Το Block 2, βορειοδυτικά της Κέρκυρας, αποτελεί σήμερα το πιο ώριμο ελληνικό υπεράκτιο έργο, διαθέτοντας πλήρη 3D σεισμική κάλυψη και χαρτογραφημένη ανθρακική δομή σε βάθος περίπου 4,6 χιλιομέτρων. Η πιθανότητα επιτυχίας σε τέτοια βαθιά ασβεστολιθικά περιβάλλοντα παραμένει στο 15–18%, όπως συμβαίνει διεθνώς σε αντίστοιχα συστήματα υψηλού δυναμικού.

Παρά το υπαρκτό ρίσκο, το Block 2 συνιστά το πρώτο ελληνικό εγχείρημα που μπορεί να προσθέσει εγχώρια upstream ισχύ σε ένα ενεργειακό σύστημα το οποίο μέχρι σήμερα βασίζεται αποκλειστικά σε midstream υποδομές. Αν και ο διεθνής κύκλος ανάπτυξης κοιτασμάτων σε βαθιά ύδατα κυμαίνεται στα 5–7 χρόνια από την ανακάλυψη μέχρι την παραγωγή, τα νεότερα ελληνικά σενάρια δείχνουν ότι, εφόσον υπάρξει άμεση τελική επενδυτική απόφαση (FID) και fast-track ανάπτυξη υποδομών, η παραγωγή μπορεί να ξεκινήσει σε μόλις 3,5–4 χρόνια.

Αυτό το σενάριο σύντομου κύκλου είναι καθοριστικό, διότι επιτρέπει στο Block 2 να συγχρονιστεί με την ολοκλήρωση του ελληνικού ενεργειακού κόμβου, δημιουργώντας για πρώτη φορά στη χώρα μια ουσιαστική σύζευξη παραγωγής και διαμετακομιστικών δικτύων (upstream–midstream), δίπλα στα υφιστάμενα FSRU, τον αγωγό IGB και τις νέες διασυνδέσεις με την Ιταλία.

 

Η Περιφερειακή Γεωπολιτική Σκακιέρα: Ανατολή, Νότος, Δύση και Ροές προς Ιταλία, Κροατία, Ελλάδα

Η ανάγκη για άμεση εκκίνηση του έργου καθίσταται επιτακτική αν αναλογιστεί κανείς τη γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής. Στην ανατολική διάσταση, οι εξαγωγές φυσικού αερίου του Αζερμπαϊτζάν προς την Ευρώπη κυμαίνονται στα 11–12 bcm ετησίως, ενώ ο TAP εξετάζει την επέκταση της χωρητικότητάς του στα 20 bcm, ενισχύοντας τον Νότιο Διάδρομο. Παράλληλα, στη νότια διάσταση, η Βόρεια Αφρική εξελίσσεται σε κρίσιμο πυλώνα εφοδιασμού.

Η Αλγερία διοχετεύει προς την Ιταλία μέσω του αγωγού TransMed περίπου 21–23 bcm φυσικού αερίου ετησίως, ενώ παράλληλα τροφοδοτεί τα μεσογειακά διυλιστήρια με εκατοντάδες χιλιάδες βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως, στο πλαίσιο των συνολικών της εξαγωγών που αγγίζουν τα 0,5–0,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Η Λιβύη, μέσω του αγωγού Greenstream, παρέχει στην Ιταλία επιπλέον 2–3 bcm αερίου ετησίως, ενώ παράγει περίπου 1,1–1,2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, εξάγοντας σημαντικές ποσότητες αργού προς την Ιταλία, την Ελλάδα και την Κροατία.

Ταυτόχρονα, το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη διαμόρφωση των νέων ισορροπιών. Η Ιταλία εισάγει ετησίως πάνω από 14–15 bcm LNG μέσω των τερματικών της σταθμών στη Rovigo, το Piombino και το Panigaglia, ενώ η Κροατία έχει καταστεί κεντρικός παίκτης στη Βόρεια Αδριατική μέσω του FSRU Krk, με δυναμικότητα επαναεριοποίησης που φτάνει τα 2,9–3,1 bcm ετησίως, διοχετεύοντας αέριο προς την Κεντρική Ευρώπη. Από την πλευρά της, η Ελλάδα υποδέχεται 2,5–3,5 bcm LNG ετησίως μέσω της Ρεβυθούσας και του νέου FSRU Αλεξανδρούπολης. Μέσα σε αυτή την πολυκεντρική αγορά, όπου η Ιταλία ενισχύει την παραγωγή της στην Αδριατική αξιοποιώντας ανθρακικούς σχηματισμούς που αποτελούν τη γεωλογική συνέχεια προς το Ιόνιο και η ENI επενδύει σε κοιτάσματα που βρίσκονται σε άμεση τεκτονική συνάρτηση με το Block 2, η Ελλάδα αποκτά τη δυνατότητα για μια συμμετρική upstream παρουσία σε μια γεωλογικά ενιαία ζώνη, διασφαλίζοντας μια ισορροπία ισχύος.

 

Το Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Παράδοξο και οι Καθυστερήσεις

Την ίδια στιγμή, το ευρωπαϊκό ενεργειακό παράδοξο καθιστά τη διαθεσιμότητα φυσικού αερίου πιο κρίσιμη από ποτέ. Παρά τους στόχους για ταχεία απανθρακοποίηση, η βιομηχανική πραγματικότητα πιέζει για σταθερή ισχύ. Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα ευρωπαϊκά data centers, λόγω της αλματώδους ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, αναμένεται να εκτοξευθεί στα 150–200 TWh έως το 2030, με μεγάλα hyperscale clusters να απαιτούν εκατοντάδες MW συνεχούς τροφοδοσίας.

Την ίδια ώρα, η απαραίτητη αναβάθμιση των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών δικτύων μεταφοράς απαιτεί επενδύσεις 500–600 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2040, αντιμετωπίζοντας καθυστερήσεις 8–12 ετών λόγω γραφειοκρατικών και περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων. Όσο για την πράσινη ηλεκτρόλυση, παραμένει μια ακριβή τεχνολογία με κόστος 3–6 €/kg, όπου 1 GW ισχύος παράγει μόλις 140.000–175.000 τόνους υδρογόνου ετησίως, καθιστώντας την ανάπτυξή της σε βιομηχανική κλίμακα υπόθεση δεκαετιών. Στο ενδιάμεσο αυτό κενό, το φυσικό αέριο συνιστά το μοναδικό καύσιμο γέφυρας που μπορεί να εγγυηθεί την ευρωπαϊκή ενεργειακή ευστάθεια.

Όλα τα δεδομένα συγκλίνουν σε μία αδήριτη πραγματικότητα: το Block 2 πρέπει να ξεκινήσει τώρα. Με ένα γρήγορο σενάριο ανακάλυψης έως το 2027, λήψης επενδυτικής απόφασης το 2028 και έναρξης παραγωγής το 2031–2032, το έργο μπορεί να συμβαδίσει απόλυτα με την κορύφωση της ευρωπαϊκής ζήτησης για σταθερή ισχύ. Για τον λόγο αυτό, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για νέες καθυστερήσεις, ανεξάρτητα από τους πολιτικούς συσχετισμούς ή τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις.

Οποιεσδήποτε πολιτικού χαρακτήρα αναστολές ή κωλυσιεργίες δεν θα συνιστούν απλώς μια χρονική μετάθεση, αλλά ένα σοβαρό στρατηγικό σφάλμα που θα αποστερήσει από την Ελλάδα τη δυνατότητα να αποκτήσει upstream ισχύ τη στιγμή που η ευρωπαϊκή αγορά θα την έχει ανάγκη. Το παράθυρο ευκαιρίας είναι ανοιχτό σήμερα και αποτελεί επιτακτική εθνική αναγκαιότητα.

 

*Ο Γιάννης Μπασιάς είναι Ενεργειακός αναλυτής, πρώην Διευθύνων Σύμβουλος Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων

(από την εφημερίδα Η Ναυτεμπορική)

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο