Η ηλιακή ενέργεια έχει πάψει προ πολλού να λογίζεται ως «πράσινο στοίχημα» για το μέλλον. Έχει εξελιχθεί σε μία από τις φθηνότερες, ταχύτερα αναπτυσσόμενες και, κυρίως, στρατηγικά σημαντικότερες πηγές ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο. Η δραματική πτώση του κόστους των φωτοβολταϊκών πάνελ, που φθάνει περίπου στο 90% από το 2010, άλλαξε άρδην τα δεδομένα. 

Η ηλιακή ενέργεια δεν είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο κλιματικής πολιτικής, αλλά έχει αποκτήσει ουσιαστικά οικονομικά χαρακτηριστικά που αφορούν στο κόστος, την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.

Η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ευρωπαϊκά παραδείγματα/υποδείγματα αυτής της μετάβασης. Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί. Στο τέλος του 2018 η χώρα διέθετε περίπου 2,7 GW εγκατεστημένης φωτοβολταϊκής ισχύος. Έκτοτε, οι αριθμοί γιγαντώθηκαν. Περίπου 2,8 GW το 2019, 3,3 GW το 2020, 4,1 GW το 2021, 5,5 GW το 2022, 7,1 GW το 2023 και 9,7 GW στο τέλος του 2024. Το 2024 ήταν χρονιά-ορόσημο, με 2,58 GW νέων φωτοβολταϊκών να συνδέονται στο δίκτυο, αντιπροσωπεύοντας το 93,5% της νέας εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ εκείνη τη χρονιά.

Το 2025 η επέκταση συνεχίστηκε, αν και με ελαφρά επιβράδυνση. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία προστέθηκαν 1.840 MW νέας συνδεδεμένης φωτοβολταϊκής ισχύος, ανεβάζοντας τη συνολική εγκατεστημένη ισχύ στα 11.538 MW, στο τέλος του περασμένου έτους. Επιπλέον, τουλάχιστον 800 MW φωτοβολταϊκών έργων είχαν ήδη κατασκευαστεί αλλά δεν είχαν ακόμη συνδεθεί στο δίκτυο και προορίζονταν να περάσουν σε λειτουργία το 2026.

Έτσι, μέσα σε μόλις επτά χρόνια, από το 2018 έως το τέλος του 2025, η εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς στην Ελλάδα υπερ-τετραπλασιάστηκε!

Φέτος είναι η χρονιά κατά την οποία η Ελλάδα είναι πιθανό να κάνει κάτι που πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε υπερβολικά φιλόδοξο. Ήτοι, να υπερβεί το στόχο των 13,5 GW φωτοβολταϊκής ισχύος που έχει θέσει για το 2030. Η SolarPower Europe, εκτιμά ότι η Ελλάδα μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει αυτό το επίπεδο πριν λήξη το έτος που διανύουμε., τουτέστιν, τέσσερα χρόνια νωρίτερα.

Επίσης, τον περασμένο μήνα, Ιούλιο, η Ελλάδα κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από Φ/Β, εγγίζοντας τις 1,82 TWh σε μηνιαία βάση! Κατ΄αυτό τον τρόπο κάλυψε το 34% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, που αποτελεί, με τη σειρά του, ποσοστό ρεκόρ. Ως βάση σύγκρισης λάβαμε τον Ιούλιο του 2025 όταν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 27%. Στην Ε.Ε, δε, η παραγωγή από ηλιακά έργα ανήλθε σε 25%...

Αυτό είναι το ένα σκέλος της ιστορίας. Το άλλο είναι ακόμη σημαντικότερο: η Ελλάδα δεν εγκαθιστά πλέον φωτοβολταϊκά μόνο για να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αλλά επειδή χρειάζεται φθηνότερη εγχώρια παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια.

(Ποσοστό ηλιακής ενέργειας στο σύνολο της ηλεκτροπαραγωγής)

Η γεωπολιτική κρίση των τελευταίων ετών έκανε αυτή την ανάγκη ακόμη πιο προφανή. Το φυσικό αέριο, το πετρέλαιο και οι διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες μπορούν να επηρεαστούν από πολέμους, κυρώσεις, αποκλεισμούς και γεωπολιτικές εντάσεις. Ο ήλιος, αντίθετα, δεν εισάγεται, δεν μεταφέρεται με πλοία και δεν μπορεί να διακοπεί από έναν εξωτερικό προμηθευτή.

Κάθε επιπλέον μεγαβάτ φωτοβολταϊκών που παράγει ηλεκτρική ενέργεια στην Ελλάδα σημαίνει λιγότερη ανάγκη για εισαγόμενα καύσιμα. Και κάθε επιπλέον μεγαβατώρα εγχώριας ηλιακής παραγωγής μπορεί, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι στη διεθνή ενεργειακή αστάθεια.

Ωστόσο, όπως κάθε success story, έχει τα ψεγάδια του,  έτσι και η Ελλάδα έφθασε πλέον στο σημείο όπου το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσα φωτοβολταϊκά μπορούν να εγκατασταθούν, αλλά και πόση από την παραγόμενη ηλιακή ενέργεια μπορεί να απορροφηθεί από το σύστημα.

Η ταχύτητα ανάπτυξης της τεχνολογίας έχει δημιουργήσει πιέσεις στα δίκτυα, αυξημένες περικοπές παραγωγής και περισσότερες ώρες πολύ χαμηλών ή ακόμη και αρνητικών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά. Η SolarPower Europe εκτιμά ότι περίπου 8% της δυνητικής παραγωγής ΑΠΕ περικόπτεται, ενώ για τα φωτοβολταϊκά το ποσοστό ξεπερνά το 11%.

Επομένως, ο επόμενος μεγάλος στόχος της ελληνικής ενεργειακής μετάβασης μετατοπίζεται στην αποθήκευση, τα δίκτυα και τις διασυνδέσεις.

Η Ελλάδα έχει ήδη περάσει από την εποχή της έλλειψης φωτοβολταϊκών στην εποχή της υπεραφθονίας ηλιακής ισχύος τις μεσημβρινές ώρες. Το ζητούμενο πλέον είναι να μπορεί να αποθηκεύει την ενέργεια που παράγεται όταν ο ήλιος βρίσκεται στο ζενίθ και να τη χρησιμοποιεί όταν η ζήτηση αυξάνεται, ιδίως το απόγευμα και τις νυκτερινές ώρες. 

Το πραγματικό ερώτημα για την επόμενη δεκαετία δεν είναι αν θα έχουμε περισσότερα ηλιακά έργα στην Ελλάδα. Αυτό το έχουμε ήδη πετύχει. Το ερώτημα είναι αν θα καταφέρει η χώρα να μετατρέψει αυτή την τεράστια ηλιακή παραγωγική βάση σε σταθερό, φθηνό και αποθηκεύσιμο ηλεκτρισμό που θα μειώσει τις εισαγωγές ενέργειας.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο