σημαντικά υψηλότερες. Αυτά επισημαίνονται στην τελευταία Έκθεση του ΙΕΑ για τον μήνα Σεπτέμβριο, η οποία δημοσιεύτηκε σήμερα (11/9) και αναφέρεται στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Ωστόσο, η άνοδος των τιμών των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού και της spot αγοράς ωχριά σε σύγκριση με την άνοδο των τιμών των διυλισμένων προϊόντων, όπου η στενότητα της αγοράς είναι πλέον εντονότερη. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ντίζελ, το οποίο αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% της παγκόσμιας ζήτησης, είδε τις τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες να ξεπερνούν τα $200/βαρέλι στις αρχές Σεπτεμβρίου, δηλαδή 94% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ οι τιμές στην Ευρώπη και την Ασία δεν βρίσκονταν πολύ χαμηλότερα, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΕΑ.

Η διεύρυνση της διαφοράς μεταξύ των τιμών του αργού και των διυλισμένων προϊόντων έχει οδηγήσει τα περιθώρια διύλισης σε επίπεδα-ρεκόρ στη λεκάνη του Ατλαντικού. Οι συνολικές εξαγωγές πετρελαίου από τις χώρες του Κόλπου τον Αύγουστο εκτιμάται σήμερα ότι ανήλθαν σε περίπου 13 εκατ. βαρέλια την ημέρα, σχεδόν στο μισό των προπολεμικών επιπέδων. Οι απώλειες στις εξαγωγές αργού φαίνεται να έχουν περιοριστεί σε λίγο κάτω από 45%, χάρη στην αύξηση των ροών που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, καθώς και στη συνοδεία από τον αμερικανικό στρατό για την προστασία των ροών μέσω των Στενών. Ωστόσο, οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων και υγραερίου (LPG) παραμένουν σχεδόν 60% χαμηλότερες, ή κατά 3.7 εκατ. βαρέλια την ημέρα, σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, επισημαίνει ο ΙΕΑ.
Οι καθαρές εξαγωγές ντίζελ από τις χώρες του Κόλπου ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 390 χιλιάδες βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, δηλαδή λίγο πάνω από το 1/4 των επιπέδων πριν από τον πόλεμο, καθώς οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ παρέμειναν σημαντικά περιορισμένες. Οι διαταραχές στο σύστημα διύλισης της Ρωσίας, καθώς και η σχεδόν πλήρης διακοπή των εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων μετά την εντατικοποίηση των ουκρανικών επιθέσεων έχουν επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση. Συνολικά, οι καθαρές εξαγωγές ντίζελ από τις χώρες του Κόλπου και τη Ρωσία τον Αύγουστο ήταν 1.6 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερες από τον Φεβρουάριο, όταν αντιπροσώπευαν σχεδόν το 45% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, προσθέτει ο ΙΕΑ. Μερική αντιστάθμιση προέρχεται από άλλες περιοχές, όπου τα διυλιστήρια λειτουργούν στα όρια των δυνατοτήτων τους, επιδιώκοντας να αξιοποιήσουν τα ιστορικά υψηλά περιθώρια κέρδους.
Καθώς η παρατεταμένη διπλωματική αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σε συνδυασμό με τις νέες επιθέσεις τόσο στον Κόλπο όσο και στο Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, εξακολουθούν να εμποδίζουν την ομαλοποίηση των ροών πετρελαίου, ο ΙΕΑ έχει προχωρήσει σε περαιτέρω υποβάθμιση των προβλέψεών του για την πετρελαϊκή προσφορά και ζήτηση κατά το υπόλοιπο του τρέχοντος έτους. Η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου προβλέπεται πλέον να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 100.7 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, μειωμένη κατά 5.7 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε ετήσια βάση και κατά 1.3 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σχέση με την ίδια έκθεση του ΙΕΑ τον περασμένο μήνα. Η πλήρης ανάκαμψη της προσφοράς από τους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής μετατίθεται πλέον για το 2027.
Οι σημαντικές απώλειες σε πρώτες ύλες για την πετροχημική βιομηχανία και σε διυλισμένα πετρελαϊκά προϊόντα, σε συνδυασμό με τις υψηλότερες τιμές καυσίμων —ιδιαίτερα του ντίζελ— θα συνεχίσουν να επιβαρύνουν την κατανάλωση. Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου προβλέπεται να μειωθεί κατά 2.5 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, δηλαδή περίπου 940 χιλιάδες βαρέλια ημερησίως περισσότερο από την εκτίμηση της προηγούμενης μηνιαίας έκθεσης του ΙΕΑ. Ωστόσο, ο ρυθμός της μείωσης αναμένεται να επιβραδυνθεί, από 5.3 εκατ. βαρέλια ημερησίως το β’ τρίμηνο του 2026, σε 3.4 εκατ. βαρέλια ημερησίως το γ’ τρίμηνο και σε 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως το δ’ τρίμηνο.
Μέχρι στιγμής, τα αποθέματα πετρελαίου έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εξισορρόπηση της αγοράς. Από την έναρξη του πολέμου, τα παγκόσμια παρατηρούμενα αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά 507 εκατ. βαρέλια, που αντιστοιχεί σε μέση ημερήσια άντληση από τα αποθέματα ύψους 2.8 εκατ. βαρελιών. Μόνο τον Αύγουστο, τα αποθέματα μειώθηκαν κατά 95 εκατ. βαρέλια, ή περίπου 3.1 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Καθώς τα διαθέσιμα στρατηγικά αποθέματα μειώνονται, ενώ το παγκόσμιο σύστημα διύλισης λειτουργεί πλέον σχεδόν στα όρια των δυνατοτήτων του, η ανάγκη για πρόοδο προς την επίλυση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή —και του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, ο οποίος πλέον εισέρχεται στο πέμπτο έτος— είναι μεγαλύτερη από ποτέ.