ποντάρει ότι η αυξανόμενη οικονομική πίεση από το κλείσιμο του Ορμούζ θα αναγκάσει πρώτα τις ΗΠΑ να υποχωρήσουν. Στις 9 Αυγούστου, ο Τραμπ παραχώρησε συνέντευξη στο Axios και μέσα σε λίγες μόνο φράσεις άλλαξε το κλίμα που είχε διαμορφωθεί την προηγούμενη εβδομάδα. «Κινούμαστε πολύ αθόρυβα», δήλωσε. Αντί να διατάξει τα μεγάλης κλίμακας νέα πλήγματα που είχε απειλήσει λίγες ημέρες νωρίτερα, ο πρόεδρος είπε ότι προτιμά να αφήσει τις κυρώσεις και τον ναυτικό αποκλεισμό να κάνουν τη δουλειά: «Απλώς τους παρακολουθούμε, με τον τεράστιο πληθωρισμό τους και το γεγονός ότι δεν έχουν χρήματα».
Όταν ρωτήθηκε για τις συνεχείς μεταβολές στην αντιπαράθεση, τις αντιμετώπισε σαν κάτι γνώριμο. «Στο τέλος θα λυθεί. Πάντα λύνεται. Είναι σαν μια παρτίδα σκάκι». Την ίδια εβδομάδα, στο Truth Social, πρόσθεσε ότι το Ιράν δεν έχει χρήματα και ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «έχει συμπεριφερθεί άσχημα επί 51 χρόνια».
Πίσω από τη ρητορική, ωστόσο, υπήρχε μια σκληρότερη πραγματικότητα. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) επιβεβαίωσε ότι περισσότερα από 20 αμερικανικά πολεμικά πλοία είχαν αναπτυχθεί για την επιβολή ενός δεύτερου ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Μέχρι τις 9 Αυγούστου, η CENTCOM ανέφερε ότι είχε εκτρέψει 55 εμπορικά πλοία, είχε ακινητοποιήσει 2 και είχε θέσει υπό κράτηση άλλα 2, «για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση».
Μία ημέρα αργότερα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι δεν υπήρχαν απευθείας συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, αλλά μόνο μηνύματα που μεταφέρονταν μέσω διαμεσολαβητών. Ωστόσο, δήλωσε ότι το Ιράν και το Ομάν είχαν συμφωνήσει σε έναν «χάρτη διέλευσης» για το Ορμούζ και ότι οι συνομιλίες παρέμεναν «πολύ εποικοδομητικές».
Όλα αυτά συνέβησαν μόλις μία εβδομάδα αφότου οι ΗΠΑ είχαν βρεθεί στα πρόθυρα να επαναλάβουν μεγάλης κλίμακας επιθέσεις εναντίον του Ιράν εξαιτίας της συνεχιζόμενης διακοπής της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ.
Αυτή η απότομη αλλαγή αποτυπώνει την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει πλέον ο πόλεμος.
Και οι δύο κυβερνήσεις έχουν καταλήξει, προς το παρόν, στο συμπέρασμα ότι η συνέχιση της πολεμικής σύγκρουσης κοστίζει περισσότερο απ' όσα προσφέρει και έχουν μεταφέρει την αντιπαράθεση σε ένα πεδίο όπου η κάθε πλευρά πιστεύει ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της.
Οι ΗΠΑ ποντάρουν ότι η ιρανική οικονομία θα καταρρεύσει πρώτη. Η Τεχεράνη ποντάρει ότι η πολιτική υπομονή της Ουάσιγκτον θα εξαντληθεί πρώτη.
Μέρος της αμερικανικής επιφυλακτικότητας είναι πρακτικό και όχι μόνο πολιτικό. Δημοσιεύματα συνδέουν την παύση των επιθέσεων με ανησυχίες στο Πεντάγωνο για τα μειωμένα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης αεράμυνας, ένας περιορισμός που καθιστά έναν τρίτο γύρο μεγάλης κλίμακας επιθέσεων πολύ πιο δαπανηρό και δύσκολο να διατηρηθεί σε σχέση με τους δύο πρώτους.
Ένας φθηνότερος πόλεμος...προς το παρόν
Ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου είχε αρχικά πολύ μεγαλύτερες φιλοδοξίες: την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, τον περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων του, την εξουδετέρωση των περιφερειακών συμμάχων του και, σε ορισμένες φάσεις, ακόμη και την αλλαγή καθεστώτος.
Κάθε ένας από αυτούς τους στόχους έχει έκτοτε περιοριστεί ή εγκαταλειφθεί σιωπηρά.
Η σαφέστερη ένδειξη της αναπροσαρμογής της αμερικανικής στρατηγικής είναι η πιο πρόσφατη. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στη Wall Street Journal ότι ο Τραμπ είναι πλέον διατεθειμένος να τερματίσει τον πόλεμο χωρίς μια συνολική πυρηνική συμφωνία, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα εγγυηθεί το πλήρες άνοιγμα του Ορμούζ.
Η εκτίμηση της αμερικανικής κυβέρνησης, σύμφωνα με την εφημερίδα, είναι ότι η αμερικανική υπεροχή στις πληροφορίες και η διαρκής απειλή νέων επιθέσεων καθιστούν μια επίσημη πυρηνική συμφωνία περιττή. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, το Ιράν δεν θα μπορέσει στην πράξη να ανασυγκροτήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, ανεξάρτητα από το τι θα αναφέρει μια συμφωνία στα χαρτιά.
Έτσι, το Ορμούζ έχει ουσιαστικά εκτοπίσει το πυρηνικό ζήτημα ως βασικό ζητούμενο του πολέμου, σε μεγάλο βαθμό λόγω της αμερικανικής εσωτερικής πολιτικής: οι τιμές της βενζίνης και το κλείσιμο του Ορμούζ επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι Αμερικανοί θα ψηφίσουν στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Το υπόλοιπο εμπόδιο είναι τα χρήματα
Το Ιράν ζητά την άρση των κυρώσεων και αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές. Ο Λευκός Οίκος δεν δέχεται ούτε το ένα ούτε το άλλο.
Η Τεχεράνη θεωρεί το Ορμούζ το πιο αποτελεσματικό εργαλείο που διαθέτει για να υποχρεώσει την Ουάσιγκτον να τηρήσει δεσμεύσεις που είχε ήδη αναλάβει τον Ιούνιο, στο μνημόνιο που υπέγραψαν οι δύο πλευρές στις 17 Ιουνίου: ελάφρυνση των κυρώσεων στο πετρέλαιο και τα πετροχημικά, αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων, τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού και απομάκρυνση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν.
Η Τεχεράνη θέλει αυτές οι δεσμεύσεις να υλοποιηθούν πριν ανοίξει το Ορμούζ, αντί να το ανοίξει πρώτα και να εμπιστευθεί στη συνέχεια ότι η Ουάσιγκτον θα τηρήσει τις δικές της υποσχέσεις.
Με άλλα λόγια, μεγάλο μέρος όσων ζητά σήμερα η Τεχεράνη δεν είναι καινούργιο. Βρίσκεται κοντά σε αυτά που ο ίδιος ο Τραμπ είχε αποδεχθεί και είχε χαρακτηρίσει δημοσίως «επιτυχία» όταν υπέγραψε το μνημόνιο του Ιουνίου, προτού αυτό καταρρεύσει λίγες ημέρες αργότερα εξαιτίας της διαχείρισης του ζητήματος των Στενών.
Οι συνομιλίες Ιράν-Ομάν για τον τρόπο με τον οποίο θα διέρχονται τα πλοία από το Ορμούζ μετά από ενδεχόμενο άνοιγμα έχουν ουσιαστικά ολοκληρωθεί. Αυτό που παραμένει άλυτο είναι η επιμονή της Τεχεράνης να συνδέσει την ενεργοποίηση αυτής της συμφωνίας με την πλήρη επαναφορά του μνημονίου του Ιουνίου, συμπεριλαμβανομένων και των πυρηνικών συνομιλιών.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς έχει δηλώσει δημοσίως ότι η Ουάσιγκτον δεν εμπιστεύεται τις διαβεβαιώσεις του Ιράν ότι δεν σκοπεύει να επιβάλει διόδια στη ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ. Μια τέτοια υπόσχεση, είπε, θα πρέπει να επαληθευτεί και όχι απλώς να γίνει αποδεκτή ως δεδομένη.
Μια μικρή λεπτομέρεια που αποτυπώνει πόσο λίγη εμπιστοσύνη υπάρχει μεταξύ των δύο πλευρών, ακόμη και την ώρα που η τεχνική προετοιμασία με το Ομάν προχωρά.
Τι πραγματικά βρίσκεται στο τραπέζι
Μια πιθανή συμφωνία έχει ήδη μια βασική μορφή, μέσα από το μνημόνιο του Ιουνίου.
Προέβλεπε τουλάχιστον 300 δισ. δολάρια για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Το Reuters είχε μεταδώσει τότε ότι δημιουργούνταν ένας ιδιωτικός «Μηχανισμός Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης», με περισσότερα από τα μισά προτεινόμενα κεφάλαια να έχουν ήδη δεσμευθεί από εταιρείες των ΗΠΑ, των χωρών του Κόλπου, της Ασίας και άλλων περιοχών, για επενδύσεις στην ενέργεια, τις μεταφορές, τα logistics και τη μεταποίηση.
Ο Βανς έχει δηλώσει ότι το Ιράν θα αποκτήσει πρόσβαση στα χρήματα μόνο μετά την καταστροφή του πυρηνικού του προγράμματος, την παράδοση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και την αποδοχή ενός αυστηρού καθεστώτος επιθεωρήσεων.
Ωστόσο, αυτοί οι όροι αποκαλύπτουν και την αδυναμία της πρότασης.
Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να αποδεχθεί μια μακροχρόνια αναστολή του εμπλουτισμού και να παραδώσει ή να περιορίσει τα αποθέματα με τον υψηλότερο βαθμό εμπλουτισμού. Δεν είναι όμως διατεθειμένη να εγκαταλείψει οριστικά αυτό που θεωρεί δικαίωμά της να εμπλουτίζει ουράνιο.
Το Ταμείο, επομένως, μπορεί να αποτελεί το μεγαλύτερο οικονομικό κίνητρο που προσφέρει η Ουάσιγκτον. Με τους όρους όμως του Βανς, κινδυνεύει να μοιάζει περισσότερο με ανταμοιβή για συνθηκολόγηση παρά με κίνητρο.
Ο πραγματικός χώρος για διαπραγμάτευση βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις δύο θέσεις: εάν η Ουάσιγκτον μπορεί να αποδεχθεί ένα επαληθεύσιμο πάγωμα του προγράμματος για αρκετά χρόνια αντί για μόνιμη κατάργησή του και εάν η Τεχεράνη μπορεί να δεχθεί περιορισμούς αρκετά αυστηρούς ώστε να πείσει τις ΗΠΑ ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα εφαρμοστεί.
Το ίδιο πρόβλημα βρίσκεται σήμερα πάνω από το Ορμούζ, όπου η Ουάσιγκτον διστάζει να ανταλλάξει συγκεκριμένες παραχωρήσεις με ιρανικές υποσχέσεις τις οποίες φοβάται ότι δεν θα μπορεί να επαληθεύσει αξιόπιστα.
Η ρητορική του Τραμπ για καταστροφικά πλήγματα εναντίον του Ιράν δεν εκφοβίζει πλέον την Τεχεράνη, μετά τις επανειλημμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε και τελικά δεν υλοποίησε τις απειλές του.
Οι σκληροπυρηνικοί ενισχύονται
Η θέση της Τεχεράνης έχει σκληρύνει παράλληλα με μια αλλαγή προσώπων.
Ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ζολγκαντρ, απερχόμενος γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, έθεσε σε δήλωσή του τον Αύγουστο 6 όρους για το άνοιγμα του Ορμούζ:
-τερματισμό κάθε απειλής εναντίον του Ιράν,
-μόνιμη διακοπή των επιθέσεων εναντίον του Ιράν και των περιφερειακών συμμάχων του,
-άρση του αποκλεισμού και των κυρώσεων,
-καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων,
-άνευ όρων αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.
Δήλωσε επίσης ότι το Συμβούλιο «δεν θα υποχωρήσει ποτέ, είτε στον πόλεμο είτε στις διαπραγματεύσεις».
Ο Ζολγκαντρ έχει πλέον αποχωρήσει από τη θέση και αντικαταστάθηκε από τον Μοχσέν Ρεζαΐ, πρώην διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης και δύο φορές υποψήφιο για την προεδρία, ο οποίος έχει μακρά ιστορία σκληροπυρηνικών θέσεων.
Η Wall Street Journal έχει αναφέρει ευρύτερες αλλαγές στο ιρανικό σύστημα ασφαλείας τις τελευταίες εβδομάδες, με βετεράνους σκληροπυρηνικούς να αποκτούν μεγαλύτερη επιρροή, ενώ οι τεχνοκράτες και οι πραγματιστές που υποστηρίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις είναι αναγκαίες για τη διάσωση όσων απέμειναν από την οικονομία χάνουν έδαφος.
Η αλλαγή προσώπων αποτελεί επίσης μήνυμα. Η τοποθέτηση ενός βετεράνου των Φρουρών της Επανάστασης στην ηγεσία του οργάνου που τελικά θα εγκρίνει οποιαδήποτε συμφωνία για το Ορμούζ δείχνει στην Ουάσιγκτον, αλλά και στους ίδιους τους Ιρανούς διαπραγματευτές, ότι οι όροι που έθεσε το Ιράν τον Αύγουστο δύσκολα θα χαλαρώσουν χωρίς πρώτα να δοθεί μάχη στο εσωτερικό του συστήματος.
Αυτό όμως δεν είναι ολόκληρη η εικόνα
Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το Ιράν πρέπει να ξεπεράσει την κατάσταση «ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη» Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν επίσης ότι στα τέλη Ιουλίου συναντήθηκε με τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ για να συζητήσουν ειδικά το βιοτικό επίπεδο, το συνάλλαγμα και τη διαχείριση της ενέργειας.
Το πραγματιστικό στρατόπεδο δεν έχει εξαφανιστεί
Ωστόσο, ο μαξιμαλιστικός τόνος των δημόσιων απαιτήσεων του Ιράν: αποζημιώσεις, μόνιμη αποχώρηση των ΗΠΑ από την περιοχή γύρω από το Ιράν και εγγυήσεις για τους περιφερειακούς συμμάχους του, αντανακλά το ποια πλευρά έχει σήμερα τη μεγαλύτερη φωνή.
Και είναι πολύ πιο δυνατή φωνή απ' ό,τι υπήρχε στην Τεχεράνη ακόμη και πριν από δύο μήνες.
Μέρος της αυτοπεποίθησης αυτής της πλευράς οφείλεται στον ίδιο τον Τραμπ.
Πολλά από αυτά που ζητά σήμερα το Ιράν βρίσκονταν ήδη στο τραπέζι τον Ιούνιο, με εξαίρεση τις πολεμικές αποζημιώσεις. Αυτό που έχει αλλάξει από τότε δεν είναι τόσο η ουσία των ιρανικών απαιτήσεων όσο η αντίληψη της Τεχεράνης για τον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί της.
Έναν πρόεδρο που έχει επανειλημμένα απειλήσει με τα "πιο καταστροφικά πλήγματα από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο" και στη συνέχεια, κάθε φορά, έκανε πίσω.
Για τους σκληροπυρηνικούς στην Τεχεράνη, αυτή η συμπεριφορά δεν αποτελεί ένδειξη αυτοσυγκράτησης αλλά απόδειξη ότι ο Τραμπ δεν είναι η υπαρξιακή απειλή που υποδηλώνει η ρητορική του.
Άρα, δεν υπάρχει λόγος να του προσφέρουν μια έξοδο που θα του επιτρέψει να εμφανιστεί ως νικητής, ούτε κόστος στο να δοκιμάσουν πόσο περισσότερο μπορούν να τον πιέσουν.
Η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν θα μπορούσε να παραταθεί για μήνες, με τις δύο πλευρές να απορροφούν το κόστος χωρίς να καταρρέουν. Ή θα μπορούσαν να καταλήξουν σε μια περιορισμένη συμφωνία, όπως το μνημόνιο του Ιουνίου.
Μια οικονομία επιβίωσης
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ έχει δηλώσει ότι η οικονομική πίεση της κυβέρνησης έχει οδηγήσει το ιρανικό νόμισμα σε ελεύθερη πτώση και τον πληθωρισμό σε τριψήφια επίπεδα.
Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν εν μέρει την εικόνα: ο ετήσιος πληθωρισμός ξεπερνά το 80%, ενώ οι τιμές του κοτόπουλου έχουν αυξηθεί κατά 190% και του γάλακτος κατά 150% μέσα σε έναν χρόνο.
Οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, οι οποίες πριν από τον πόλεμο ανέρχονταν περίπου σε 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως και αποτελούν κρίσιμη πηγή κρατικών εσόδων και συναλλάγματος, έχουν πληγεί ιδιαίτερα.
Η Capital Economics εκτιμά ότι τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου μειώθηκαν σχεδόν στο μηδέν τον Ιούλιο, από 4,5 δισ. δολάρια τον Ιούνιο.
Τα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι κανένα δεξαμενόπλοιο δεν έχει φορτώσει πετρέλαιο στο νησί Kharg, τον βασικό εξαγωγικό τερματικό σταθμό του Ιράν, από τα τέλη Ιουλίου.
Το Ιράν διαθέτει επίσης πολύ μικρότερο απόθεμα ασφαλείας που θα μπορούσε να το βοηθήσει να αντέξει τον δεύτερο αποκλεισμό. Το πετρέλαιο που είναι αποθηκευμένο στη θάλασσα και βρίσκεται εκτός της εμβέλειας του αμερικανικού ναυτικού μειώθηκε από περίπου 180 εκατ. βαρέλια σε περίπου 60 εκατ. μέχρι τις αρχές Ιουλίου.
Μια εκτίμηση που επικαλείται η Wall Street Journal ανεβάζει το ευρύτερο κόστος του αποκλεισμού σε έως και 435 εκατ. δολάρια την ημέρα σε χαμένη οικονομική δραστηριότητα.
Η αντίδραση του Ιράν δεν είναι τόσο η ανάκαμψη όσο η προσαρμογή στις ελλείψεις.
Η Τεχεράνη έχει επιβάλει κυλιόμενες διακοπές ρεύματος, έχει μεταφέρει μέρος της βιομηχανικής παραγωγής στις Παρασκευές για να αντισταθμίσει τις απώλειες παραγωγής, έχει δημιουργήσει επιδοτούμενη συναλλαγματική ισοτιμία για εισαγωγές βασικών αγαθών αξίας έως 3,5 δισ. δολαρίων, όπως σιτάρι, φάρμακα και βρεφικό γάλα, ενώ έχει επιτρέψει στους δικαιούχους κοινωνικών παροχών να αγοράζουν βασικά προϊόντα με πίστωση έναντι μελλοντικών πληρωμών.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναμένει ότι η οικονομία θα συρρικνωθεί κατά 5,4% φέτος.
Τα νοικοκυριά χρησιμοποιούν τις αποταμιεύσεις τους και αγοράζουν βασικά προϊόντα σταδιακά, καθώς οι μισθοί χάνουν την αξία τους ταχύτερα απ' όσο μπορούν να δαπανηθούν.
Η οικονομική επιδείνωση, όμως, δεν μεταφράζεται αυτόματα σε πολιτική παράδοση.
Άλλα κράτη που έχουν υποστεί βαριές κυρώσεις, από την Κούβα μετά το 1959 έως τη Βενεζουέλα τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν επιβιώσει από παρατεταμένες κρίσεις μέσω ενός συνδυασμού δελτίων, πελατειακών δικτύων και καταστολής.
Η στρατηγική της Τεχεράνης δεν είναι να επαναφέρει την οικονομική ζωή στην κανονικότητα. Είναι να διατηρήσει το κράτος λειτουργικό για όσο χρειάζεται ώστε να αντέξει την πίεση που του ασκείται.
Η αμερικανική αριθμητική
Η Ουάσιγκτον έχει τη δική της εκδοχή αυτής της αριθμητικής και δεν είναι όλοι στην αμερικανική πρωτεύουσα ικανοποιημένοι με την πορεία των πραγμάτων.
Ο γερουσιαστής Κρις Μέρφι, Δημοκρατικός από το Κονέκτικατ, μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας και συχνός επικριτής της πολιτικής του Τραμπ απέναντι στο Ιράν, δήλωσε ότι ο Τραμπ «έχει χάσει αυτόν τον πόλεμο», αφήνοντας την Αμερική πιο αδύναμη και το Ιράν ισχυρότερο.
Κάθε ημέρα που το Ορμούζ παραμένει κλειστό, υποστήριξε, αυξάνει το τίμημα που τελικά θα πρέπει να πληρώσουν οι ΗΠΑ για να το ανοίξουν. Εκτίμησε την αξία μιας μελλοντικής συμφωνίας με το Ιράν σε έως και 100 δισ. δολάρια ετησίως και υποστήριξε ότι ακόμη και μια «κακή συμφωνία» που θα τερμάτιζε τον πόλεμο και θα άνοιγε ξανά τα Στενά θα ήταν προτιμότερη από την παράταση της αντιπαράθεσης.
Δημοσιεύματα έχουν επίσης συνδέσει τη στροφή του Τραμπ προς την ηπιότερη οικονομική πίεση με σύσταση του στρατηγού Νταν Κέιν, προέδρου του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, προς την κυβέρνηση να βρει τρόπο εξόδου από τον πόλεμο αντί να τον κλιμακώσει περαιτέρω.
Και η κοινή γνώμη αποτελεί μέρος του υπολογισμού
Μόνο περίπου 28% των Αμερικανών εγκρίνουν τον τρόπο με τον οποίο έχει αντιμετωπιστεί ο πόλεμος, σύμφωνα με δημοσκόπηση του CNN, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί.
Η ίδια η λογική της κυβέρνησης, όπως μεταφέρθηκε στο Axios, είναι ότι η συνέχιση των συγκρούσεων μπορεί στην πραγματικότητα να βοηθήσει την ιρανική κυβέρνηση, προσφέροντάς της μια δικαιολογία για να αποδίδει στον πόλεμο τις οικονομικές αποτυχίες που διαφορετικά θα έπρεπε να επωμιστεί η ίδια.
Μια περίοδος σχετικής ηρεμίας αναγκάζει την Τεχεράνη να αντιμετωπίσει άμεσα τις συνέπειες της δικής της οικονομικής κατάστασης.
Το κατά πόσο αυτή η λογική θα αποδειχθεί σωστή μπορεί να εξαρτηθεί από το εάν η υπομονή της Ουάσιγκτον θα διαρκέσει περισσότερο από εκείνη της Τεχεράνης.
Το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ, από το οποίο ο Τραμπ διέταξε τον Μάρτιο την απελευθέρωση 172 εκατ. βαρελιών για να μετριάσει το προηγούμενο πετρελαϊκό σοκ του πολέμου, βρίσκεται πλέον στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.
Την ίδια στιγμή, η μέση εθνική τιμή της βενζίνης παραμένει πάνω από 4 δολάρια το γαλόνι εδώ και εβδομάδες.
Και τα δύο αποτελούν περιορισμούς στο πόσο καιρό η Ουάσιγκτον μπορεί να συνεχίσει το σιωπηρό παιχνίδι, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί υπερασπίζονται την οριακή πλειοψηφία τους στο Κογκρέσο ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο Τζέιμς Σταυρίδης, απόστρατος ναύαρχος και πρώην Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής του ΝΑΤΟ, έχει προειδοποιήσει ότι ο κίνδυνος λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Οι σκληρότεροι όροι του Ιράν περιορίζουν τα περιθώρια ελιγμών του Τραμπ, αλλά και η Τεχεράνη μπορεί να υπερεκτιμά το μέγεθος της επιρροής που πραγματικά διαθέτει.
Η ένταση δεν περιορίζεται στο μέτωπο ΗΠΑ-Ιράν
Το ίδιο Σαββατοκύριακο που ο Τραμπ παραχώρησε τη συνέντευξή του στο Axios, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου απέρριψε σχέδιο που υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ για τον αφοπλισμό της Χαμάς στη Γάζα. Η Χαμάς ζητά πρώτα ισραηλινή αποχώρηση, ενώ το Ισραήλ απαιτεί πρώτα τον αφοπλισμό της.
Η εξέλιξη αυτή ανέδειξε την απόσταση που έχει δημιουργήσει ο πόλεμος μεταξύ της Ουάσιγκτον και των στενότερων περιφερειακών συμμάχων της, όχι μόνο των χωρών του Κόλπου.
Και ο Κόλπος είναι διχασμένος
Το Ομάν, το Κατάρ και, σε κάποιο βαθμό, η Σαουδική Αραβία φαίνεται να θεωρούν ολοένα περισσότερο ότι το Ιράν δεν μπορεί απλώς να εξαναγκαστεί σε υποχώρηση και ότι η περιφερειακή σταθερότητα έχει πλέον μεγαλύτερη σημασία από την επιβολή μιας ήττας στην Τεχεράνη.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν παραμένουν πιο κοντά στη σκληρή γραμμή της Ουάσιγκτον.
Το νέο αμυντικό σύμφωνο της Σαουδικής Αραβίας με την Τουρκία και το Πακιστάν, που υπογράφηκε στη Μέκκα στις 7 Αυγούστου, αποτελεί μία ένδειξη αυτής της πολιτικής εξισορρόπησης.
Δεν σημαίνει ρήξη με την Ουάσιγκτον, αλλά δείχνει ότι οι χώρες του Κόλπου δεν βασίζονται πλέον αποκλειστικά στις αμερικανικές εγγυήσεις.
Αυτό ίσως περιορίζει τις επιλογές της Ουάσιγκτον περισσότερο από οτιδήποτε άλλο έχει κάνει η Τεχεράνη.
Ο Λευκός Οίκος προσπαθεί να διατηρήσει ένα ενιαίο περιφερειακό μέτωπο, αλλά βλέπει ορισμένους από τους στενότερους εταίρους του να καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η συνεννόηση με την Τεχεράνη, ή απλώς η δημιουργία δικών τους σχεδίων ασφαλείας, εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντά τους από τη σύγκρουση.
Τρία πιθανά σενάρια
Τίποτα από όλα αυτά δεν εγγυάται την έκβαση που επιθυμεί οποιαδήποτε από τις δύο κυβερνήσεις.
Τρία σενάρια παραμένουν ανοιχτά.
- Η αντιπαράθεση μπορεί απλώς να παραταθεί για μήνες, με τις δύο πλευρές να απορροφούν το κόστος χωρίς να καταρρέει καμία.
- Μπορεί να οδηγηθεί σε μια περιορισμένη συμφωνία, σαν αυτή που περιέγραψαν ήδη οι δύο πλευρές τον Ιούνιο: άνοιγμα του Ορμούζ με αντάλλαγμα ελάφρυνση των κυρώσεων, σταδιακά και με επαλήθευση, όχι με βάση την εμπιστοσύνη.
- Οι διαμεσολαβητές μπορεί να αποτύχουν ξανά και η Ουάσιγκτον να επιστρέψει στις μεγάλης κλίμακας επιθέσεις που ετοίμαζε μόλις λίγες ημέρες πριν από τη συνέντευξη του Τραμπ στο Axios.
Η Τεχεράνη ποντάρει σε ένα κράτος που έχει οικοδομηθεί για να αντέχει τον πόνο και μπορεί να επιβιώσει του αποκλεισμού πριν αυτός την υποχρεώσει να κάνει παραχωρήσεις τις οποίες η νέα, πιο σκληροπυρηνική ηγεσία της δεν είναι ακόμη διατεθειμένη να κάνει.
Η Ουάσιγκτον ποντάρει ότι μια συρρικνούμενη λίστα πολεμικών στόχων, οι οποίοι εγκαταλείπονται σιωπηρά αντί να ανακοινώνονται, μπορεί ακόμη να παρουσιαστεί στο εσωτερικό ως νίκη, εφόσον το Ορμούζ ανοίξει ξανά.
Και τα δύο στοιχήματα βασίζονται στην υπόθεση ότι η άλλη πλευρά θα είναι η πρώτη που θα λυγίσει.
Καμία από τις δύο δεν έχει δείξει ακόμη τι θα κάνει εάν αυτό δεν συμβεί.