Η εικόνα που διαμορφώνεται στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας είναι αποκαλυπτική για τη διαφορά ταχύτητας με την οποία κινούνται οι αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι είχε ήδη από νωρίς ένα από τα υψηλότερα ποσοστά διείσδυσης ΑΠΕ στην Ευρώπη, δεν κατάφερε να αναπτύξει έγκαιρα την αναγκαία αποθηκευτική ισχύ. Το αποτέλεσμα είναι ότι, ενώ η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά αυξάνεται ταχύτατα, το σύστημα εξακολουθεί να στερείται μπαταριών που θα μπορούσαν να μεταφέρουν την πράσινη ενέργεια από τις ώρες υπερπαραγωγής, στις ώρες υψηλής ζήτησης

Η σύγκριση με τη Βουλγαρία είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική. Μέσα σε μόλις δύο χρόνια η γειτονική χώρα έχει εγκαταστήσει 5,4 GW αποθηκευτική ισχύ με μπαταρίες, που αντιστοιχεί στο 22,8% της συνολικής εγκατεστημένης ηλεκτρικής ισχύος της. Αυτή η επίδοση την τοποθετεί στην πρώτη θέση διεθνώς με βάση τη συγκεκριμένη αναλογία, πάνω ακόμη και από την Καλιφόρνια.

Η εικόνα στην Ελλάδα είναι πολύ διαφορετική. Έως τώρα η χώρα διαθέτει περίπου 700 MW αποθηκευτικής ισχύος, αλλά αποκλειστικά από αντλησιοταμιευτικά έργα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η ανάπτυξη των νέων έργων μπαταριών αντιμετώπισε καθυστερήσεις, κυρίως λόγω αδειοδοτικών και προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Η κατάσταση, πάντως, αλλάζει μέσα στο 2026. Τα πρώτα μεγάλης κλίμακας συστήματα μπαταριών άρχισαν να μπαίνουν σε εμπορική λειτουργία και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ, στο τέλος Ιουνίου λειτουργούσαν εννέα εγκαταστάσεις με συνολική ισχύ απορρόφησης 210 MW και ισχύ έγχυσης 201,3 MW.

Μάλιστα, ήδη από τον Ιούλιο το ΥΠΕΝ ανέφερε ότι η ισχύς των μπαταριών που είχαν ενταχθεί στο ηλεκτρικό σύστημα είχε ανέλθει στα 630 MW, με κυβερνητικό στόχο να προσεγγίσει το 1 GW έως το τέλος του 2026, το 1,5 GW στα μέσα του 2027 και τα 3 GW το 2028.

Σε αυτό το σημείο απαιτείται μια διευκρίνηση. Είναι  άλλο η συνολική αποθηκευτική ισχύς του συστήματος και άλλο η ισχύς των μπαταριών. Τα περίπου 700 MW που αναφέρει η Κομισιόν αφορούν στην υφιστάμενη αντλησιοταμίευση, ενώ τα 210 MW του ΑΔΜΗΕ αφορούν τα πρώτα μεγάλης κλίμακας έργα μπαταριών. Η ελληνική αγορά βρίσκεται επομένως μόλις στην αρχή της μετάβασης από την παραδοσιακή υδροηλεκτρική αποθήκευση στη μαζική εγκατάσταση μπαταριών.

Πού βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα

Το έργο της Αμφιλοχίας, που αποτελεί τη σημαντικότερη νέα μονάδα αντλησιοταμίευσης, προβλέπει περίπου 680 MW σε λειτουργία παραγωγής και 730 MW σε άντληση, με ετήσια καθαρή παραγωγή περίπου 816 GWh.

Παράλληλα, το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδότησε πρόγραμμα για 520 MW standalone μπαταρίες, με προϋπολογισμό περίπου 112,3 εκατ. ευρώ, ακριβώς με στόχο την καλύτερη ενσωμάτωση της αυξανόμενης παραγωγής ΑΠΕ στο σύστημα.

Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό κόστος της καθυστέρησης. Η Ελλάδα έχει επενδύσει μαζικά σε φωτοβολταϊκά και αιολικά, αλλά χωρίς αντίστοιχη ταχύτητα στην αποθήκευση. Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνονται οι περικοπές πράσινης παραγωγής.

Μόνο τον Μάιο του 2026 εκτιμάται ότι περικόπηκαν 418 GWh ΑΠΕ, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 14% της παραγωγής ΑΠΕ του μήνα. Οι πρώτες μπαταρίες απέτρεψαν μόλις περίπου 2,2% αυτών των περικοπών, ακριβώς επειδή η διαθέσιμη αποθηκευτική ισχύς ήταν ακόμη μικρή.

Και τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου λειτουργίας των μπαταριών είναι ενδεικτικά. Από τον Απρίλιο έως και τον Ιούνιο οι περίπου 210 MW ισχύος μπαταρίες απέτρεψαν 26,7 GWh περικοπών ΑΠΕ, μείωσαν τη χρήση ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτά καύσιμα κατά περίπου 0,5% και αξιοποίησαν περισσότερο από 70% των διακυμάνσεων των χονδρεμπορικών τιμών.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το ενδιαφέρον της περίπτωσης με την Βουλγαρία. Η γειτονική χώρα δεν περίμενε να γιγαντωθεί το πρόβλημα των περικοπών για να αντιδράσει. Χρησιμοποίησε τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, συνέδεσε την αποθήκευση με την ταχεία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και εκμεταλλεύθηκε το ισχυρό arbitrage μεταξύ των πολύ χαμηλών ή αρνητικών μεσημεριανών τιμών και των υψηλών απογευματινών και βραδινών τιμών.

Το πρόγραμμα RESTORE διοχέτευσε περίπου 590 εκατ. ευρώ επιχορηγήσεων, κινητοποιώντας τελικά σχεδόν 1,5 δισ. ευρώ ιδιωτικών επενδύσεων, σύμφωνα με τα στοιχεία. 

Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι η Βουλγαρία αντιμετωπίζει ήδη το επόμενο πρόβλημα: με 5,4 GW μπαταριών στο σύστημα και περίπου 1 GW επιπλέον να αναμένεται, οι ίδιες οι μπαταρίες αρχίζουν να συμπιέζουν τις διαφορές τιμών και τα έσοδα από την εξισορρόπηση. Η ελληνική αγορά βρίσκεται σήμερα εκεί όπου η βουλγαρική βρισκόταν πριν από την έκρηξη αυτών των επενδύσεων.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι πλέον απλώς να εγκαταστήσει η Ελλάδα μπαταρίες. Είναι να το κάνει γρήγορα, σε επαρκή κλίμακα και με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του συστήματος, πριν η αυξανόμενη πράσινη παραγωγή μετατραπεί σε όλο και μεγαλύτερο όγκο ενέργειας που παράγεται αλλά δεν θα μπορεί να αξιοποιηθεί.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο