Η Τουρκία Γυρίζει την Πλάτη στο Ρωσικό Ντίζελ – Στο 20% το Μερίδιο της Ρωσίας, Ρεκόρ Εισαγωγών από Ινδία και ΗΠΑ

Η Τουρκία Γυρίζει την Πλάτη στο Ρωσικό Ντίζελ – Στο 20% το Μερίδιο της Ρωσίας, Ρεκόρ Εισαγωγών από Ινδία και ΗΠΑ
της Βάνας Στέλλου
Δευ, 7 Σεπτεμβρίου 2026 - 08:16

Η Άγκυρα αναζητά επειγόντως εναλλακτικές προμήθειες, καθώς η ρωσική προσφορά υποχωρεί και η κρίση στο Ορμούζ περιορίζει τις διαθέσιμες ποσότητες – Πάνω από 120.000 βαρέλια ημερησίως από την Ινδία και περίπου 90.000 από τις ΗΠΑ τον Αύγουστο. Η Τουρκία αναγκάζεται να αναδιαμορφώσει με ταχύτητα τις πηγές από τις οποίες προμηθεύεται ντίζελ καθώς το μερίδιο της Ρωσίας στις 

τουρκικές εισαγωγές καυσίμου υποχώρησε περίπου στο 20% τον Αύγουστο, από επίπεδα που έφταναν το 85% το 2025. Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα στρέφεται σε φορτία από την Ινδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες κατέγραψαν τον Αύγουστο ιστορικά υψηλές μηνιαίες αποστολές προς την τουρκική αγορά.

Η αλλαγή αυτή συντελείται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για την αγορά πετρελαϊκών προϊόντων. Η κίνηση μέσω του Ορμούζ έχει μειωθεί δραματικά, περιορίζοντας μία ακόμη σημαντική πηγή ντίζελ για την παγκόσμια αγορά και προκαλώντας έντονη άνοδο στις τιμές των διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων.

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, οι ρωσικές παραδόσεις ντίζελ στην Τουρκία περιορίστηκαν τον Αύγουστο περίπου στα 80.000 βαρέλια ημερησίως, από περισσότερα από 200.000 βαρέλια ημερησίως νωρίτερα μέσα στο 2026.

Η Ρωσία κυριαρχούσε στην τουρκική αγορά ντίζελ

Η Ρωσία κάλυπτε το 85% των εισαγωγών ντίζελ της Τουρκίας το 2025, ποσότητα που αντιστοιχούσε σε περίπου 281.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τα στοιχεία της τουρκικής Ρυθμιστικής Αρχής της Αγοράς Ενέργειας (EPDK).

Παράλληλα, διαφορετική βάση δεδομένων της Kyiv School of Economics (KSE), η οποία καταγράφει το εμπόριο από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026, υπολογίζει το ρωσικό μερίδιο στις τουρκικές εισαγωγές ντίζελ και gasoil στο 87%.

Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των αγορών που εξετάζει η KSE. Ακολουθούν η Τυνησία με 76% και η Βραζιλία με 63%.

Ωστόσο, τα επίσημα τουρκικά στοιχεία για το πετρέλαιο είναι διαφορετικά. Η EPDK δημοσιεύει μηνιαίους όγκους εισαγωγών ντίζελ, ενώ στους πίνακες ανά χώρα συνδυάζει το αργό πετρέλαιο και τα διυλισμένα πετρελαϊκά προϊόντα. Επομένως, δεν υπάρχει άμεσα συγκρίσιμη ανάλυση της προέλευσης αποκλειστικά του ντίζελ ανά χώρα.

Τα ευρύτερα στοιχεία για τις ενεργειακές πληρωμές καταδεικνύουν, πάντως, το μέγεθος της εξάρτησης της Τουρκίας από τη ρωσική ενέργεια.

Το Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) υπολόγισε ότι η Τουρκία αγόρασε τον Ιούνιο ρωσικούς υδρογονάνθρακες συνολικής αξίας 2,3 δισ. ευρώ, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων αγοραστών ρωσικής ενέργειας εκείνον τον μήνα.

Από το συνολικό ποσό, 1,4 δισ. ευρώ αφορούσαν πετρελαϊκά προϊόντα, 523 εκατ. ευρώ φυσικό αέριο μέσω αγωγών, 196 εκατ. ευρώ αργό πετρέλαιο και 165 εκατ. ευρώ άνθρακα.

Σύμφωνα με το CREA, το ντίζελ αντιπροσώπευε περίπου το ήμισυ των τουρκικών εισαγωγών ρωσικών πετρελαϊκών προϊόντων.

Μειώθηκαν οι ρωσικές εξαγωγές

Η υποχώρηση των ρωσικών προμηθειών συνδέεται και με τη μείωση των διαθέσιμων ποσοτήτων για εξαγωγή.

Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια περιόρισαν την παραγωγή και τις εξαγωγικές δυνατότητες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Η KSE κατέγραψε πτώση των ρωσικών εξαγωγών ντίζελ και gasoil από περίπου 900.000 έως 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε περίπου 580.000 βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο.

Παράλληλα, η Ρωσία επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, ναυτιλιακού καυσίμου και gasoil και στη συνέχεια παρέτεινε την απαγόρευση για τους παραγωγούς έως τις 30 Σεπτεμβρίου, επικαλούμενη την ανάγκη σταθεροποίησης της εγχώριας αγοράς καυσίμων.

Η Τουρκία περιόρισε αντίστοιχα τις αγορές της από τη Ρωσία.

Τα στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters δείχνουν ότι οι ρωσικές παραδόσεις ντίζελ στην Τουρκία ανήλθαν περίπου στα 100.000 βαρέλια ημερησίως τον Ιούλιο και υποχώρησαν στα 80.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, από επίπεδα άνω των 200.000 βαρελιών ημερησίως κατά τους προηγούμενους μήνες του 2026.

Την ίδια ώρα, η Ινδία κάλυψε μέρος του κενού.

Οι ινδικές αποστολές ντίζελ προς την Τουρκία ξεπέρασαν τα 120.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, ενώ οι αμερικανικές έφτασαν περίπου τα 90.000 βαρέλια ημερησίως.

Και οι δύο ποσότητες αποτελούν μηνιαία ρεκόρ στα στοιχεία της Kpler, τα οποία καλύπτουν την περίοδο από το 2017.

Αναλυτές δήλωσαν ότι η Τουρκία αναγκάζεται να «αναζητήσει εσπευσμένα βαρέλια από την αγορά εκτός Ρωσίας».

Στον πίνακα προμηθευτών της EPDK για τον Ιούνιο, ο οποίος συνδυάζει αργό πετρέλαιο και διυλισμένα προϊόντα, η Ρωσία εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη θέση με 1,52 εκατ. τόνους, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες καταλαμβάνουν τη δεύτερη θέση με 570.677 τόνους.

Τα τελωνειακά στοιχεία που αφορούν αποκλειστικά το αργό πετρέλαιο μπορούν να δώσουν διαφορετική κατάταξη. Ως εκ τούτου, οι δύο σειρές δεδομένων δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες.

Το Ορμούζ περιορίζει τις εναλλακτικές προμήθειες

Η στροφή της Τουρκίας μακριά από το ρωσικό ντίζελ πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά αντιμετωπίζει σοβαρή διαταραχή στο Ορμούζ.

Πριν από τη σύγκρουση, οι παραγωγοί του Κόλπου μετέφεραν μέσω των Στενών περίπου 900.000 βαρέλια ντίζελ ημερησίως. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχούσε περίπου στο 10% της παγκόσμιας θαλάσσιας προσφοράς ντίζελ, σύμφωνα με στοιχεία της Vortexa που επικαλείται το Reuters.

Η ναυσιπλοΐα εξακολουθεί να πραγματοποιείται, αλλά σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.

Τα προκαταρκτικά στοιχεία έδειξαν ότι την Πέμπτη πέρασαν από τα Στενά μόλις τέσσερα πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων, έναντι μέσου όρου περίπου 15 πλοίων σε διάστημα 10 ημερών.

Η εξέλιξη αυτή έχει επηρεάσει περισσότερο τις τιμές των διυλισμένων προϊόντων παρά την τιμή του αργού.

Το crack spread του αμερικανικού ντίζελ, δείκτης της κερδοφορίας των διυλιστηρίων, έφτασε την περασμένη εβδομάδα σε επίπεδο-ρεκόρ, στα 108,02 δολάρια ανά βαρέλι.

Παράλληλα, τα αποθέματα αποσταγμένων προϊόντων στις ΗΠΑ βρέθηκαν στο χαμηλότερο επίπεδο για τον συγκεκριμένο μήνα του Αυγούστου από το 1982.

Το Brent έκλεισε την Παρασκευή στα 96,28 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο 0,8% σε ημερήσια βάση και 7,6% σε εβδομαδιαία βάση.

Έτσι, η Τουρκία καλείται να αντικαταστήσει το ρωσικό ντίζελ σε μια αγορά όπου τα εναλλακτικά φορτία είναι πλέον δυσκολότερο να εξασφαλιστούν και σημαντικά ακριβότερα.

Πτώση 24,3% στις εισαγωγές ντίζελ

Τα επίσημα στοιχεία της EPDK δείχνουν ότι οι εισαγωγές ντίζελ της Τουρκίας υποχώρησαν τον Ιούνιο στους 913.254 τόνους, σημειώνοντας πτώση 24,3% σε ετήσια βάση.

Οι συνολικές εισαγωγές αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων μειώθηκαν κατά 12,9%, στους 4,02 εκατ. τόνους.

Την ίδια περίοδο, τα τουρκικά διυλιστήρια παρήγαγαν περίπου 1,47 εκατ. τόνους ντίζελ, καταγράφοντας αύξηση 4,89% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.

Η μείωση των εισαγωγών και η αύξηση της εγχώριας παραγωγής περιορίζουν την ποσότητα ντίζελ που χρειάζεται η Τουρκία να αγοράζει από το εξωτερικό.

Δεν εξαλείφουν, όμως, την έκθεση της χώρας στις διεθνείς τιμές του ντίζελ, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι εναλλακτικές ποσότητες αγοράζονται σε μια εξαιρετικά περιορισμένη αγορά.

Το νέο οικονομικό πρόγραμμα και ο ακριβότερος ενεργειακός λογαριασμός

Η Τουρκία παρουσιάζει την Κυριακή το νέο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα 2027-2029.Η παρουσίαση βρισκόταν σε εξέλιξη την ώρα που ολοκληρωνόταν το δημοσίευμα. Ως εκ τούτου, η σύγκριση που ακολουθεί αφορά το απερχόμενο Πρόγραμμα 2026-2028 και όχι τις προβλέψεις του νέου προγράμματος.

Το απερχόμενο πρόγραμμα προβλέπει για το 2027 τιμή του Brent στα 65,1 δολάρια το βαρέλι και ενεργειακό λογαριασμό εισαγωγών ύψους 62,5 δισ. δολαρίων.

Η τιμή κλεισίματος του Brent στα 96,28 δολάρια την Παρασκευή αποτελεί ημερήσια χρηματιστηριακή τιμή και όχι ετήσιο μέσο όρο, επομένως δεν μπορεί να συγκριθεί άμεσα με μια ετήσια πρόβλεψη.

Αποτελεί, ωστόσο, ένδειξη του πόσο έχει απομακρυνθεί η σημερινή κατάσταση της αγοράς από τη βάση πάνω στην οποία στηρίχθηκε το απερχόμενο πρόγραμμα.

Ο ενεργειακός λογαριασμός της Τουρκίας για τις εισαγωγές έφτασε τον Ιούλιο στα 5,83 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 13,1% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τουρκικής Στατιστικής Υπηρεσίας.

Το εμπορικό έλλειμμα ανήλθε στα 60,5 δισ. δολάρια κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου.

Το ετησιοποιημένο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε τον Ιούνιο στα 38,9 δισ. δολάρια.

Οι ρωσικοί περιορισμοί στις εξαγωγές ισχύουν έως τις 30 Σεπτεμβρίου.

Μέχρι τότε, η Τουρκία θα συνεχίσει να αναζητά υποκατάστατες ποσότητες ντίζελ σε μια αγορά όπου η προηγούμενη ρωσική προμήθειά της έχει συρρικνωθεί, ενώ η εναλλακτική προσφορά από τις χώρες του Κόλπου διέρχεται από το Ορμούζ, όπου η ναυσιπλοΐα έχει υποστεί σοβαρές διαταραχές.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο