Η παγκόσμιος στρατιωτική ισορροπία εισέρχεται σε μια περίοδο βαθειάς μεταμορφώσεως. Συμφώνως με ανάλυση που εδημοσιεύθη στο περιοδικό «Foreign Affairs», οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν μια πραγματικότητα στην οποία η τεχνολογική τους υπεροχή, που επί δεκαετίες αποτελούσε θεμέλιο της στρατιωτικής τους ισχύος, δεν είναι πλέον δεδομένη.

Η ανάλυσις ξεκινά με αναφορά σε προσφάτους επιχειρήσεις στην Μέση Ανατολή, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες διετήρησαν μεν την αεροπορική υπεροχή, αλλά δεν κατόρθωσαν να αποτρέψουν σημαντικές απώλειες. Παρά την πρόκληση δεκάδων χιλιάδων πληγμάτων, αντίπαλοι όπως το Ιράν κατόρθωσαν να εξαπολύσουν χιλιάδες πυραύλους και drones, πλήττοντας βάσεις και στρατιωτικές υποδομές. Το γεγονός αυτό, συμφώνως με την ανάλυση, δεν αποτελεί απλώς τακτική πρόκληση αλλά ένδειξη μιάς βαθύτερης στρατηγικής αλλαγής.

Επί δεκαετίες, η αμερικανική στρατιωτική ισχύς εβασίζετο σε τεχνολογικά άλματα, όπως τα stealth αεροσκάφη, τα δορυφορικά συστήματα και τα όπλα ακριβείας. Αυτά τα μέσα επέτρεψαν συντριπτικές νίκες στον Πόλεμο του Κόλπου και στην εισβολή στο Ιράκ, εδραιώνοντας την αίσθηση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν μόνιμο τεχνολογικό προβάδισμα. Ωστόσο, όπως σημειώνει το «Foreign Affairs», αυτή η εποχή φαίνεται να φθάνει στο τέλος της, καθώς η τεχνολογία πλέον διαχέεται παγκοσμίως με πρωτοφανή ταχύτητα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ραγδαία εξάπλωσις των drones. Φθηνά, εύκολα στην παραγωγή και όλο και πιο εξελιγμένα, χρησιμοποιούνται πλέον από κράτη αλλά και μη κρατικούς δρώντες. Η Ουκρανία παράγει εκατομμύρια drones ετησίως, ενώ άλλες χώρες ακολουθούν με ταχείς ρυθμούς. Την ιδία στιγμή, ο αμερικανικός στρατός εξακολουθεί να ευρίσκεται σε φάση προσαρμογής, με παραγωγή που δεν ανταποκρίνεται στην κλίμακα του νέου πολέμου.

Το νέο αυτό περιβάλλον έχει αλλάξει και την οικονομική λογική των συγκρούσεων. Σήμερα, ένα drone χαμηλού κόστους μπορεί να καταστρέψει έναν εξαιρετικώς ακριβό στρατιωτικό στόχο, ανατρέποντας την παραδοσιακή σχέση κόστους και ισχύος. Η άμυνα, από την άλλη πλευρά, γίνεται ολοένα και πιο δαπανηρή, καθώς απαιτούνται πανάκριβα συστήματα αναχαιτίσεως για την αντιμετώπιση φθηνών επιθέσεων.

Στο επίκεντρο της αναλύσεως ευρίσκεται επίσης η εξέλιξις των αυτονόμων συστημάτων. Τα σύγχρονα drones δεν είναι πλέον απλώς τηλεκατευθυνόμενα όπλα αλλά συστήματα με περιορισμένη ή και πλήρη αυτονομία. Σε επόμενο στάδιο, αναμένεται η ανάπτυξις «σμηνών» drones, που θα μπορούν να επιχειρούν συντονισμένως, να ανταλλάσσουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο και να προσαρμόζονται δυναμικώς στο πεδίο της μάχης. Αυτή η εξέλιξις, κατά το «Foreign Affairs», θα αλλάξει ριζικώς την στρατιωτική διοίκηση, καθώς η ανθρωπίνη παρέμβασις θα περιορίζεται όλο και περισσότερο.

Παραλλήλως, η Τεχνητή Νοημοσύνη ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτήν την μεταμόρφωση. Η Κίνα έχει πλησιάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε επίπεδο αναπτύξεως AI, με την διαφορά μεταξύ των δύο δυνάμεων να μειώνεται σε λίγους μήνες σε ορισμένους τομείς. Η AI χρησιμοποιείται ήδη για ανάλυση πληροφοριών, σχεδιασμό επιχειρήσεων και επιλογή στόχων, ενώ στο μέλλον αναμένεται να ενσωματωθεί σχεδόν σε κάθε πτυχή της στρατιωτικής λειτουργίας.

Ένα κρίσιμο στοιχείο που αναδεικνύεται είναι η σημασία της υπολογιστικής ισχύος. Τα προηγμένα chips, τα data centers και η ενεργειακή υποδομή αποτελούν πλέον το θεμέλιο της στρατιωτικής και τεχνολογικής ισχύος, αντίστοιχο της βιομηχανικής παραγωγής σε προηγούμενες ιστορικές περιόδους. Για τον λόγο αυτόν, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να περιορίσουν την πρόσβαση ανταγωνιστών σε προηγμένα ημιαγωγικά συστήματα μέσω εξαγωγικών ελέγχων.

Ωστόσο, η ανάλυσις τονίζει ότι το μεγαλύτερο ζήτημα δεν είναι η ανάπτυξις της τεχνολογίας αλλά η ικανότητα ενσωματώσεώς της. Ιστορικώς, οι στρατοί που προσηρμόσθησαν ταχύτερα στις τεχνολογικές αλλαγές ήταν αυτοί που επεκράτησαν, ανεξαρτήτως του ποιος ανέπτυξε πρώτος μια καινοτομία. Η αποτελεσματική χρήσις της τεχνολογίας, και όχι απλώς η κατοχή της, καθορίζει τελικώς την έκβαση των συγκρούσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται και στον ρόλο του ιδιωτικού τομέως. Οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης και τεχνολογίας αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της στρατιωτικής καινοτομίας. Ωστόσο, οι εντάσεις μεταξύ κυβερνήσεων και τεχνολογικών εταιρειών ενδέχεται να επιβραδύνουν την συνεργασία, περιορίζοντας την ικανότητα των στρατών να αξιοποιήσουν πλήρως τις νέες δυνατότητες.

Το «Foreign Affairs» καταλήγει ότι η νέα εποχή του πολέμου δεν θα καθορισθεί από μεμονωμένα υπερόπλα αλλά από δίκτυα δεδομένων, αλγορίθμους, drones και υπολογιστική ισχύ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διατηρούν ισχυρό στρατιωτικό προβάδισμα, αλλά αυτό δεν είναι πλέον εγγυημένο. Αν δεν προσαρμοσθούν ταχέως στις νέες συνθήκες, κινδυνεύουν να ευρεθούν αντιμέτωποι με αντιπάλους που, αν και λιγώτερο ισχυροί παραδοσιακώς, είναι πλέον τεχνολογικώς επαρκείς και επιχειρησιακώς ευέλικτοι.

Η ιστορία έχει δείξει ότι οι μεγάλες δυνάμεις σπανίως χάνουν την πρωτοκαθεδρία τους σε μια άμεσο σύγκρουση. Συνήθως την χάνουν όταν αποτυγχάνουν να προσαρμοσθούν στις νέες μορφές πολέμου. Συμφώνως με την ανάλυση, αυτός είναι ο πραγματικός κίνδυνος που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες.

 

(Από την εφημερίδα Εστία)

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο