μετατρέποντας την προστασία του περιβάλλοντος σε ένα καθαρά γεωπολιτικό και αναθεωρητικό εργαλείο.
Η κίνηση δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Ήταν η αναμενόμενη απάντηση στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα στις Νότιες Κυκλάδες και τον εθνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Στη ζώνη ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη, η Τουρκία πιάνει ξανά το νήμα των διεκδικήσεων του 1973, τότε που έβγαζε την TPAO στο Αιγαίο με αφορμή τα πετρέλαια της Θάσου. Στο δε τόξο Ρόδου-Καστελλόριζου, το τουρκικό πάρκο επιχειρεί να εξαφανίσει τα δικαιώματα του ακριτικού νησιού, «κουμπώνοντας» ευθέως πάνω στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη λογική της Γαλάζιας Πατρίδας. Πρόκειται για έναν εξόφθαλμο διπλωματικό μαξιμαλισμό.
Η έκταση που δεσμεύουν στα νότια είναι τόσο αχανής που κάνει κάθε επιχείρημα περί οικολογίας να ακούγεται σχεδόν κωμικό. Άλλωστε, η νομοθέτηση πάρκων σε διεθνή ύδατα είναι διεθνές παράδοξο. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε αμέσως ότι η μονομερής αυτή ενέργεια σε διεθνή ύδατα και ελληνική υφαλοκρηπίδα είναι παράνομη και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα. Όμως η ουσία κρίνεται στο πεδίο. Η τουρκική τακτική ακολουθεί πάντα τα ίδια βήματα: ανακοίνωση, θεσμοθέτηση και μετά δοκιμή αντοχών. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Άγκυρα εν τέλει θα ρισκάρει να στείλει ακταιωρούς ή πολεμικά πλοία ανοιχτά για να επιβάλει απαγορεύσεις στην αλιεία και τη ναυσιπλοΐα, πυροδοτώντας μια νέα κρίση στα ελληνοτουρκικά.
Παράλληλα, το παιχνίδι επεκτείνεται και στον ενεργειακό τομέα. Η Άγκυρα προκήρυξε τον πρώτο μεγάλο διαγωνισμό YEKA για υπεράκτια αιολικά πάρκα, βάζοντας στο στόχαστρο τον Κόλπο του Σάρου, την Ίμβρο, την Τένεδο και το Εδρεμίτ — περιοχές με βαρύ γεωπολιτικό φορτίο. Ο επίσημος σχεδιασμός είναι επιθετικός: στοχεύει σε 120 GW από ήλιο και άνεμο έως το 2035, εκ των οποίων τα 5 GW θα προέρχονται από θαλάσσιες ανεμογεννήτριες, ξεκινώντας με πιλοτικά έργα 1 GW και εγγυημένες τιμές αποζημίωσης. Εντούτοις. οι αναλυτές της αγοράς, όπως η GlobalData, κρατούν μικρό καλάθι.
Βλέπουν το χρονοδιάγραμμα ανεδαφικό λόγω τεχνικών δυσκολιών και γραφειοκρατίας, εκτιμώντας ότι η πρώτη τουρκική θαλάσσια ανεμογεννήτρια δύσκολα θα δώσει ρεύμα πριν το 2032, ενώ μέχρι το 2035 η ισχύς ζήτημα είναι αν θα φτάσει τα 1,3 GW. Ακόμα κι έτσι όμως, η πολιτική στόχευση παραμένει: η Άγκυρα θέλει να κατοχυρώσει ρυθμιστικό ρόλο στο Αιγαίο μέσω των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, ο Ερντογάν ξεκαθαρίζει τους λογαριασμούς του. Η ευρωπαϊκή προοπτική έχει μπει οριστικά στο συρτάρι και ο Τούρκος Πρόεδρος διαμηνύει με αυτοπεποίθηση ότι σε αυτή την πορεία «η χαμένη θα είναι η Ευρώπη», επιβεβαιώνοντας τη στροφή προς μια πλήρως αυτόνομη εξωτερική πολιτική. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία οικοδομεί εναλλακτικούς περιφερειακούς άξονες. Η υπογραφή της Κοινής Συμφωνίας Άμυνας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν στη Μέκκα εισάγει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, ενώ η Άγκυρα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής διεύρυνσης του σχήματος με τη συμμετοχή της Αιγύπτου.
Παρά την απομάκρυνση από τις ευρωπαϊκές δομές, η Τουρκία προσπαθεί να καταστεί αναντικατάστατη εντός του ΝΑΤΟ, διεκδικώντας τον ρόλο του κυρίαρχου παρόχου ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Η στρατηγική αυτή συμπυκνώνεται στην ενσωμάτωση του «Ατσάλινου Θόλου». Πρόκειται για το εγχώριο, πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας με τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο σχεδιάζεται να διασυνδεθεί απευθείας με τα συστήματα επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης του ΝΑΤΟ (NATO Air Defense).
Παράλληλα η Άγκυρα έχει ενεργή παρουσία σε πέντε νέα στρατηγικά εξοπλιστικά προγράμματα για κοινές προμήθειες έξυπνων πυρομαχικών και αεράμυνας επόμενης γενιάς, ενώ προωθεί τάχιστα την εγχώρια αμυντική βιομηχανία με την ένταξη συστημάτων όπως τα drones Bayraktar και οι πυραυλικοί φορείς Siper στις εφοδιαστικές αλυσίδες των συμμάχων. Επιπλέον, η Άγκυρα αξιοποιεί την υποψηφιότητά της για την προεδρία της διάσκεψης COP31 στην Αττάλεια προκειμένου να ηγηθεί μιας πρωτοβουλίας συνεργασίας Νότου-Νότου. Μέσω του Τουρκικού Οργανισμού Συνεργασίας και Συντονισμού (TİKA) και σε συνεργασία με τον ΟΗΕ, η Τουρκία συγκάλεσε πολιτικό διάλογο με στόχο τη δημιουργία μιας πλατφόρμας που θα συνδέει τις αναπτυσσόμενες χώρες με τεχνολογικές και χρηματοδοτικές λύσεις για το κλίμα. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο Πρόεδρος του TİKA, Αμπντουλάχ Ερέν, η προσπάθεια αυτή αποτελεί επέκταση της πρωτοβουλίας «Μηδενικά Απορρίμματα» (Zero Waste) της Εμινέ Ερντογάν, επιδιώκοντας να μετατρέψει τις ιδέες σε απτές συνεργασίες.
Κοντολογίς, η Τουρκία προσέρχεται στο νέο διπλωματικό κύκλο διαθέτοντας ένα πλήρως ανεπτυγμένο οπλοστάσιο εργαλείων: από την αμυντική βιομηχανία και τη νατοϊκή δικτύωση, μέχρι την πράσινη ενέργεια, τη θαλάσσια χωροταξία και την κλιματική διπλωματία. Για την Αθήνα, η ανάγνωση αυτής της σύνθετης στρατηγικής αποτελεί την πρώτη αναγκαία προϋπόθεση για τη διαμόρφωση όχι μόνο αποτελεσματικών αντισταθμιστικών πολιτικών αλλά και ολοκληρωμένης στρατηγικής για τη συνέχεια.