Εύφλεκτο το οικονομικό και κοινωνικό σκηνικό-Tριπλός ενεργειακός κίνδυνος,νέες ανατιμήσεις στην αγορά πιο υψηλές δανειακές υποχρεώσεις

 

Εντονη ανησυχία προκαλεί στην κυβέρνηση το νέο κύμα ενεργειακής ακρίβειας, καθώς η ταυτόχρονη άνοδος του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώνει ένα εξαιρετικά δύσκολο σκηνικό ενόψει του χειμώνα. Η κυβέρνηση βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με έναν χειμώνα πολλαπλών κινδύνων. Ακριβότερες μετακινήσεις και θέρμανση, αυξημένοι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, νέες ανατιμήσεις στην αγορά και υψηλότερες δανειακές υποχρεώσεις συνθέτουν ένα εύφλεκτο οικονομικό και κοινωνικό σκηνικό. Εάν οι ενεργειακές τιμές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα ή κινηθούν ακόμη υψηλότερα, το «κακό σενάριο» θα πάψει να αποτελεί απλώς φόβο και θα μετατραπεί στη βασική πρόκληση του φετινού χειμώνα.

Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή προκαλεί ισχυρούς κλυδωνισμούς στις διεθνείς αγορές και επαναφέρει τον φόβο μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης. Η αβεβαιότητα για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, τις εξαγωγές πετρελαίου και LNG και την ομαλή τροφοδοσία της Ευρώπης έχει εκτινάξει το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου, οδηγώντας σε απότομη άνοδο τις τιμές της ενέργειας.

Το πετρέλαιο ξεπέρασε την Πέμπτη τα 101 δολάρια το βαρέλι, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κινήθηκε κοντά στα 79 ευρώ/MWh και η χονδρική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος έφτασε τα 183 ευρώ/MWh.

Το «τοξικό κοκτέιλ» απειλεί να περάσει γρήγορα από τις διεθνείς αγορές στην πραγματική οικονομία, επιβαρύνοντας τις τιμές των καυσίμων, το κόστος θέρμανσης, τους λογαριασμούς ρεύματος και, τελικά, το σύνολο των προϊόντων και υπηρεσιών. Παράλληλα, η προοπτική νέας αύξησης των επιτοκίων εντείνει τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, δημιουργώντας μια επικίνδυνη διπλή επιβάρυνση: υψηλότερο κόστος ζωής και ακριβότερο χρήμα.

Καίνε τα καύσιμα

Η πρώτη προειδοποίηση έρχεται από τα πρατήρια. Η μέση τιμή της αμόλυβδης διαμορφώνεται πλέον κοντά στα 2,11 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κινείται περίπου στα 2,06 ευρώ. Η εκτόξευση των διεθνών τιμών περιορίζει τη θετική επίδραση των επιδοτήσεων και προοιωνίζεται νέο κύμα ανατιμήσεων. Κάθε αύξηση στο κόστος μεταφοράς μετακυλίεται σταδιακά στις τιμές των προϊόντων, από τα τρόφιμα έως τις υπηρεσίες, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα δυσμενής, καθώς ο πληθωρισμός αυξήθηκε τον Αύγουστο στο 3,8%, προτού ακόμη αποτυπωθεί πλήρως η νέα ενεργειακή ένταση. Εάν οι υψηλές τιμές στα καύσιμα διατηρηθούν, η προσπάθεια αποκλιμάκωσης της ακρίβειας κινδυνεύει να ανακοπεί και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών να υποστεί νέο πλήγμα.

Συναγερμός για φυσικό αέριο και ρεύμα

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η αβεβαιότητα στην αγορά φυσικού αερίου. Τα νέα χτυπήματα στην περιοχή του Κόλπου, η αβεβαιότητα για τον χρόνο επανεκκίνησης των εξαγωγών LNG από το Κατάρ και τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης στην Ευρώπη προσθέτουν νέο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου στις τιμές.

Οι ευρωπαϊκές αποθήκες βρίσκονται σε πληρότητα 67,12%, έναντι περίπου 80% την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία και ενεργειακή αγορά της Ευρώπης, όπου η πληρότητα περιορίζεται στο 54,75%, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην ήπειρο.

Εάν τα Στενά παραμείνουν κλειστά σε όλη τη διάρκεια του χειμώνα, αναλυτές δεν αποκλείουν το φυσικό αέριο να φτάσει ακόμη και τα 150 ευρώ/MWh. Ένα τέτοιο σενάριο, σε συνδυασμό με την επιδείνωση της κατάστασης στην Ουκρανία, θα μπορούσε να επαναφέρει την Ευρώπη σε συνθήκες οξείας ενεργειακής κρίσης και να ανοίξει ξανά τη συζήτηση για εκτεταμένες κρατικές επιδοτήσεις.

Ήδη η νέα άνοδος του φυσικού αερίου κατά 4,2% έχει οδηγήσει υψηλότερα τα προθεσμιακά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας για το τέταρτο τρίμηνο. Στη Γερμανία, το σχετικό συμβόλαιο έκλεισε στα 163,51 ευρώ/MWh, με άνοδο 1,5%.

Εάν το αέριο σταθεροποιηθεί στα σημερινά επίπεδα ή κινηθεί υψηλότερα, οι τιμές χονδρικής του ρεύματος εκτιμάται ότι μπορεί να παγιωθούν πανευρωπαϊκά μεταξύ 160 και 200 ευρώ/MWh, ανάλογα με τη χώρα. Το αυξητικό κύμα δεν θα περιοριστεί στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά θα επηρεάσει την Κεντρική και τη Δυτική Ευρώπη, τη Σκανδιναβία, ακόμη και τη φθηνότερη μέχρι σήμερα Ιβηρική Χερσόνησο.

Παρεμβάσεις για θέρμανση και καύσιμα

Μπροστά στον κίνδυνο γενικευμένων ανατιμήσεων, η παράταση των μέτρων στήριξης στα καύσιμα θεωρείται επιβεβλημένη. Η επιδότηση συγκρατεί το μεταφορικό κόστος και περιορίζει τη μετακύλισή του στις τελικές τιμές των προϊόντων.

Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης, καθώς απομένουν περίπου πέντε εβδομάδες μέχρι την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης. Το επίδομα κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, φτάνει έως τα 1.000 ευρώ σε περιοχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και μπορεί να αγγίξει τα 1.200 ευρώ στις ψυχρότερες περιοχές της χώρας.

Εφόσον η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης παραμείνει υψηλή, εξετάζεται η απευθείας επιδότηση στην αντλία, ώστε να περιοριστεί άμεσα το ποσό που καταβάλλει ο καταναλωτής. Εναλλακτικά, μπορεί να αναπροσαρμοστούν τα ποσά, τα εισοδηματικά όρια ή οι κλιματικοί συντελεστές του επιδόματος, προκειμένου η ενίσχυση να γίνει αποτελεσματικότερη για τα περισσότερο επιβαρυμένα νοικοκυριά.

Στην εξίσωση ενδέχεται να παραμείνουν και τα διυλιστήρια, τα οποία ήδη συμβάλλουν στη συγκράτηση των τιμών του πετρελαίου κίνησης και της αμόλυβδης. Δεν αποκλείεται να προχωρήσουν σε εκπτώσεις και στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Η νέα πίεση από τα επιτόκια

Το ενεργειακό σοκ συμπίπτει με την προοπτική αύξησης των επιτοκίων του ευρώ στο 2,5%. Η νέα αύξηση θα μπορούσε να ερμηνευτεί από τις αγορές ως ένδειξη περαιτέρω επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ήπειρος δυσκολεύεται να εξασφαλίσει τα στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου που απαιτούνται για τον χειμώνα.

Οι πιέσεις αναμένεται να επεκταθούν στις αγορές ομολόγων, ιδιαίτερα σε χώρες με δημοσιονομικά προβλήματα, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Γερμανία. Οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων μπορεί επίσης να αυξηθούν, χωρίς όμως να δημιουργείται άμεσος χρηματοδοτικός κίνδυνος, καθώς η Ελλάδα έχει καλύψει ήδη το 95% του ετήσιου δανειακού προγράμματος και διαθέτει ταμειακά αποθέματα άνω των 35 δισ. ευρώ.

Μεγαλύτερη απειλή για την ελληνική οικονομία αποτελεί μια νέα απότομη επιτάχυνση του πληθωρισμού. Την ίδια στιγμή, η άνοδος των επιτοκίων θα ωθήσει υψηλότερα το Euribor 12 μηνών, το οποίο έχει ήδη ξεπεράσει το 3%, αυξάνοντας τις δόσεις των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο, το κόστος των νέων χορηγήσεων και τις επιβαρύνσεις των επιχειρήσεων.

(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ»)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο