Και στην προκειμένη περίπτωση, πίσω από το +15,6% των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό ένα προϊόν-έκπληξη: τα πετρελαιοειδή. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat και του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ ανήλθαν στο α΄εξάμηνο του 2026 σε περίπου 1,34 δισ. ευρώ, από 1,16 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, σημειώνοντας αύξηση 15,6%.
Την ίδια ώρα, όμως, οι εξαγωγές πετρελαιοειδών σχεδόν διπλασιάστηκαν, καθώς αυξήθηκαν κατά 98%, φθάνοντας τα 445 εκατ. ευρώ, έναντι 224,7 εκατ. ευρώ πέρυσι.
Αντίθετα, εάν από τον λογαριασμό αφαιρεθούν τα πετρελαιοειδή, η εικόνα αλλάζει άρδην: οι ελληνικές εξαγωγές προς την αμερικανική αγορά υποχώρησαν κατά 4,2%, στα 895 εκατ. ευρώ από 934 εκατ. ευρώ.
Με άλλα λόγια, ολόκληρη η αύξηση των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ δεν προέρχεται από μια γενικευμένη έκρηξη της ζήτησης για ελληνικά προϊόντα. Προέρχεται από την ενεργειακή κατηγορία, η οποία όχι μόνο δημιούργησε την αύξηση, αλλά υπερκάλυψε και την υποχώρηση του υπόλοιπου εξαγωγικού καλαθιού.
Τα τελευταία χρόνια τα πετρελαιοειδή έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους βασικότερους πυλώνες των ελληνικών εξαγωγών. Το 2019, για παράδειγμα, τα ορυκτά καύσιμα, τα ορυκτέλαια και τα προϊόντα διύλισης αντιπροσώπευαν περίπου 31,6% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών.
Η ενεργειακή κρίση του 2022 εκτόξευσε την αξία των εξαγωγών καυσίμων, καθώς οι υψηλές διεθνείς τιμές ενέργειας πολλαπλασίασαν την ονομαστική αξία των εμπορικών ροών. Το 2022 οι εξαγωγές της κατηγορίας «ορυκτά καύσιμα, λιπαντικά και συναφή προϊόντα» έφθασαν περίπου τα 21 δισ. ευρώ, από 11,6 δισ. ευρώ το 2021. Το 2023 υποχώρησαν στα 16,5 δισ. ευρώ, το 2024 στα 14,9 δισ. και το 2025 στα 12,7 δισ. ευρώ.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό: η πτώση της αξίας μετά το 2022 δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα έπαψε να εξάγει μεγάλες ποσότητες καυσίμων. Σε μεγάλο βαθμό αντανακλά την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών.
Χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο το 2024 οι ελληνικές εξαγωγές προϊόντων πετρελαίου της κατηγορίας HS 2710 ανήλθαν σε 13,81 δισ. δολάρια, ενώ οι καταγεγραμμένες ποσότητες στις επιμέρους αγορές ανέρχονται σε εκατομμύρια τόνους. Για παράδειγμα, μόνο προς το Γιβραλτάρ εξήχθησαν περίπου 1,69 εκατ. τόνοι, προς τον Λίβανο 1,52 εκατ. τόνοι, προς την Ουκρανία 1,46 εκατ. και προς τη Λιβύη 1,40 εκατ. τόνοι.
Δεν πρόκειται, επομένως, για μια μικρή συμπληρωματική δραστηριότητα των ελληνικών διυλιστηρίων. Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγικούς πυλώνες της χώρας.
Η περίοδος 2015-2026 είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική. Το 2015 τα καύσιμα αποτελούσαν ήδη έναν από τους βασικούς πυλώνες των ελληνικών εξαγωγών, με τη χώρα να λειτουργεί ως σημαντικός περιφερειακός κόμβος διύλισης και επανεξαγωγής προϊόντων. Στα επόμενα χρόνια οι ποσότητες και κυρίως η αξία των εξαγωγών διυλισμένων προϊόντων ενισχύθηκαν σημαντικά.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη μεγάλη παραγωγική δυναμικότητα των ελληνικών διυλιστηρίων, την αναβάθμιση των μονάδων τους και την αυξανόμενη δυνατότητά τους να προμηθεύουν αγορές της Μεσογείου, των Βαλκανίων, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.
Το 2019 τα πετρελαιοειδή είχαν ήδη φθάσει να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ένα τρίτο των ελληνικών εξαγωγών. Το 2020 η πανδημία προκάλεσε μεγάλη πτώση, με την αξία της συγκεκριμένης κατηγορίας να περιορίζεται στα περίπου 6,7 δισ. ευρώ, από 10,7 δισ. το 2019.
Ακολούθησε η ενεργειακή κρίση. Το 2022 η αξία των εξαγωγών καυσίμων έφθασε σχεδόν τα 21 δισ. ευρώ, πριν αρχίσει η αποκλιμάκωση των τιμών να επηρεάσει τα μεγέθη.
Η Ελλάδα, όμως, παρέμεινε ένας εξαιρετικά σημαντικός εξαγωγέας προϊόντων διύλισης.
Και αυτό φαίνεται και από τα στοιχεία των ίδιων των διυλιστηρίων. Μόνο η Motor Oil κατέγραψε το 2025 8,126 εκατ. μετρικούς τόνους πωλήσεων στο εξωτερικό, ενώ οι συνολικές πωλήσεις προϊόντων της ανήλθαν σε 12,953 εκατ. τόνους.
Σημειώστε ότι οι ΗΠΑ αποτελούν τη μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο β' τρίμηνο του 2026 εξήχθησαν από την Ε.Ε. προϊόντα αξίας 127,7 δισ. ευρώ, ή το 18,8% των εξαγωγών της Ένωσης προς τρίτες χώρες. Εν τούτοις, οι συνολικές ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά -5,6% στο β' τρίμηνο, έπειτα από πολύ μεγαλύτερη πτώση -30,4% στο πρώτο τρίμηνο.
Η Ελλάδα κινήθηκε αντίθετα, με +15,6%, με "όπλο" τα πετρελαιοειδή. Το γεγονός ότι οι εξαγωγές τους προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά +98%, στα 445 εκατ. ευρώ, δείχνει το ρόλο των ενεργειακών ροών στη διαμόρφωση του χαρτοφυλακίου εξαγωγών μιας χώρας περος μια άλλη.
Ωστόσο, η ευοίωνη εικόνα διατηρήθηκε και σε άλλους κλάδους.
Οι εξαγωγές αλουμινίου αυξήθηκαν κατά +27,5%, στα 125,7 εκατ. ευρώ, τα προϊόντα σιδήρου και χάλυβα κατά +60,2%, στα 54 εκατ., ενώ τα προϊόντα χαλκού αυξήθηκαν κατά +18,8%.
Την ώρα που οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αυξάνονταν, όμως, κατά +15,6%, οι ελληνικές εισαγωγές από τις ΗΠΑ έφθασαν στο 1,925 δισ. ευρώ, με άλμα 56,5%!. Το αποτέλεσμα ήταν το διμερές εμπορικό ισοζύγιο να μεταστραφεί έντονα σε βάρος της χώρας μας, καθώς το έλλειμμα των μόλις 71,2 εκατ. ευρώ στο α' εξάμηνο του 2025, να εκτιναχτεί σε περίπου 585 εκατ. ευρώ φέτος!