Ημερολόγιο Μιας Γεωπολιτικής Ιδέας… Ό,τι Προηγήθηκε της “Συμφωνίας της Μέκκας”

Ημερολόγιο Μιας Γεωπολιτικής Ιδέας… Ό,τι Προηγήθηκε της “Συμφωνίας της Μέκκας”
του Δρ. Σωτήρη Καμενόπουλου
Σαβ, 22 Αυγούστου 2026 - 14:00

Σε προηγούμενο άρθρο μας προσπαθήσαμε να συσχετίσουμε την πρόσφατη συμφωνία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν με τη συμφωνία Sykes-Picot. Η αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν μπορεί να ιδωθεί ως μια ακόμη περιφερειακή συμφωνία ασφαλείας. Αν όμως εξετάσει κανείς ημερολογιακά όσα προηγήθηκαν, εμφανίζεται ίσως ένα ενδιαφέρον μοτίβο…

Η Sykes-Picot επανήλθε σταδιακά στη γεωπολιτική συζήτηση ως σύμβολο μιας τάξης που αμφισβητείται, ενώ παράλληλα αναδεικνυόταν η στρατηγική σχέση Άγκυρας–Ριάντ–Ισλαμαμπάντ. Το ερώτημα είναι εάν η συμφωνία της Μέκκας αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς αυτό που θα μπορούσε να ονομαστεί «Reverse Sykes-Picot». Ας εξετάσουμε ημερολογιακά τα γεγονότα και τις αναφορές στη Sykes-Picot πριν και μετά τη συμφωνία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν.

 

Πριν τη Συμφωνία της Μέκκας

21 Ιουνίου 2025: Η προειδοποίηση Ερντογάν

Η αφετηρία βρίσκεται ένα χρόνο πίσω. Στις 21 Ιουνίου 2025. Ο Ερντογάν αναφέρεται αυτολεξεί στη συμφωνία Sykes-Picot και προειδοποιεί, κατά τη σύνοδο του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας στην Κωνσταντινούπολη: “We will not allow the establishment of a new Sykes-Picot order in our region with borders to be drawn in blood.” Η δήλωση Ερντογάν έχει ιδιαίτερη σημασία. Η Άγκυρα χρησιμοποιεί τη Sykes-Picot όχι ως ιστορική αναφορά, αλλά ως σύμβολο μιας ενδεχόμενης νέας αναδιάταξης της Μέσης Ανατολής.

 

24 Σεπτεμβρίου 2025: Από τη Sykes-Picot στη Γάζα

Τρεις μήνες αργότερα, το Middle East Eye δημοσιεύει ανάλυση με τον χαρακτηριστικό τίτλο «From Sykes-Picot to Gaza, Israel redraws borders to impose regional hegemony». Όπως φαίνεται, η συζήτηση έχει πλέον μετατοπιστεί από την ιστορική συμφωνία του 1916 στη σύγχρονη μάχη για το ποιος θα διαμορφώσει την επόμενη γεωπολιτική πραγματικότητα της Μέσης Ανατολής.

 

12 Φεβρουαρίου 2026: Εμφανίζεται το τρίγωνο

Στις 12 Φεβρουαρίου 2026, το Jordan News εξετάζει την αναδυόμενη σχέση Πακιστάν, Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας. Και εδώ εμφανίζεται η κρίσιμη αναφορά στη Sykes-Picot: «The region’s geopolitical boundaries, including those established by the Sykes–Picot agreement, are no longer immutable.» Δηλαδή, τα γεωπολιτικά όρια της περιοχής δεν θεωρούνται πλέον αμετάβλητα. Η διατύπωση είναι αξιοσημείωτη επειδή αφορά ακριβώς τα τρία κράτη που λίγους μήνες αργότερα θα υπογράψουν τη συμφωνία της Μέκκας.

 
7 Μαρτίου 2026: «Sykes-Picot 2026»

Στις 7 Μαρτίου 2026 το Middle East Eye δημοσιεύει άρθρο με τίτλο «Israeli commentator says Iran war will lead to ‘Sykes-Picot 2026» συνδέοντας τον πόλεμο με το Ιράν και την ευρύτερη αναδιάταξη της περιοχής με το ενδεχόμενο μιας νέας περιφερειακής τάξης. Η Sykes-Picot έχει πλέον μετατραπεί σε μεταφορά για την αλλαγή του συστήματος ισχύος στη Μέση Ανατολή.

 

7 Αυγούστου 2026: Η συμφωνία της Μέκκας

Έπειτα έρχεται το γεγονός: Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν υπογράφουν στη Μέκκα τη Makkah Joint Defence Agreement, σύμφωνα με την οποία επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών. Η συμφωνία ενισχύει έναν νέο μηχανισμό περιφερειακής αποτροπής.

 

Μετά τη συμφωνία της Μέκκας

8 Αυγούστου 2026: Η «αντιστροφή» αποκτά περιεχόμενο

Μία ημέρα μετά την υπογραφή, το τουρκικό ANKASAM δημοσιεύει ανάλυση του Τούρκου Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol με τίτλο The Return of Islamic Geopolitics: A New Regional Security Architecture in the Middle East and the Mecca Pact. Εδώ η σύνδεση γίνεται πλέον ρητή.

Ο Erol γράφει αναφερόμενος στη Sykes-Picot: «The Mecca Joint Defense Agreement and the multilayered structures surrounding it send a clear message to the world about a return to historical codes, by breaking the mental and strategic shackles of the Sykes–Picot borders imposed a century ago.» Δηλαδή, η συμφωνία στέλνει μήνυμα «επιστροφής σε ιστορικούς κώδικες», σπάζοντας τα πνευματικά και στρατηγικά δεσμά των συνόρων της Sykes-Picot borders που επιβλήθηκαν έναν αιώνα πριν.

 

13 Αυγούστου 2026: Μία ανάλυση από την Ινδία

Το Hindustan Times, λίγες ημέρες αργότερα, κάνει επίσης την ιστορική σύνδεση, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία σημείο καμπής, περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη Sykes-Picot, και μιλώντας για προσπάθεια δημιουργίας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας:

«The Mecca agreement also seeks to address security issues with regional solutions. (…) it carries immense symbolic significance over a century after Western powers arbitrarily divided West Asia and made the region dependent on others for security. The region is now attempting to build a new security architecture. Whether it can overcome the long shadow of Sykes-Picot’s colonial geopolitics, however, remains to be seen.»

 

Συμπερασματικά

Τα σημάδια πριν και μετά τη συμφωνία Τουρκίας, Πακιστάν, Σαουδικής Αραβίας ήταν εκεί. Και όλα καταδείκνυαν ότι η συγκεκριμένη συμφωνία συσχετίζεται με τη συμφωνία Sykes-Picot του 1916. Δεν αποτελεί υπερβολή εάν κάποιος θεωρήσει τη νέα συμφωνία ως μία προσπάθεια των αραβικών χωρών να αντιστρέψουν τη συμφωνία Sykes-Picot δημιουργώντας μία «Reverse Sykes-Picot».

Και το κερασάκι στην τούρτα: Η Μέκκα ως συμβολισμός…

Η επιλογή της Μέκκας ως τόπος υπογραφής στης πρόσφατης συμφωνίας Τουρκίας, Πακιστάν, Σαουδικής Αραβίας προσθέτει μια ιδιαίτερη συμβολική διάσταση. Η Sykes-Picot του 1916 ήταν συμφωνία ευρωπαϊκών δυνάμεων για τον μετα-οθωμανικό χώρο. Η νέα συμφωνία υπογράφεται, έναν αιώνα αργότερα, από τρεις μουσουλμανικές δυνάμεις στην ιερότερη πόλη του Ισλάμ. Αν αυτό ήταν συνειδητός συμβολισμός, δεν έχει αποδειχθεί. Η σημειολογία όμως είναι δύσκολο να αγνοηθεί.

Προσωπική εκτίμηση του υπογράφοντος, είναι, ότι η επιλογή της Μέκκας ως τοποθεσία για την πρόσφατη συμφωνία δεν είναι καθόλου τυχαία: αποτελεί συνειδητή επιλογή των τριών χωρών ώστε να επιδείξουν ότι τα σύνορα της Sykes-Picot θα αλλάξουν. Ας θυμίσουμε κάτι σχετικώς με τη Sykes-Picot: Επηρέασε τόσο την Ελλάδα όσο και το Ισραήλ. Κάποιοι, σε Αθήνα και Ιερουσαλήμ, ας το έχουν υπόψιν τους. Επίσης: Η Sykes-Picot ήταν μία συμφωνία για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων…

 

(από το defence-point.gr)

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο