βάσεων δεδομένων. Από το σύνολο των αιτημάτων, ένα μέρος θα ωριμάσει αδειοδοτικά και επενδυτικά, ενώ άλλα σχέδια είναι πιθανό να μην προχωρήσουν ποτέ. Αυτό ακριβώς δημιουργεί και την ανάγκη για ένα διαφορετικό τρόπο διαχείρισής τους, ώστε ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος να κατευθύνεται σε έργα που έχουν πραγματικές πιθανότητες να περάσουν από τον σχεδιασμό στην κατασκευή.
Από 1,2 GW στα 5 GW
Η μεταβολή είναι εντυπωσιακή. Στο τέλος του 2025, τα αιτήματα σύνδεσης data centers στον ΑΔΜΗΕ αντιστοιχούσαν σε περίπου 1,2 GW. Μέσα σε λίγους μήνες, το μέγεθος σχεδόν τετραπλασιάστηκε, καθώς η Ελλάδα προσελκύει νέα σχέδια ανάπτυξης υποδομών πληροφορικής.
Η γεωγραφική θέση της χώρας, οι τηλεπικοινωνιακές διασυνδέσεις και η αυξανόμενη παρουσία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) λειτουργούν υποστηρικτικά για την προσέλκυση επενδύσεων. Παράλληλα, η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει διεθνώς τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ, ενισχύοντας την ανάγκη για νέες εγκαταστάσεις.
Για το ηλεκτρικό σύστημα, όμως, τα data centers αποτελούν ιδιαίτερη πρόκληση. Πρόκειται για υποδομές με υψηλή και διαρκή κατανάλωση, καθώς λειτουργούν σε 24ωρη βάση. Κάθε νέα μεγάλη μονάδα απαιτεί, επομένως, όχι μόνο διαθέσιμη ισχύ αλλά και αντίστοιχες υποδομές δικτύου και επαρκή ενεργειακή τροφοδοσία σε βάθος χρόνου.
Το επενδυτικό ενδιαφέρον για data centers εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή που συντελείται στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Τα επόμενα χρόνια το δίκτυο θα κληθεί να εξυπηρετήσει ένα νέο κύμα μεγάλων φορτίων, από επιχειρηματικά πάρκα και λιμάνια που θα ηλεκτροδοτούν τα πλοία από την ξηρά έως τις υποδομές που συνδέονται με την ηλεκτροκίνηση και τον εξηλεκτρισμό των κτιρίων. Σύμφωνα με τις προβολές του ΔΕΔΔΗΕ, η βασική ζήτηση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από περίπου 49 TWh το 2025 σε 51 TWh το 2030, όμως εφόσον συνυπολογιστούν τα μεγάλα νέα αιτήματα ισχύος, η εκτίμηση για το 2030 ανεβαίνει στις 59,5 TWh. Μέσα σε αυτό το νέο τοπίο, τα data centers ξεχωρίζουν λόγω του μεγέθους και της σταθερότητας των φορτίων τους, αυξάνοντας την πίεση για έγκαιρη ενίσχυση των δικτύων και καλύτερο προγραμματισμό των νέων συνδέσεων.
Με τα αιτήματα να αυξάνονται τόσο γρήγορα, το ΥΠΕΝ επεξεργάζεται ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει να ξεχωρίζουν οι ώριμες επενδύσεις από τα σχέδια που βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο.
Το ζήτημα είναι κρίσιμο, καθώς η δέσμευση ηλεκτρικού "χώρου" για ένα έργο περιορίζει αντίστοιχα τη δυνατότητα του συστήματος να εξυπηρετήσει άλλες νέες καταναλώσεις. Εάν ένα data center καθυστερεί επί χρόνια ή τελικά δεν προχωρήσει, η ισχύς που έχει δεσμευτεί παραμένει ανενεργή.
Η κατεύθυνση του νέου πλαισίου είναι, συνεπώς, να συνδεθεί η πρόσβαση στο ηλεκτρικό σύστημα με την ωριμότητα και την πραγματική δυνατότητα υλοποίησης μιας επένδυσης. Στόχος είναι να περιοριστεί η συσσώρευση αιτημάτων που δεσμεύουν θεωρητικά διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο και να δοθεί προτεραιότητα σε έργα με συγκεκριμένα εχέγγυα υλοποίησης.