Η Ελλάδα έχει επενδύσει στην ταχεία εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αιολικών, αλλά δεν προχώρησε με την ίδια ταχύτητα στην ανάπτυξη αποθηκευτικής ισχύος.
Η Επιτροπή είναι ξεκάθαρη. Όπως αναφέρει ο κ. Dombrovskis, «η έλλειψη ευελιξίας μπορεί να συμβάλει στην αύξηση τόσο της αστάθειας των τιμών όσο και του κόστους του συστήματος». Η Κομισιόν διευκρινίζει όμως ότι δεν έχει υπολογίσει με ακρίβεια το ετήσιο κόστος που επιφέρει στις ελληνικές τιμές η έλλειψη αποθήκευσης. Η γενική διαπίστωση, όμως, είναι απολύτως σαφής.
Το πρόβλημα αποτυπώνεται ανάγλυφα στο Σχέδιο Ανάκαμψης και στο σχέδιο στήριξης της ανάπτυξης συστημάτων αποθήκευσης και της κατασκευής του σταθμού αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία. Στην πορεία, όμως, το αρχικό χρονοδιάγραμμα αναθεωρήθηκε.
Η εξήγηση της Κομισιόν παραπέμπει σε αντικειμενικές δυσκολίες, ήτοι, καθυστερήσεις στον εξηλεκτρισμό των συστημάτων αποθήκευσης με μπαταρίες και προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες που επηρέασαν την προμήθεια του εξοπλισμού για την Αμφιλοχία.
Στο αρχικό Σχέδιο Ανάκαμψης, η Ελλάδα είχε συμφωνήσει να θέσει σε λειτουργία έως το δ' τρίμηνο του 2025, έργα αποθήκευσης συνολικής ισχύος μέχρι 1.380 MW, συμπεριλαμβανομένης της Αμφιλοχίας. Το ορόσημο αυτό αναθεωρήθηκε και πλέον, για να εκταμιευτεί η τελευταία δόση του Ταμείου Ανάκαμψης, η χώρα καλείται να πετύχει έναν σαφώς χαμηλότερο στόχο, δηλαδή, 700 MW εγκατεστημένης ισχύος μπαταριών, μαζί με την ολοκλήρωση του έργου αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία.
Μπορεί, δηλαδή, ο πήχης να έπεσε, αλλά ακόμη και έτσι, η χώρα πρέπει να περάσει κάτω από αυτόν, έως το τέλος του 2026, αν θέλει να αποκτήσει μια πιο εύρυθμη αγορά ηλεκτρισμού.
Όταν η ηλιακή παραγωγή κορυφώνεται τις μεσημεριανές ώρες, αλλά η ζήτηση δεν μπορεί να απορροφήσει όλη την παραγόμενη ενέργεια, η απουσία επαρκούς αποθήκευσης οδηγεί σε περικοπές ΑΠΕ. Όταν, αντίθετα, ο ήλιος δύει και η ζήτηση παραμένει υψηλή, το σύστημα χρειάζεται άμεσα, διαθέσιμη ισχύ. Οι μπαταρίες και η αντλησιοταμίευση είναι ακριβώς ο μηχανισμός που επιτρέπει να εγχυθεί η φθηνή πλεονάζουσα πράσινη ενέργεια στο δίκτυο.
Χωρίς αυτό τον μηχανισμό, ένα μέρος της επένδυσης στις ΑΠΕ κινδυνεύει να μετατρέπεται σε «πράσινη» ενέργεια που δεν μπορεί να αξιοποιηθεί όταν παράγεται, ενώ την ίδια στιγμή το σύστημα χρειάζεται ακριβότερες μονάδες ή εισαγωγές για να καλύψει τη ζήτηση όταν η παραγωγή ΑΠΕ υποχωρεί.
Επομένως, η παρέμβαση του κ. Μανιάτη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ο ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ υπενθυμίζει ότι η κυβέρνηση είχε αρχικά δεσμευθεί για 1.380 MW και υποστηρίζει ότι η καθυστέρηση στην υλοποίηση των έργων αποθήκευσης επιβαρύνει τις τιμές και πλήττει ιδιαίτερα τους μικρότερους παραγωγούς φωτοβολταϊκών, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ολοένα περισσότερες περικοπές και μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τα έσοδά τους.
Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι να κερδηθεί άλλη μία αντιπαράθεση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, αλλά να μην επαναληφθεί στην αποθήκευση το ίδιο λάθος που γίνεται συχνά στην ενεργειακή πολιτική, δηλαδή, να προηγείται η ανακοίνωση των στόχων και να ακολουθεί, με καθυστέρηση, η κατασκευή των υποδομών.
Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα. Με πολλά περισσότερα φωτοβολταϊκά και αιολικά από ό,τι πριν από λίγα χρόνια, η αποθήκευση δεν αποτελεί πλέον συμπληρωματική τεχνολογία. Είναι βασική υποδομή του ηλεκτρικού συστήματος. Υπ' αυτή την έννοια, το μήνυμα της Κομισιόν είναι πιο επίκαιρο από ποτέ: η έλλειψη ευελιξίας έχει κόστος. Και το κόστος αυτό, αργά ή γρήγορα, καταλήγει να επιβαρύνει το σύστημα, τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.