και πιστοποίησης που απαιτούνται για να μπορούν οι εισαγωγείς να αποδεικνύουν στην πράξη ότι τα φορτία που φθάνουν στην ευρωπαϊκή αγορά συμμορφώνονται με τις νέες απαιτήσεις.
Η Ελλάδα έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια στη μετατροπή της σε ενεργειακό κόμβο της ΝΑ Ευρώπης, με το LNG να αποτελεί πλέον ζωτικής σημασίας κρίκο της στρατηγικής διαφοροποίησης του εφοδιασμού. Οι υποδομές της Αλεξανδρούπολης, της Ρεβυθούσας και οι νέες διασυνδέσεις με τα Βαλκάνια έχουν ενισχύσει τη δυνατότητα της χώρας να προμηθεύεται φυσικό αέριο από διαφορετικές πηγές και να το διοχετεύει προς τις γειτονικές αγορές.
Ακριβώς αυτή η στρατηγική διαφοροποίησης, όμως, χρειάζεται ένα σταθερό και λειτουργικό κανονιστικό πλαίσιο.
Εάν από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι εισαγωγείς βρεθούν αντιμέτωποι με υποχρεώσεις τις οποίες τεχνικά ή πρακτικά δεν μπορούν ακόμη να εκπληρώσουν, τότε θα υπάρξει μια επικίνδυνη περιπλοκή. Φορτία φυσικού αερίου που είναι διαθέσιμα στην παγκόσμια αγορά μπορεί να μην μπορούν να διοχετευθούν στην Ευρώπη επειδή δεν υπάρχει ακόμη ο κατάλληλος μηχανισμός συμμόρφωσης.
Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ενεργειακής διαφοροποίησης της Ευρώπης, μια τέτοια εξέλιξη δεν είναι διόλου αμελητέα.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς οι ενεργειακές εταιρείες λαμβάνουν τώρα τις αποφάσεις για τα συμβόλαια και τις ποσότητες που θα είναι διαθέσιμες το 2027. Τα φορτία LNG μπορούν να κατευθυνθούν σε άλλες αγορές, ενώ ιδιαίτερα στην περίπτωση των μακροχρόνιων συμβολαίων τύπου FOB, οι προμηθευτές έχουν τη δυνατότητα να ανακατευθύνουν φορτία εκεί όπου το κανονιστικό και εμπορικό περιβάλλον είναι πιο προβλέψιμο.
Με άλλα λόγια, ο κίνδυνος δεν είναι απαραίτητα να υπάρξει αύριο έλλειψη φυσικού αερίου. Ο κίνδυνος είναι να ληφθούν σήμερα εμπορικές αποφάσεις που θα περιορίσουν τον διαθέσιμο εφοδιασμό της Ευρώπης αύριο.
Και αυτό αφορά άμεσα και την Ελλάδα.
Η ελληνική αγορά έχει ήδη βιώσει πόσο γρήγορα μια διεθνής ενεργειακή κρίση μπορεί να μετατραπεί σε αυξημένο κόστος ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και βιομηχανικής παραγωγής. Η εμπειρία του 2022 απέδειξε ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι θεωρητική έννοια. Είναι παράγοντας που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και τελικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για τον Κανονισμό Μεθανίου δεν πρέπει να περιοριστεί στο δίλημμα «περιβάλλον ή ενέργεια».
Η πραγματική πρόκληση είναι πώς θα επιτευχθούν οι περιβαλλοντικοί στόχοι χωρίς να υπονομευθεί η ενεργειακή ασφάλεια.
Ο ίδιος ο κλάδος, άλλωστε, δεν ζητά κατάργηση των υποχρεώσεων ούτε χαλάρωση των περιβαλλοντικών στόχων. Ζητά χρόνο ώστε να δημιουργηθούν τα εργαλεία που θα επιτρέψουν την πραγματική συμμόρφωση.
Η πρόταση για τριετή, χρονικά περιορισμένη αναβολή των καίριων υποχρεώσεων του Κεφαλαίου V δεν παρουσιάζεται ως προσπάθεια αποδυνάμωσης του Κανονισμού καθαυτού, αλλά ως προσπάθεια να εφαρμοστεί με τρόπο που να μπορεί πράγματι να λειτουργήσει.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να υποστηρίξει μια ρεαλιστική και εναρμονισμένη ευρωπαϊκή λύση, που θα διατηρεί υψηλές τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, αλλά ταυτόχρονα θα διασφαλίζει ότι οι εισαγωγές LNG και φυσικού αερίου θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται χωρίς τεχνητά εμπόδια.
Και τούτο επειδή η ενεργειακή μετάβαση χρειάζεται μεν «πράσινους» κανόνες, αλλά χρειάζεται ταυτόχρονα ενέργεια, υποδομές, προμηθευτές και ασφάλεια εφοδιασμού.
Και στην παρούσα γεωπολιτική συγκυρία, η Ευρώπη – και μαζί της η Ελλάδα – δεν έχει την πολυτέλεια να ανακαλύψει εκ των υστέρων ότι ένας κανονισμός που σχεδιάστηκε για να μειώσει το μεθάνιο μπορεί, εάν εφαρμοστεί χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία, να δημιουργήσει έναν νέο κίνδυνο για την ενεργειακή της ασφάλεια.
Ο στόχος, όπως εύστοχα συνοψίζει και η βιομηχανία, δεν πρέπει να είναι η διαχείριση της μη συμμόρφωσης. Πρέπει να είναι να καταστεί η συμμόρφωση εφικτή.