σε διεθνές επίπεδο. Μεταξύ άλλων, τονίστηκε ότι η τρέχουσα ενεργειακή κρίση, σε αντίθεση με αυτήν του 1973-1974, είναι πολλαπλή, καθώς αφορά και πετρέλαιο και φυσικό αέριο ενώ εξελίσσεται σε δύο μέτωπα -Μέση Ανατολή και Ουκρανία – και, επιπλέον, μπαίνει πιθανόν σε νέα, δυσκολότερη, φάση στην οποία οι δικλείδες ασφαλείας δεν θα είναι πλέον τόσο ισχυρές.
Η εκδήλωση άνοιξε με τον χαιρετισμό του Προέδρου και Εκτελεστικού Διευθυντή του ΙΕΝΕ, κυρίου Κωστή Σταμπολή. Ο κ. Σταμπολής μίλησε για τα 23 και πλέον χρόνια δράσης του ΙΕΝΕ, παρουσιάζοντας ορισμένα από τα ορόσημα του Ινστιτούτου. Αναφέρθηκε, επίσης, στις δράσεις και στους στόχους του ΙΕΝΕ, με την έρευνα να έχει κομβικό ρόλο. Μάλιστα, παρουσιάστηκαν δύο νέες μελέτες τις οποίες ολοκλήρωσε και δημοσίευσε πρόσφατα το Ινστιτούτο.
Η πρώτη έχει τίτλο «Ενεργειακές Τάσεις στην Ελλάδα – Α΄ Οκτάμηνο 2026» και καταγράφει τις αλλαγές που επήλθαν στην ενεργειακή αγορά της χώρας ανά κλάδο και καύσιμο. Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας ήταν η μείωση της ζήτησης ενέργειας κατά 1,85% σε ετήσια βάση. Παράλληλα, οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκαν κατά 34,4% για το α’ οκτάμηνο του έτους, ενώ οι εξαγωγές εκτινάχθηκαν κατά 75,3%, αναδεικνύοντας την μετατροπή της Ελλάδας από εισαγωγέα σε εξαγωγέα ενέργειας στην περιοχή της. Όσον αφορά τα καύσιμα, η μελέτη εντοπίζει πως οι τιμές στην Ελλάδα είναι πολύ υψηλότερες από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, με το κόστος του ντίζελ να αυξάνεται κατά 14,9% και της βενζίνης κατά 8% τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026.
Από την άλλη πλευρά, ερωτήματα εγείρει η κατάσταση στην αγορά φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι συνολικές εισαγωγές στη χώρα αυξήθηκαν κατά 25,3% συγκριτικά με την ίδια περίοδο πέρσι, όμως οι εισαγωγές για εγχώρια κατανάλωση μειώθηκαν κατά 1,7%. Η Ελλάδα έχει μετατραπεί και σε εξαγωγέα φυσικού αερίου, όμως τα πραγματικά μεγέθη δεν αντιστοιχούν με τα αφηγήματα περί ανάδειξης της χώρας σε ενεργειακό κόμβο, τουλάχιστον επί του παρόντος. Τέλος, η μελέτη επιβεβαιώνει πως το πρόβλημα των περικοπών ενέργειας από ΑΠΕ δεν παραμένει απλώς έντονο, αλλά συνεχίζει να γιγαντώνεται. Χαρακτηριστικά, οι περικοπές για το α’ οκτάμηνο 2026 έφτασαν τις 1.746 GWh, ενώ για ολόκληρο το 2025 είχαν αγγίξει τις 1.867 GWh.
Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε η μελέτη “Greece in the Global SMR Supply Chain”, η οποία αποτελεί μία καινοτόμα προσέγγιση του ζητήματος της πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα. Αντί για τη συναισθηματικά φορτισμένη συζήτηση περί της ανάγκης και της ορθότητας ανάπτυξης των πυρηνικών τεχνολογιών στην Ελλάδα, η μελέτη του ΙΕΝΕ φέρνει στο προσκήνιο το ερώτημα του τι μπορεί να προσφέρει η υφιστάμενη βιομηχανική βάση της Ελλάδας στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs) και πώς αυτή η συνεισφορά μπορεί να μετουσιωθεί σε βιομηχανική συμμετοχή βάσει συμβάσεων.
Αφού χαρτογραφεί το παγκόσμιο πλαίσιο εντός του οποίου αναπτύσσεται ο κλάδος των SMRs, η μελέτη προτείνει μία σειρά δράσεων τόσο για την ελληνική κυβέρνηση, όσο και τις ελληνικές κυβερνήσεις. Όσον αφορά την πολιτική ηγεσία, η πιο κομβική μεταξύ αυτών είναι η ανακήρυξη της ανάπτυξης της πυρηνικής εφοδιαστικής αλυσίδας ως στρατηγικό βιομηχανικό στόχο για την Ελλάδα. Όσον αφορά τον επιχειρηματικό τομέα, η βασική προτεραιότητα θα πρέπει να είναι η διενέργεια μίας σειράς αναλύσεων κενών (gap analyses) με το πρότυπο ISO 19443 από τις ελληνικές εταιρείες που είναι ήδη τοποθετημένες στην αγορά.
Αξίζει να σημειωθεί πως η μελέτη “Greece in the Global SMR Supply Chain” θα παρουσιαστεί σε ειδική ημερίδα στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας στις 14 Οκτωβρίου.
Ο επόμενος ομιλητής ήταν ο Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΙΕΝΕ, Καθηγητής Παντελής Μπίσκας. Ο κ. Μπίσκας στάθηκε στη σημασία της ύπαρξης του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΙΕΝΕ, εξηγώντας πως η δομή του Ινστιτούτου το καθιστά έναν αναντικατάστατο κρίκο για τις ενεργειακές έρευνες στην Ελλάδα, αλλά και στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Μίλησε, επίσης, για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο ενεργειακός τομέας στη χώρα, μεταξύ αυτών τα ζητήματα του ηλεκτρικού συστήματος, η ασφάλεια του εφοδιασμού, και οι εκτιμήσεις για τη ζήτηση. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο φλέγον θέμα του ενεργειακού κόστους.
Στο δεύτερο μέρος του γεύματος εργασίας, οι εκπρόσωποι του Τύπου είχαν την ευκαιρία να θέσουν ερωτήσεις προς τους κκ. Σταμπολή και Μπίσκα, με τις ανησυχίες για το ενεργειακό κόστος να αποτελούν τον κοινό παρανομαστή στην όλη συζήτηση. Ένα ζήτημα που αναδείχθηκε είναι οι σταθερές εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου στην Ελλάδα, που φτάνουν το 40% σήμερα, και θα πρέπει να αντικατασταθούν το 2027 με βάση τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο κ. Σταμπολής εξήγησε πως η ενίσχυση του ανταγωνισμού θα συγκρατήσει τις τιμές, ωστόσο επισήμανε πως η τροφοδοσία της ΝΑ Ευρώπης μέσω του συστήματος TurkStream εγείρει ερωτήματα για την προέλευση του φυσικού αερίου που φτάνει επί ευρωπαϊκού εδάφους.
Αναπόφευκτα, η τρέχουσα ενεργειακή κρίση απασχόλησε τη συζήτηση. Σύμφωνα με τον κ. Σταμπολή, η ένταση αυτής της κρίσης είναι παρόμοια με εκείνη του 1973-1974, ξεκαθάρισε όμως η κρίση του 2026 είναι πολλαπλή, καθώς αφορά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, και προκαλείται από δύο διαφορετικές συγκρούσεις, αυτήν στον Περσικό Κόλπο και εκείνη στην Ουκρανία. Ωστόσο, ο κ. Σταμπολής δήλωσε αισιόδοξος για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελλάδας με καύσιμα, αναφέροντας πως τα ελληνικά διυλιστήρια έχουν καταφέρει να διαφοροποιήσουν τους προμηθευτές τους και να αναδειχθούν σε μεγάλους εξαγωγείς τόσο για τη νοτιοανατολική Ευρώπη, όσο και τη βόρεια Αφρική. Εξήγησε, τέλος, πως το υψηλό κόστος στην αντλία οφείλεται περισσότερο στην ελληνική φορολογία.
Σε γενικές γραμμές πάντως, ο κ. Σταμπολής έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, δηλώνοντας πως οι δικλείδες ασφαλείας που υπήρχαν κατά την πρώτη περίοδο της κρίσης, δηλαδή τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου των χωρών και η μεταφορά μέσω αγωγών, δεν είναι πλέον τόσο ισχυρές. Ως εκ τούτου, η δεύτερη φάση της κρίσης μπορεί να αποδειχθεί δυσκολότερη από την πρώτη.
Περνώντας στο θέμα της ελληνικής αγοράς ενέργειας, συζητήθηκε ενδελεχώς η ανάγκη επιτάχυνσης της ανάπτυξης των συστημάτων αποθήκευσης. Ο κ. Μπίσκας δήλωσε πως οι μπαταρίες θα ήταν μία ευλογία για την ελληνική αγορά, καθώς θα έλυναν μία σειρά προβλημάτων, από τις περικοπές ΑΠΕ, μέχρι το ολιγοπώλιο που καταγράφεται στην Αγορά Εξισορρόπησης. Εξήγησε πως στην Ελλάδα, η ανάπτυξη των μπαταριών είναι πολιτικό απόφαση, κάτι που έχει θετικά, αλλά και αρνητικά αποτελέσματα. Με αυτά τα δεδομένα, τόνισε το πόσο ωφέλιμη θα ήταν τόσο για τους τελικούς καταναλωτές, όσο και το δίκτυο ηλεκτρισμού, η ταχύτερη διείσδυση των μπαταριών.
Τέλος, όπως ανακοίνωσαν οι ερευνητές του ΙΕΝΕ, μία νέα μελέτη σχετικά με τις συνέπειες του πολέμου στον Περσικό Κόλπο και τον ρόλο της Ελλάδας εντός αυτού του μεταλλασσόμενου γεωπολιτικού τοπίου θα ολοκληρωθεί σύντομα.