Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κίνα και να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες εμπορικές ανισορροπίες μεταξύ των δύο πλευρών.
Μεταξύ των τομέων που εξετάζεται να ενταχθούν στο πεδίο εφαρμογής του μέτρου είναι οι ημιαγωγοί, οι κρίσιμες πρώτες ύλες και οι σπάνιες γαίες.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα χημικά και τα αυτοκίνητα, καθώς οι Βρυξέλλες αναζητούν τρόπους να μειώσουν την υπερβολική εξάρτηση της ευρωπαϊκής οικονομίας από συγκεκριμένες κινεζικές εισαγωγές.
Ο νέος μηχανισμός είχε προαναγγελθεί τον Ιούνιο από τον Ευρωπαίο επίτροπο Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς και βρίσκεται υπό επεξεργασία σε μια περίοδο αυξανόμενων εντάσεων στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας. Στο επίκεντρο βρίσκονται το μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι περιορισμοί του Πεκίνου στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών, καθώς και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στην κινεζική αγορά.
Πιο εύκολος μηχανισμός από το «μπαζούκα»
Οι αξιωματούχοι επιδιώκουν ο νέος μηχανισμός να είναι ευκολότερος στη χρήση σε σχέση με το «Μέσο κατά του Εξαναγκασμού» της ΕΕ, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως «μπαζούκα». Για την ενεργοποίηση του υφιστάμενου μηχανισμού απαιτείται απόφαση των κρατών-μελών, με ειδική πλειοψηφία, ότι μια τρίτη χώρα έχει ασκήσει οικονομικό εξαναγκασμό. Στο πλαίσιο του νέου σχεδίου, αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορεί να ενεργοποιεί το μέτρο, εκτός εάν ειδική πλειοψηφία των κρατών-μελών αποφασίσει να το εμποδίσει.
Η συγκεκριμένη διαδικασία θα επέτρεπε στις Βρυξέλλες να αντιδρούν ταχύτερα σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η εξάρτηση της ευρωπαϊκής αγοράς από έναν συγκεκριμένο προμηθευτή θεωρείται υπερβολικά μεγάλη.
Στο Πεκίνο ο Σέφτσοβιτς τον Οκτώβριο
Οι εξελίξεις συνδέονται και με την επικείμενη επίσκεψη του Μάρος Σέφτσοβιτς στο Πεκίνο. Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου θα συναντηθεί στις 8 και 9 Οκτωβρίου με τον Κινέζο υπουργό Εμπορίου Ουάνγκ Ουεντάο.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών αναμένεται να βρεθούν το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ, οι κινεζικοί περιορισμοί στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών και η πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά.
Ο Σέφτσοβιτς έχει ζητήσει επανειλημμένα από το Πεκίνο «απτά αποτελέσματα» στα συγκεκριμένα ζητήματα, αφήνοντας παράλληλα να εννοηθεί ότι η απουσία προόδου θα μπορούσε να οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση στη λήψη μέτρων.
Μεταξύ των πιθανών αποτελεσμάτων που θα μπορούσαν να θεωρηθούν πρόοδος για την ευρωπαϊκή πλευρά περιλαμβάνονται η μείωση του εμπορικού ελλείμματος σε ορισμένες κατηγορίες βιομηχανικών προϊόντων, η ευκολότερη πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις κινεζικές άδειες εξαγωγής σπάνιων γαιών και η βελτίωση της πρόσβασης των ευρωπαϊκών εταιρειών στην κινεζική αγορά.
Ωστόσο, υπάρχουν και επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε ουσιαστικές παραχωρήσεις από την κινεζική πλευρά. Το μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας και οι φιλοδοξίες του Πεκίνου στον τομέα της προηγμένης μεταποίησης περιορίζουν τα περιθώρια για σημαντικές αλλαγές στην εμπορική της πολιτική.
Ενδεικτικό του δύσκολου κλίματος είναι ότι η κινεζική ανακοίνωση για την πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Ουάνγκ Ουεντάο και του Σέφτσοβιτς δεν περιείχε ενδείξεις ότι το Πεκίνο προτίθεται να ανταποκριθεί στα αιτήματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει προειδοποιήσει ότι οι Βρυξέλλες είναι διατεθειμένες να αξιοποιήσουν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία προκειμένου να περιορίσουν τις εμπορικές ανισορροπίες με την Κίνα.
«Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για να εξισορροπήσουμε εκ νέου τη σχέση μας», δήλωσε στην πρόσφατη ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης.
Η δήλωση έγινε καθώς το εμπορικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο εμπόριο αγαθών με την Κίνα ανήλθε πέρυσι περίπου στο 1 δισ. ευρώ ημερησίως.
Μάλιστα, μία εβδομάδα μετά τις συνομιλίες του Σέφτσοβιτς στο Πεκίνο, η φον ντερ Λάιεν αναμένεται να ενημερώσει τους Ευρωπαίους ηγέτες για την πορεία των σχέσεων με την Κίνα, στη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες.
Εφόσον το νέο εργαλείο προχωρήσει, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αποκτήσει έναν ακόμη μηχανισμό για την αντιμετώπιση της μεγάλης εξάρτησής της από την κινεζική αγορά, ιδιαίτερα σε στρατηγικούς τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας.