Από τις Μονάδες Αφαλάτωσης στον Κόλπο Μέχρι τον Ναυτικό Αποκλεισμό των Χούθι, η Πολεμική Κλιμάκωση ΗΠΑ – Ιράν Πλήττει τις Πιο Ευάλωτες Αρτηρίες της Περιοχής

Από τις Μονάδες Αφαλάτωσης στον Κόλπο Μέχρι τον Ναυτικό Αποκλεισμό των Χούθι, η Πολεμική Κλιμάκωση ΗΠΑ – Ιράν Πλήττει τις Πιο Ευάλωτες Αρτηρίες της Περιοχής
της Μαρίας Δεναξά
Τετ, 12 Αυγούστου 2026 - 14:46

Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εξακολουθούν να κλιμακώνουν τόσο την στρατιωτική όσο και την λεκτική αντιπαράθεσή τους, οι επιθέσεις εκατέρωθεν έπληξαν στα μέσα Ιουλίου εγκαταστάσεις υδροδότησης ζωτικής σημασίας

Πρόκειται για τις πρώτες επιθέσεις αυτού του είδους μετά τον περασμένο Μάρτιο, όταν μονάδες αφαλάτωσης είχαν ήδη γίνει στόχος. Στο ιρανικό έδαφος, τα αμερικανικά πλήγματα φέρεται να προκάλεσαν διακοπές υδροδότησης σε περίπου είκοσι χωριά, ύστερα από ζημιές σε μονάδα αφαλάτωσης κοντά στις ακτές του Περσικού Κόλπου. Παρ' ότι το Ιράν ανακοίνωσε αργότερα ότι η εγκατάσταση επισκευάστηκε, περίπου 10.000 κάτοικοι στερήθηκαν προσωρινά το πόσιμο νερό.

Η ιρανική απάντηση ήταν άμεση. Στο Κουβέιτ, χώρα που φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, δύο μονάδες αφαλάτωσης φέρεται να έγιναν στόχος, εκ των οποίων η μία σχεδόν καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαιά. Ο υπουργός Ενέργειας και Υδάτων του Κουβέιτ, Σουμπάιχ Αμπντουλαζίζ Αλ-Μουχαιζίμ, κάλεσε τον πληθυσμό να περιορίσει την κατανάλωση νερού κατά τις ώρες αιχμής.

Η περιοχή του Κόλπου εξαρτάται όσο καμμία άλλη από τις μονάδες αφαλάτωσης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ:

■ Το Κουβέιτ καλύπτει περισσότερο από το 90% των αναγκών του σε πόσιμο νερό από αφαλάτωση θαλασσινού νερού.

■ Το Σουλτανάτο του Ομάν εξαρτάται κατά 86%.

■ Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το ποσοστό φθάνει το 42%.

Η Σαουδική Αραβία και, σε μικρότερο βαθμό, το Ισραήλ εξαρτώνται επίσης σε μεγάλο βαθμό από την αφαλάτωση.

Η «αχίλλειος πτέρνα» του Κόλπου

«Οι εγκαταστάσεις αφαλάτωσης αποτελούν την “αχίλλειο πτέρνα” αυτών των χωρών», συνοψίζει ο Καμίλ Αμούν, συγγραφέας και πολιτικός επιστήμονας, που εργάστηκε επί περίπου δέκα χρόνια στον πολεοδομικό σχεδιασμό του Ντουμπάι. Όπως υπενθυμίζει, τα κράτη αυτά διαθέτουν ελάχιστα επιφανειακά ύδατα και περιορισμένους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες, γεγονός που καθιστά αναγκαία την αφαλάτωση. Οι ανάγκες είναι τεράστιες, καθώς το νερό είναι απαραίτητο όχι μόνο για την κατανάλωση των ντόπιων αλλά και για τον τουρισμό, τις βιομηχανικές δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα είναι η παραγωγή πλαστικών, καθώς και για την λειτουργία εκτεταμένων συστημάτων κλιματισμού. Υπολογίζεται ότι κάθε κάτοικος των χωρών αυτών καταναλώνει κατά μέσον όρο διπλάσια ποσότητα νερού από ό,τι ένας Ευρωπαίος. Από πολλές απόψεις, η περιοχή του Κόλπου έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο εργαστήριο τεχνολογιών αφαλάτωσης.

Εν μέσω αυτής της κατάστασης, τις τελευταίες εβδομάδες, η πολεμική κλιμάκωση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να έχει αποκτήσει μια δυναμική που κανείς δεν φαίνεται να μπορεί να την ανακόψει. Μετά και την εγκατάλειψη του «πρωτοκόλλου συμφωνίας», που είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου, τίθεται το ερώτημα: Θα εξελιχθεί το νερό σε βασικό διακύβευμα του πολέμου; «Δεν μπορεί να αποκλειστεί τίποτε, αλλά διατηρώ σοβαρές επιφυλάξεις», δηλώνει ο Καμίλ Αμούν, ο οποίος ζει στην Βηρυττό και ειδικεύεται σε ζητήματα ενέργειας.

«Το Ιράν δεν επιδιώκει να “γονατίσει” τις χώρες του Κόλπου. Προτιμά σαφώς να πλήττει την ναυσιπλοία στα Στενά του Ορμούζ, επειδή έτσι διεθνοποιεί την κρίση, χωρίς να χτυπά τόσο δραματικά τους γείτονές του». Και συνοψίζει: «Στόχος του Ιράν είναι να απομακρύνει τα κράτη του Κόλπου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, όχι να τους κηρύξει ολοκληρωτικό πόλεμο». Το ίδιο το Ιράν, παρ' ότι διαθέτει περισσότερους υδάτινους πόρους, αντιμετωπίζει ολοένα και εντονώτερο πρόβλημα λειψυδρίας και στρέφεται επίσης όλο και περισσότερο στην αφαλάτωση. Αυτό πιθανώτατα εξηγεί και την αμερικανική «προειδοποίηση», μέσω των βομβαρδισμών εναντίον των εγκαταστάσεων αφαλάτωσης τον περασμένο Μάρτιο και ξανά πριν από λίγες ημέρες.

Κίνδυνος ολοκληρωτικού πολέμου

Ο Αμερικανός Πρόεδρος δικαιολογεί τις νέες αμερικανικές επιχειρήσεις «προς τιμήν» των Αμερικανών στρατιωτών που σκοτώθηκαν στο Ιράκ από την ελεγχόμενη έκρηξη ιρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους. Από την άλλη πλευρά, ο Πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι η χώρα του βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με έναν «ολοκληρωτικό πόλεμο», που κήρυξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. «Το κύριο πεδίο της μάχης είναι η οικονομία και τα μέσα διαβίωσης του ιρανικού λαού», ανέφερε, αφήνοντας να εννοηθεί ποια θα μπορούσε να είναι η επόμενη ιρανική απάντηση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, πάντως, επαναλαμβάνουν ότι οι επιχειρήσεις τους αποσκοπούν στην μείωση της ικανότητας της Τεχεράνης να πλήττει εμπορικά πλοία που βρίσκονται αποκλεισμένα στα Στενά του Ορμούζ.

Για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, το ζήτημα της ασφάλειας και της ομαλής διέλευσης των πλοίων έγινε ξαφνικά πολύ πιο σοβαρό. Έπειτα από αρκετές ημέρες έντασης, το κίνημα των Χούθι, το οποίο ελέγχει μεγάλο μέρος της Υεμένης, ανακοίνωσε ότι εισέρχεται και αυτό στην σύγκρουση και προετοιμάζεται να επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στην Σαουδική Αραβία. Μια κίνηση που απειλεί να ανοίξει «ένα νέο μέτωπο στην σύγκρουση στην Μέση Ανατολή» και να επηρεάσει τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, παρατηρεί ο διεθνής Τύπος.

Πρόκειται για «μια νέα φάση στον πόλεμο που διεξάγεται εδώ και χρόνια μεταξύ των Χούθι, οι οποίοι έχουν ευθυγραμμιστεί με την Τεχεράνη, και του Ριάντ», παρατηρεί το Al Jazeera. Ο έλεγχος του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ έχει περιορίσει τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε καύσιμα, προκαλώντας άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, η Σαουδική Αραβία, σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών, κατάφερε να ανακατευθύνει μέρος των εξαγωγών της μέσω της Ερυθράς Θάλασσας. «Εάν όμως οι Χούθι υλοποιήσουν την απειλή τους και δεν επιτρέψουν την διέλευση σαουδαραβικών πλοίων από τα Στενά του Μπάμπ ελ Μαντέμπ, την νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, η παγκόσμια ενεργειακή κρίση θα επιδεινωθεί», προειδοποιούν διεθνείς αναλυτές. Ωστόσο, η πολιτοφυλακή της Υεμένης δεν έδωσε καμμία λεπτομέρεια για τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί ο αποκλεισμός. Ο στρατιωτικός εκπρόσωπός της, Γιαχία Σαρί, περιορίστηκε να δηλώσει ότι η οργάνωση στοχοποιεί «τον σαουδαραβικό εχθρό (…) στο πλαίσιο της λογικής “οφθαλμόν αντί οφθαλμού”, με άμεση ισχύ».

Από την πλευρά του, το Υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας εξέφρασε «την έντονη καταδίκη του απέναντι στις δηλώσεις του αυτοαποκαλούμενου στρατιωτικού εκπροσώπου της τρομοκρατικής πολιτοφυλακής των Χούθι (…) σχετικά με την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού κατά του Βασιλείου». Παράλληλα, διευκρίνισε ότι το Ριάντ «συνεχίζει να στηρίζει τον αδελφό λαό της Υεμένης και την νόμιμη κυβέρνησή του». Ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Στεφάν Ντουζαρίκ, κάλεσε από την πλευρά του σε «άμεση αποκλιμάκωση», εκτιμώντας ότι οι απειλές αυτές «κατά της ελευθερίας της ναυσιπλοίας (…) ενδέχεται να οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη περιφερειακή κλιμάκωση».

Αυξανόμενη ένταση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Χούθι

Η ανακοίνωση των Χούθι έρχεται σε μια περίοδο έντονων εντάσεων με την Σαουδική Αραβία, υπενθυμίζει το «Foreign Policy». Την περασμένη εβδομάδα, η προσκείμενη στην Τεχεράνη οργάνωση κατηγόρησε την Σαουδική Αραβία ότι βομβάρδισε το διεθνές αεροδρόμιο της Σανάα, στην Υεμένη, προκειμένου να εμποδίσει την προσγείωση ιρανικού αεροσκάφους. Σύμφωνα με πληροφορίες, το αεροπλάνο μετέφερε μέλη της ηγεσίας των Χούθι, τα οποία είχαν παραστεί στην κηδεία του πρώην ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεί. Παρ' ότι το αεροσκάφος τελικά προσγειώθηκε σε άλλο αεροδρόμιο της Υεμένης, οι Χούθι αντέδρασαν γρήγορα με επιθέσεις πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών εναντίον του διεθνούς αεροδρομίου της Άμπχα, στην Σαουδική Αραβία. Δεν απομένει τώρα παρά να διευρύνουν τα αντίποινά τους, με τον αποκλεισμό της σαουδαραβικής ναυσιπλοίας μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν.

Ορισμένοι ειδικοί στην Υεμένη εκτιμούν, ωστόσο, ότι οι Χούθι «δεν είναι πιθανό να επαναλάβουν τις επιθέσεις τους εναντίον πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, επειδή δεν επιθυμούν να οδηγήσουν την κυβέρνηση Τράμπ σε μια νέα φάση της σύγκρουσης», επισημαίνει το «Middle East Eye». Σύμφωνα με τον Μοχάμεντ αλ-Μπάσα, ειδικό στην στρατηγική επικοινωνία που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πολιτοφυλακή της Υεμένης επιδιώκει πρωτίστως μια «συμφωνία» με το Ριάντ, ιδίως σχετικά με την απελευθέρωση κρατουμένων ή την άρση του σαουδαραβικού αποκλεισμού στα λιμάνια που ελέγχονται από τους Χούθι, όπως εκείνο της Χοντέιντα. «Ωστόσο, ακόμη και η απλή ανακοίνωση ενός εμπάργκο θα ήταν ικανή να αποθαρρύνει τις ναυτιλιακές εταιρείες από το να χρησιμοποιούν την Ερυθρά Θάλασσα και τις ασφαλιστικές εταιρείες από το να ασφαλίζουν τα πλοία», ακόμη και αν δεν πραγματοποιηθούν επιθέσεις, σημειώνει το «Middle East Eye».

Γιατί η Τεχεράνη χτυπά και την Ιορδανία

Μια από τις χώρες που βρίσκονται πλέον στην πρώτη γραμμή της κλιμακούμενης αντιπαράθεσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν είναι και η Ιορδανία, καθώς ιρανικές επιθέσεις έχουν πλήξει αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο έδαφος του χασεμιτικού βασιλείου. Η χώρα, ένας από τους πιο σταθερούς αλλά διακριτικούς συμμάχους της Ουάσιγκτων στην Μέση Ανατολή, μετατρέπεται και αυτή, με την σειρά της, σε σημαντικό πεδίο αντιπαράθεσης, λόγω της στρατηγικής της θέσης και της αυξανόμενης αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή. Η στρατηγική σημασία της Ιορδανίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ιδιαίτερα σημαντική. Όπως ορισμένοι περιφερειακοί σύμμαχοι της Ουάσιγκτων περιορίζουν την στρατιωτική συνεργασία ή την πρόσβαση των αμερικανικών δυνάμεων στο έδαφός τους, η Ιορδανία έχει αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο ως ασφαλές επιχειρησιακό σημείο.

Η χώρα διατηρεί εδώ και δεκαετίες στενούς αμυντικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και αποτελεί έναν από τους σημαντικώτερους αποδέκτες αμερικανικής στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας. Η συνεργασία αυτή, που παραδοσιακά γινόταν χωρίς μεγάλη δημοσιότητα από την πλευρά του Αμμάν, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της περιφερειακής κρίσης. Σε αντίθεση με το Ισραήλ, η Ιορδανία διαθέτει περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες και μικρότερη ικανότητα άμεσης στρατιωτικής απάντησης, γεγονός που την καθιστά ευάλωτο στόχο για την άσκηση πίεσης από την Τεχεράνη.

(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ»)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο