Η παγκόσμια αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) εισέρχεται σε μια νέα εποχή, με τις διεθνείς εμπορικές ροές να αναμένεται να προσεγγίσουν τα 800 δισ. κυβικά μέτρα έως το 2031. Η νέα έκθεση του Διεθνούς Ενεργειακού Φόρουμ (IEF), σε συνεργασία με τον ιαπωνικό JOGMEC, καταγράφει τη θεαματική διεύρυνση του LNG, αλλά ταυτόχρονα προειδοποιεί ότι η αύξηση των 

διαθέσιμων φορτίων δεν αρκεί από μόνη της για να εγγυηθεί την ενεργειακή ασφάλεια.

Από τα 133 δισ. κυβικά μέτρα το 2000, το διεθνές εμπόριο LNG αναμένεται να ξεπεράσει τα 600 δισ. κυβικά μέτρα το 2026. Το φυσικό αέριο που μεταφέρεται με πλοία έχει πλέον μετατραπεί από συμπληρωματική πηγή εφοδιασμού σε στρατηγικό εργαλείο της παγκόσμιας ενεργειακής πολιτικής. Προσφέρει στις χώρες μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς μειώνει την εξάρτηση από συγκεκριμένες διαδρομές αγωγών και επιτρέπει την αναζήτηση εναλλακτικών προμηθευτών.

Η εικόνα, ωστόσο, έχει και την άλλη πλευρά της. Η προσφορά παραμένει συγκεντρωμένη σε λίγους μεγάλους εξαγωγείς: Ηνωμένες Πολιτείες, Αυστραλία και Κατάρ αντιπροσώπευαν σχεδόν το 64% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG το 2024. Την ίδια στιγμή, η αυξανόμενη ζήτηση από την Ευρώπη και την Ασία εντείνει τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία. Η αγορά γίνεται πιο παγκόσμια, αλλά όχι κατ’ ανάγκη λιγότερο ευάλωτη.

Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του διεθνούς εμπορίου LNG. Μια παρατεταμένη διαταραχή σε αυτόν τον κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο μπορεί να προκαλέσει έντονες ανατιμήσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές και ασιατικές αγορές. Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη διαθεσιμότητα πλοίων ή στις εγκαταστάσεις υγροποίησης. Οι συμβατικές δεσμεύσεις, οι περιορισμοί στην παραγωγή, η πρόσβαση σε δίκτυα, η αποθήκευση και η επαναεριοποίηση μπορούν να λειτουργήσουν ως «εικονικά σημεία συμφόρησης», ακόμη και όταν υπάρχει θεωρητικά διαθέσιμη ποσότητα φυσικού αερίου.

Το μήνυμα του IEF είναι επομένως σαφές. H ανθεκτικότητα δεν επιτυγχάνεται μόνο με νέες μονάδες LNG, αλλά με επενδύσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, από την παραγωγή και τη ναυτιλία έως τους τερματικούς σταθμούς και τα δίκτυα μεταφοράς. Χρειάζονται, επίσης, διαφοροποιημένες σχέσεις προμήθειας, διαφανείς αγορές και ισχυρότερη διεθνής συνεργασία.

Για την Ελλάδα, η αγορά LNG είναι μια μεγάλη στρατηγική πρόκληση και ταυτόχρονα μια σημαντική οικονομική ευκαιρία. Η χώρα έχει ήδη δημιουργήσει υποδομές που της επιτρέπουν να διεκδικήσει ρόλο ενεργειακής πύλης για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Ο σταθμός της Ρεβυθούσας, υπό τη διαχείριση του ΔΕΣΦΑ, αποτελεί την παλαιότερη και βασική υποδομή εισαγωγής LNG της χώρας. Παρέχει δυνατότητα παραλαβής, αποθήκευσης και επαναεριοποίησης φορτίων, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού.

Η πλωτή μονάδα της Gastrade διαθέτει ονομαστική δυναμικότητα επαναεριοποίησης 5,5 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως και συνδέεται με το εθνικό σύστημα φυσικού αερίου μέσω αγωγού 28 χιλιομέτρων. Η εμπορική λειτουργία της ενισχύει τις δυνατότητες εισαγωγής LNG και τις εξαγωγές προς τις βαλκανικές αγορές.

Το επόμενο βήμα είναι η αξιοποίηση αυτών των υποδομών όχι μόνο για την κάλυψη των ελληνικών αναγκών, αλλά και για τη διοχέτευση αερίου προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου μπορεί να μετατρέψει την Ελλάδα σε κρίσιμο κόμβο διαφοροποίησης των ευρωπαϊκών προμηθειών. Η πρόσφατη διεύρυνση της πρωτοβουλίας με τη συμμετοχή της Βόρειας Μακεδονίας και της Σερβίας ενισχύει αυτή την προοπτική.

Η γεωγραφική θέση, όμως, δεν αρκεί. Για να μετατραπεί η Ελλάδα σε πραγματικό περιφερειακό ενεργειακό κόμβο, απαιτούνται, επαρκής δυναμικότητα αγωγών, ανταγωνιστικά τέλη μεταφοράς, διαθέσιμα φορτία LNG, αποθήκευση και ευέλικτη λειτουργία του συστήματος. Η συμφωνία για ανταγωνιστικότερα τιμολόγια στον Κάθετο Διάδρομο, με εφαρμογή από τον Οκτώβριο του 2026, κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.

Η προοπτική ενίσχυσης των εισαγωγών αμερικανικού LNG προσθέτει μια ακόμη διάσταση. Η συμφωνία της Atlantic-SEE LNG Trade με τη Venture Global προβλέπει, από το 2030, προμήθειες τουλάχιστον 1 εκατ. τόνων LNG ετησίως για 20 χρόνια, με στόχο τη διανομή ποσοτήτων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Πρόκειται για εξέλιξη που μπορεί να ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας ως πύλης εισόδου αμερικανικού φυσικού αερίου στην περιοχή.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο