Ε.Ε.-Ελλάδα: Λιγότερη Εξάρτηση από τις Εισαγωγές Ενέργειας, Περισσότερη Ανθεκτικότητα

Ε.Ε.-Ελλάδα: Λιγότερη Εξάρτηση από τις Εισαγωγές Ενέργειας, Περισσότερη Ανθεκτικότητα
Του Αδάμ Αδαμόπουλου
Σαβ, 12 Σεπτεμβρίου 2026 - 11:59

Η τιμή του Brent, του διεθνούς benchmark, κινείται από το πρωί ελαφρώς χαμηλότερα από τα 109 δολάρια το βαρέλι που βρέθηκε χθες, Παρασκευή. Η διολίσθηση των τιμών του αργού πέριξ των 104 δολαρίων το βαρέλι κρατά απλώς την αγορά στις «μύτες»… Με βάση τα όσα έχουν συμβεί τους τελευταίους μήνες, γνωρίζουμε ότι τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία πριν από τον πόλεμο διακινούταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG, παραμένουν ουσιαστικά κλειστά από τον Μάρτιο

Η παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας μειώθηκε κατά περίπου 1,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, οι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά, ενώ η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών ενέργειας (EIA) δεν προβλέπει επιστροφή της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Μέση Ανατολή, εγγύς των προπολεμικών επιπέδων της πριν από το β΄ τρίμηνο του 2027.

Με άλλα λόγια, ο σημαντικότερο ενεργειακό σημείο συμφόρησης του πλανήτη έχει κλείσει και το ενεργειακό σοκ είναι γεγονός.

Παρά ταύτα, η Ευρώπη δεν καταρρέει, αν πιστέψουμε ανάλυση που δημοσιεύτηκε χθες στο oilprice.com.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να εισάγει περίπου 57% της ενέργειας που καταναλώνει και το 2024 η αξία των ενεργειακών εισαγωγών της ανήλθαν σε περίπου 376 δισ. ευρώ.

Με τους κανόνες που χρησιμοποιούσαμε τα προηγούμενα 50 χρόνια, η Ευρώπη θα έπρεπε να είναι ο μεγάλος χαμένος αυτής της ιστορίας. Αλλά δεν είναι.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υποβαθμίσει την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της Ε.Ε., φέτος, αν και όχι που να προσεγγίζουν σε επίπεδα ύφεσης. Αυτή η ανθεκτικότητα έχει μία εξήγηση που συχνά περνά απαρατήρητη: η Ευρώπη καταναλώνει ολοένα και λιγότερη εισαγόμενη ενέργεια για κάθε μονάδα οικονομικής δραστηριότητας.

Η Κομισιόν υπολογίζει ότι χωρίς τις βελτιώσεις ενεργειακής αποδοτικότητας των τελευταίων δύο δεκαετιών, η ενεργειακή κατανάλωση της Ε.Ε. θα ήταν σήμερα κατά περίπου 27% υψηλότερη.

Ασφαλώς, η Ευρώπη πληρώνει πολλά για ενέργεια, όμως –και αυτό είναι το καλό- χρειάζεται όλο και λιγότερη.

Μεταξύ 1990 και 2024 το ΑΕΠ της Ευρώπης αυξήθηκε σημαντικά, ενώ οι καθαρές εκπομπές ρύπων μειώθηκαν θεαματικά.

Δεν πρόκειται απλώς για ένα περιβαλλοντικό επίτευγμα, καθώς κάθε κιλοβατώρα που παράγεται από τον ήλιο και τον άνεμο είναι μία κιλοβατώρα λιγότερη που πρέπει να παραχθεί από εισαγόμενο φυσικό αέριο.

Κάθε κτίριο που μονώνεται σημαίνει λιγότερη ζήτηση για φυσικό αέριο.

Κάθε αντλία θερμότητας αντικαθιστά μέρος της ζήτησης πετρελαίου ή αερίου.

Κάθε ηλεκτρικό αυτοκίνητο αφαιρεί από την καμπύλη ζήτησης ένα μικρό, αλλά μόνιμο, κομμάτι πετρελαίου.

Και αυτό είναι το μεγάλο ενεργειακό κεφάλαιο που συσσώρευσε η Ευρώπη επί δύο δεκαετίες.

Το πρόβλημα είναι ότι το ΑΕΠ δεν έχει σχεδιαστεί κατά τρόπο που να αποτυπώνει εύκολα αυτή την αλυσίδα βελτιώσεων.

Αν ένα νοικοκυριό αγοράζει λιγότερο φυσικό αέριο επειδή εγκατέστησε αντλία θερμότητας και φωτοβολταϊκά, το στατιστικό σύστημα βλέπει κυρίως λιγότερη κατανάλωση.

Η γεωπολιτική όμως βλέπει κάτι διαφορετικό: λιγότερη εξάρτηση.

Η Ελλάδα αποτελεί ίσως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρωπαϊκά παραδείγματα.

Από τη μία πλευρά, παραμένει ιδιαίτερα εξαρτημένη από εισαγόμενη ενέργεια. Η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας ανήλθε το 2024 στο 77,8%, έναντι 57,3% για το σύνολο της Ε.Ε..

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι το 84% των ενεργειακών εισαγωγών της Ελλάδας απαρτίζεται από πετρέλαιο και συναφή προϊόντα.

Άρα, αν το ερώτημα είναι «πόσο εξαρτημένη είναι συνολικά η ελληνική οικονομία από εισαγόμενη ενέργεια;», η απάντηση δεν αφήνει πολλά περιθώρια για πανηγυρισμούς.

Υπάρχει όμως και η άλλη όψη του ελληνικού «νομίσματος». Και αυτή είναι η Ελλάδα του ηλεκτρικού συστήματος.

Το 2025 οι ΑΠΕ κάλυψαν 60,9% της ακαθάριστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ποσοστό που την ανέβασε στην 5η θέση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε., πίσω μόνο από την Αυστρία, την Σουηδία, την Δανία και την Πορτογαλία και οριακά μπροστά από την Ισπανία.

Δεν είναι θεωρία. Ο ΑΔΜΗΕ καταγράφει για το 2025 παραγωγή ΑΠΕ σχεδόν 26,2 TWh, που αποτελεί νέο ετήσιο ρεκόρ, επισημαίνοντας ότι η αυξημένη συμμετοχή των αιολικών και των ηλιακών έργων  συνέβαλε στη συγκράτηση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ακόμη και σε μήνες υψηλής ζήτησης.

Με άλλα λόγια, η Ελλάδα διακρίνεται για μια παραδοξότητα, αφού είναι μία από τις πιο εξαρτημένες χώρες της Ευρώπης από εισαγόμενη ενέργεια, συνολικά, και ταυτόχρονα μία από τις πρωταθλήτριες της Ευρώπης στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ.

Και αυτό το παράδοξο είναι ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο