Δεν είναι υπερβολή να παρατηρήσουμε ότι ο κλάδος των ηλιακών θερμικών συστημάτων αποτελεί ένα μεγάλο success story της εγχώριας βιομηχανίας με διάρκεια και αντοχή.
Ο συγκεκριμένος κλάδος ξεκίνησε στην Ελλάδα στον απόηχο της πρώτης πετρελαϊκής κρίσης (1973) και λίγο μετά τα δραματικά γεγονότα στην Κύπρο και την κατάληψη του Βόρειου τμήματος της νήσου από την Τουρκία (1974). Τότε, και μετά την καθίζηση που υπέστη η Κυπριακή οικονομία, αρκετοί Κύπριοι επιχειρηματίες ήρθαν στην Ελλάδα αποβλέποντας σε μια επανεκκίνηση. Ένας από αυτούς ήταν ο μηχανικός Πάνος Λαμάρης ο οποίος στην Κύπρο είχε δημιουργήσει βιομηχανία κατασκευής ηλιακών θερμοσιφώνων και διέθετε την απαραίτητη τεχνογνωσία.
Την περίοδο 1975/1976 κάνουν την εμφάνιση τους σε ταράτσες σε Αθήνα και στα περίχωρα οι πρώτες εγκαταστάσεις ηλιακών συλλεκτών που χρησιμεύουν αποκλειστικά για την θέρμανση νερού χρήσης. Με το κόστος του πετρελαίου να έχει αυξηθεί κατακόρυφα επηρεάζοντας ανοδικά και τις τιμές του ηλεκτρικού, ο ηλιακός θερμοσίφωνας αποδείχτηκε σωτήριος για πολλά νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξοικονομώντας άμεσα χρήματα και επιτυγχάνοντας γρήγορη απόσβεση του κόστους. Χάρη σε ορισμένα αρχικά μέτρα στήριξης από την πολιτεία (λχ χαμηλότοκα δάνεια) τα οποία όμως πολύ σύντομα καταργήθηκαν, και κυρίως λόγω της οικονομικής τους αποτελεσματικότητας τα ηλιακά θερμικά συστήματα βρήκαν απήχηση και άρχισε να αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς η Ελληνική αγορά.
Πολύ σύντομα δημιουργήθηκαν και άλλες βιομηχανίες κατασκευής ηλιακών συλλεκτών ενώ μεγάλες πολυεθνικές, όπως λχ η ΒΡ , εισήλθαν στην Ελληνική αγορά αυξάνοντας τον ανταγωνισμό και ρίχνοντας χρήματα στην διαφήμιση και προβολή. Κάτι που οφέλησε συνολικά τον κλάδο. Ομως η πλέον σημαντική παράμετρος που είχε καθοριστική επίδραση στην ανάπτυξη του ηλιακού κλάδου ήταν η απόφαση,σε πρώιμο στάδιο,της δημιουργίας και υιοθέτησης αυστηρών προδιαγραφών στην κατασκευή του όλου συστήματος. Τότε με πρωτοβουλία της ΕΒΗΕ και την στήριξη ειδικών στον χώρο της ηλιακής ενέργειας, επεξεργάστηκαν από τον ΕΛΟΤ και καθιερώθηκαν πρότυπα βασισμένα στα standards της Αμερικανικής ASHRAE.
Η εισαγωγή των ανωτέρω standards επηρέασε πολύ θετικά την ποιότητα των προϊόντων που σχεδίαζαν και κατασκεύαζαν οι εγχώριες βιομηχανίες οι οποίες προκειμένου να διαφημίσουν τα προϊόντα τους ανάγραφαν ότι είχαν λάβει την κατάλληλη πιστοποίηση. Αυτή δεν ήταν αυτονόητη αφού προκειμένου οι εταιρείες να την αποκτήσουν ήσαν υποχρεωμένες να στέλνουν στο ειδικό εργαστήριο ηλιακών συλλεκτών που είχε εν τω μεταξύ δημιουργηθεί στον « Δημόκριτο», προκειμένου να γίνουν μετρήσεις ανθεκτικότητας και απόδοσης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να διαδοθεί πολύ γρήγορα η υψηλή ποιότητα που χαρακτήριζαν όλα τα θερμικά ηλιακά συστήματα ( ΘΗΣ) που κατασκευάζονταν στην Ελλάδα, και που οδήγησε στον μηδενισμό των εισαγωγών και παράλληλα στην εδραίωση Ελληνικών ηλιακών εξαγωγών.
Βάσει στοιχείων της ΕΒΗΕ και της Solar Heat Europe (η Ευρωπαϊκή Ένωση της ηλιακής θερμική βιομηχανίας με έδρα τις Βρυξέλλες ) εκτιμάται ότι μέχρι τα τέλη του 2025 η συνολική εγκατεστημένη επιφάνεια ηλιακών επιπέδων συλλεκτών στην Ελλάδα ήταν 6,3 εκατ. τετραγωνικά μέτρα αντιστοιχώντας σε 4,500 GWth θερμική ισχύ και έχοντας ξεπεράσει τα 400,000 τετρ.μετρα εγκαταστάσεων σε ετήσια βάση. Όμως, η ετήσια παραγωγή ηλιακών συλλεκτών είναι πολύ μεγαλύτερη και υπολογίζεται στο 1.0 εκατ.τετρ.μέτρα, αφού περίπου το 60% της συνολικής παραγωγής εξάγεται σε Ευρώπη,Δυτικά Βαλκάνια και Βόρειο Αφρική.
Με το Ελληνικό brand name να είναι συνώνυμο με υψηλής ποιότητας και μεγάλης ανθεκτικότητάς ΘΗΣ .Να σημειωθεί ότι αυτή η διεθνής αναγνώριση σε συνδυασμό με την μεγάλη διάδοση τα τελευταία χρόνια των εφαρμογών ηλιακής ενέργειας ( βλέπε φωτοβολταϊκά) έπαιξε σημαντικό ρόλο στην προώθηση των ελληνικών εξαγωγών ΘΗΣ. Εκτός από οικιακές εφαρμογές τα ΘΗΣ χρησιμοποιούνται ευρέως στην βιομηχανία για την θέρμανση νερού και παραγωγή ατμού, ενώ χιλιάδες είναι οι εφαρμογές σε μεγάλες κτιριακές μονάδες όπως σε ξενοδοχεία, νοσοκομεία και αθλητικά κέντρα.
Οχι ευκαταφρόνητη είναι η ηλεκτρική ενέργεια που εξοικονομείται αφού υπολογίζεται ότι εάν δεν υπήρχαν εγκατεστημένα τα 3.0 εκατομμύρια ηλιακά θερμικά συστήματα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις θα απαιτείτο η λειτουργία δύο μεγάλων θερμικών μονάδων συνολικής ισχύος περί τα 700 MW, ή περισσότερα από 3,5 GW φωτοβολταϊκών. Η δε ικανότητα των ΘΗΣ να λειτουργούν ως πηγές ενέργειας με δυνατότατα άμεσης απόκρισης προσθέτει ανθεκτικότητα στο ενεργειακό σύστημα της χώρας καθώς το στιγμιαίο φορτίο ηλεκτρισμού που αποφεύγεται στο διασυνδεδεμένο σύστημα μπορεί να φθάσει ακόμα και τα 620 MW. Εξ ίσου σημαντικό είναι το όφελος για το περιβάλλον από την εξοικονόμηση εκπομπών CO2 που προκύπτει από την χρήση ΘΗΣ και εκτιμώνται στα 200 εκατ. τόννους ετησίως.
Τέλος, σε σύγκριση με τις άλλες χώρες η Ελλάδα διαθέτει σήμερα την δεύτερη σε μέγεθος αγορά ΘΗΣ στην Ευρώπη εκπροσωπώντας το 15.3% του συνόλου των πωλήσεων, μετά την Γερμανία η οποία έχει ένα μερίδιο 26,7% ακολουθούμενη από την Πορτογαλία με 14.4%. Τέλος, θα πρέπει να τονίσουμε ότι σήμερα, η Ελληνική βιομηχανία ηλιακών θερμικών συστημάτων θεωρείται από τις πλέον ώριμες παγκοσμίως και αναμφισβήτητα leader του κλάδου στην Ευρώπη και με μεγάλη διεθνή απήχηση.