Ο στόχος αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της COP31, που θα πραγματοποιηθεί στην Αττάλεια της Τουρκίας από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026.
Η νέα ειδική έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), η οποία εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της Τουρκίας και της Αυστραλίας ενόψει της COP31, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το 33% της παγκόσμιας τελικής κατανάλωσης ενέργειας θα μπορούσε να καλύπτεται από ηλεκτρισμό έως το 2035, από περίπου 23% σήμερα. Με την επιτάχυνση των επενδύσεων και την ευρύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων τεχνολογιών, το 35% μοιάζει πλέον εφικτό, σύμφωνα με τον IEA.
Αυτή η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο στην κλιματική πολιτική καθαυτή. Το άλμα των τιμών των ορυκτών καυσίμων και οι γεωπολιτικές αναταράξεις αναδεικνύουν τον εξηλεκτρισμό ως εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας και περιορισμού της εξάρτησης από εισαγωγές. Άλλωστε, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε την περίοδο 2015-2025 με ρυθμό άνω του 3% ετησίως, ήτοι, περίπου διπλάσιο από τον ρυθμό αύξησης της συνολικής ενεργειακής ζήτησης. Η τάση τροφοδοτείται από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τις αντλίες θερμότητας, τον κλιματισμό, τη βιομηχανική ηλεκτροδότηση, τα data centres και τις νέες ψηφιακές υποδομές.
Για την Ελλάδα, το ενδιαφέρον είναι ότι η ηλεκτροπαραγωγή έχει ήδη μετασχηματιστεί πολύ ταχύτερα από ό,τι οι τελικές χρήσεις ενέργειας.
Το 2024 ο ηλεκτρισμός αντιστοιχούσε στο 27,3% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης της χώρας, έναντι 23,4% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ποσοστό αυτό, ωστόσο, παραμένει σχεδόν αμετάβλητο εδώ και περίπου μία δεκαετία, γεγονός που δείχνει ότι η Ελλάδα έχει ακόμη σημαντική απόσταση να διανύσει στον εξηλεκτρισμό της θέρμανσης, των μεταφορών και άλλων τελικών χρήσεων.
Η εικόνα είναι χαρακτηριστική ανά κλάδο. Ο ηλεκτρισμός καλύπτει περίπου 38,4% της τελικής κατανάλωσης των νοικοκυριών και 39,9% της βιομηχανίας, αλλά στις μεταφορές το αντίστοιχο ποσοστό παραμένει μόλις στο 0,3%. Με άλλα λόγια, το μεγάλο στοίχημα της επόμενης φάσης δεν είναι τόσο η παραγωγή περισσότερου «πράσινου» ρεύματος, όσο η μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας σε τομείς που εξακολουθούν να εξαρτώνται από πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Η χώρα έχει ήδη δημιουργήσει μια ιδιαίτερα μεγάλη βάση ανανεώσιμης ηλεκτροπαραγωγής. Το 2025 οι ΑΠΕ αντιστοιχούσαν, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου στο 46% του ηλεκτρικού μείγματος, ενώ η συμμετοχή των ανανεώσιμων στο σύνολο της ακαθάριστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας έφτασε, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat, το 60,9%. Η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ έφτασε το 2025 περίπου τα 20,5 GW, με τα φωτοβολταϊκά να ξεπερνούν τα 11 GW.
Έτσι, η Ελλάδα έχει επιταχύνει, μεν, θεαματικά την «πράσινη» παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά όχι με τον ίδιο ρυθμό τον εξηλεκτρισμό της τελικής κατανάλωσης.
Στις μεταφορές, η ηλεκτροκίνηση παραμένει η βασικότερη πρόκληση. Όμως, το δίκτυο υποδομών, έχει αναπτυχθεί εντυπωσιακά. Στις 12 Σεπτεμβρίου 2026 καταγράφονταν 9.923 δημόσια προσβάσιμα σημεία φόρτισης σε 4.240 τοποθεσίες σε ολόκληρη τη χώρα.
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει η θέρμανση. Η μετάβαση από λέβητες πετρελαίου και άλλες συμβατικές τεχνολογίες στις αντλίες θερμότητας αποτελεί βασικό εργαλείο εξηλεκτρισμού των κτιρίων.
Το 2026 συνεχίστηκαν τα σχετικά προγράμματα επιδότησης, ενώ η νέα δράση για αντλίες θερμότητας προβλέπει επιδοτήσεις που, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία και την παρέμβαση, μπορούν να φτάσουν ακόμη και στο 100%.
Παράλληλα, το επικαιροποιημένο ελληνικό Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) προβλέπει πολύ μεγάλη αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας, αλλά και εκτεταμένη διείσδυση ηλεκτρικών τεχνολογιών σε κτίρια, μεταφορές και βιομηχανία.
Για τη χώρα μας, η πρόκληση για φέτος είναι να περάσει από την πράσινη ηλεκτροπαραγωγή στον εξηλεκτρισμό της οικονομίας. Είναι δύο διαφορετικά μεγέθη και η έως σήμερα επίδοση δείχνει ότι το πρώτο έχει προχωρήσει πολύ περισσότερο από το δεύτερο.
Η επόμενη ενεργειακή επανάσταση δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα φωτοβολταϊκά και αιολικά θα εγκατασταθούν, αλλά από το πόσο πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα αντικατασταθεί στις τελικές χρήσεις από ηλεκτρική ενέργεια.
Ηλεκτρικά αυτοκίνητα αντί κινητήρων εσωτερικής καύσης, αντλίες θερμότητας αντί λεβήτων πετρελαίου ή αερίου, ηλεκτρικοί λέβητες και βιομηχανικές εφαρμογές αντί συμβατικών καυσίμων, έξυπνα δίκτυα και αποθήκευση ώστε η αυξημένη ηλεκτρική ζήτηση να μπορεί να εξυπηρετείται με ασφάλεια.
Ο IEA εκτιμά ότι, εφόσον επιταχυνθεί ουσιαστικά ο εξηλεκτρισμός, οι χώρες θα μπορούσαν συλλογικά να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και να εξοικονομήσουν πάνω από 400 δισ. δολάρια έως το 2035.
Για την Ελλάδα, η συγκυρία έχει μια επιπλέον διάσταση. Η χώρα έχει ήδη επενδύσει μαζικά στις ΑΠΕ και βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με το επόμενο πρόβλημα: να δημιουργήσει αρκετή ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στις μεταφορές, στη θέρμανση και στη βιομηχανία, ώστε το φθηνό και εγχώριο ηλεκτρικό να υποκαταστήσει όσο το δυνατόν περισσότερα εισαγόμενα καύσιμα.
Το ζητούμενο της επόμενης δεκαετίας, επομένως, δεν είναι απλώς περισσότερες ΑΠΕ. Είναι περισσότερος εξηλεκτρισμός. Και η ελληνική οικονομία, με περίπου 27% ηλεκτρισμό στην τελική κατανάλωση το 2024, έχει ήδη κάνει ένα σημαντικό βήμα, αλλά απέχει ακόμη από το να θεωρηθεί πλήρως «ηλεκτρική» οικονομία.