Όσοι προσέτρεξαν να διαβλέψουν μια ιστορική καμπή στη συνάντηση κορυφής μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον, μάλλον λησμονούν τους αμείλικτους κανόνες της πολιτικής επιβίωσης. Πίσω από τις επιμελώς σκηνοθετημένες χειραψίες, τα λαμπερά δείπνα με τους «βαρόνους» της αμερικανικής τεχνολογίας και την επικοινωνιακή αναβίωση της λεγόμενης «διπλωματίας των πάντα», η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο πεζή. Οι δύο ηγέτες δεν προσήλθαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να λύσουν τους γόρδιες δεσμούς που διαιρούν τις αυτοκρατορίες τους, αλλά

για να κερδίσουν πολύτιμο χρόνο. Η σύνοδος δεν παρήγαγε μια στρατηγική συμφωνία, αλλά ένα κλασικό, σχεδιασμένο «διαχειριζόμενο αδιέξοδο», με το βλέμμα του Αμερικανού προέδρου σταθερά καρφωμένο στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το πραγματικό κλειδί για την κατανόηση της συμπεριφοράς του Λευκού Οίκου δεν βρίσκεται ούτε στα στενά της Ταϊβάν ούτε στα μέτωπα της Ουκρανίας και του Ιράν, αλλά στις ενδιάμεσες εκλογές του ερχόμενου Νοεμβρίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ γνωρίζει καλά ότι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες με βάση την τσέπη τους. Σε μια περίοδο όπου οι καταναλωτές πιέζονται από τον επίμονο πληθωρισμό και τα υψηλά επιτόκια, ένας νέος, ανεξέλεγκτος γύρος δασμολογικού πολέμου με το Πεκίνο θα λειτουργούσε ως θρυαλλίδα. Μια αιφνίδια διαταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες και μια κατακόρυφη αύξηση στις τιμές των βασικών καταναλωτικών αγαθών λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες θα συνιστούσε πολιτική αυτοχειρία για τη ρεπουμπλικανική παράταξη.

Υπό αυτό το πρίσμα, η περίφημη «διμερής συμφωνία» δεν ήταν τίποτε περισσότερο από μια μετάθεση του προβλήματος για το μέλλον. Η δίμηνη παράταση της εμπορικής εκεχειρίας και η ασαφής πρόθεση για μείωση δασμών σε μη ευαίσθητα προϊόντα, όπως τα παιχνίδια και οι μικροσυσκευές, εξυπηρετούν έναν πολύ συγκεκριμένο σκοπό: την αποφυγή του οικονομικού ηλεκτροσόκ στην αμερικανική αγορά μέχρι να κλείσουν οι κάλπες των ενδιάμεσων εκλογών. Η Ουάσινγκτον εξαγόρασε πολιτική ηρεμία, ενώ το Πεκίνο προσέφερε ως αντάλλαγμα την υπόσχεση αγοράς άνθρακα για τα επόμενα έτη, κίνηση που επίσης θωρακίζει το αφήγημα της αμερικανικής ηγεσίας προς τις εγχώριες βιομηχανικές Πολιτείες.

Η ίδια τακτική εφαρμόστηκε και στα υπόλοιπα μεγάλα αγκάθια της διεθνούς επικαιρότητας. Στο ζήτημα της Ουκρανίας, η συνάντηση χαρακτηρίστηκε από μια εκκωφαντική σιωπή. Παρά τις πιέσεις που είχε ασκήσει ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι λίγες ημέρες νωρίτερα, ζητώντας από τον Τραμπ να αξιοποιήσει τη συνάντηση ώστε να κάμψει τη στάση του Πεκίνου, ο Σι Τζινπίνγκ δεν μετακινήθηκε ούτε εκατοστό από την ουδέτερη ρητορική του, διατηρώντας ακέραιους τους στρατηγικούς του δεσμούς με τη Μόσχα. Η τυπική αναφορά στο ανακοινωθέν ότι «συζητήθηκε η κατάσταση» επιβεβαιώνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν να μην αφήσουν το ουκρανικό να διαταράξει την προσωρινή τους ανακωχή.

Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε και στο μέτωπο του Ιράν. Η κοινή διαπίστωση ότι η Τεχεράνη δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο παρέμεινε ένα ευσεβές ευχολόγιο, καθώς οι δύο ηγέτες απέχουν παρασάγγας ως προς τα μέσα επίτευξης του στόχου. Ο Τραμπ πίεσε για αυστηρότερες κυρώσεις και περικοπή των κινεζικών εισαγωγών ιρανικού πετρελαίου, όμως ο Σι απέρριψε τις μονομερείς πιέσεις, προτάσσοντας τα δικά του ζωτικά ενεργειακά συμφέροντα. Αποτέλεσμα; Μια συμφωνία στα λόγια, χωρίς κανένα απολύτως κοινό σχέδιο δράσης.

Ακόμη και στα πεδία όπου ανακοινώθηκε πρόοδος, όπως η σύσταση διαύλου διαλόγου για την Τεχνητή Νοημοσύνη ή τα μέτρα κατά των προδρόμων ουσιών της φαιντανύλης, τα αποτελέσματα είναι κυρίως θεσμικά και διαδικαστικά. Η παρουσία ηγετικών φυσιογνωμιών της τεχνολογίας στο επίσημο δείπνο εξυπηρέτησε την ανάγκη του Λευκού Οίκου να εκπέμψει ένα σήμα επιχειρηματικής κανονικότητας και σταθερότητας προς τις αγορές.  Την ίδια στιγμή, τα δυτικά μέσα ενημέρωσης δεν δίστασαν να στηλιτεύσουν την επικράτηση του θεάματος έναντι της ουσίας. Σχολίασαν ότι η «διπλωματία του θεάματος» (diplotainment) χρησιμοποιήθηκε ως προπέτασμα καπνού για να καλύψει την παντελή απουσία ουσιαστικών αποφάσεων στα μεγάλα μέτωπα. Η εικόνα αυτή εντάθηκε από την πρωτοφανή κόντρα του Λευκού Οίκου με τα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα, τα οποία αρνήθηκαν να μεταδώσουν ζωντανά τις δηλώσεις των δύο ηγετών ως διαμαρτυρία για τον αποκλεισμό δημοσιογράφων. Στον αντίποδα, τα κινεζικά κρατικά μέσα πανηγύρισαν προέβαλαν έντονα τη μεγαλοπρεπή υποδοχή του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσινγκτον, θέλοντας να δείξουν στο εσωτερικό κοινό της Κίνας ότι ο ηγέτης τους αντιμετωπίζεται με απόλυτο σεβασμό και ως ισότιμος παγκόσμιος παίκτης από τις ΗΠΑ. Αναλύσεις  έκαναν λόγο για έναν «επικοινωνιακό θρίαμβο της Κίνας», καθώς ο Σι κατάφερε να θέσει τις κόκκινες γραμμές του (Ταϊβάν) χωρίς να υποστεί νέες οικονομικές κυρώσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η αλήθεια είναι μία: η σύνοδος της Ουάσινγκτον σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε ως μια άσκηση τακτικής. Ο Ντόναλντ Τραμπ πέτυχε να αναβάλει τις επικίνδυνες οικονομικές αναταράξεις μέχρι τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές, ενώ ο Σι Τζινπίνγκ εξασφάλισε τη διατήρηση των ανοιχτών διαύλων χωρίς να υποστεί νέες απειλές για κυρώσεις. Οι δύο υπερδυνάμεις ανανέωσαν το ραντεβού τους για τις επικείμενες συνόδους της APEC και της G20, έχοντας καταστήσει σαφές ότι η σημερινή τους προτεραιότητα δεν είναι η επίλυση των μεγάλων παγκόσμιων κρίσεων, αλλά η διαχείριση του χρόνου και των εσωτερικών πολιτικών τους ισορροπιών.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο