Η συζήτηση συχνά διαμορφώνεται σύμφωνα με τις πολιτικές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ αριστεράς και δεξιάς. Οι προοδευτικοί συνήθως υποστηρίζουν ότι η σύγκρουση υπογραμμίζει την ανάγκη να επιταχυνθεί η μετάβαση στις ΑΠΕ και στην ηλεκτροκίνηση, ενώ οι συντηρητικοί υποστηρίζουν ότι καταδεικνύει την ανάγκη ανάπτυξης της παραγωγής ορυκτών καυσίμων εκτός της Μέσης Ανατολής.
Ο πόλεμος στο Ιράν, που ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ. Η στενή αυτή θαλάσσια οδός διακινούσε προηγουμένως σχεδόν το 20% του παγκόσμιου αργού πετρελαίου, των διυλισμένων προϊόντων και του LNG. Οι αγορές εξακολουθούν να προεξοφλούν μια ενδεχόμενη επαναλειτουργία του πορθμού, αλλά οι κίνδυνοι που αφορούν τη μεταφορά αργού πετρελαίου και καυσίμων από τον Περσικό Κόλπο έχουν μεταβληθεί τους τελευταίους πέντε μήνες, καθώς το Ιράν πιθανότατα θα καταλήξει να ασκεί κάποια μορφή ελέγχου επί της κίνησης των πλοίων μέσω αυτού του στρατηγικού σημείου.
Για τις χώρες που εισάγουν καύσιμα, ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί τη δεύτερη κρίση μέσα σε τέσσερα χρόνια. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 προκάλεσε παγκόσμια άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου, των καυσίμων, του ΥΦΑ, και του θερμικού άνθρακα, εν μέσω φόβων ότι οι εξαγωγές από τη Ρωσία θα περιοριστούν.
Η υφιστάμενη κατάσταση είναι σαφώς πλέον απαράδεκτη, οπότε το ερώτημα είναι πώς μπορεί να επιτευχθεί η ενεργειακή ασφάλεια στο μέλλον.
Η Αυστραλία, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ντίζελ στον κόσμο, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του διλήμματος που αντιμετωπίζουν οι εισαγωγείς καυσίμων. Πρέπει η χώρα να αναζωογονήσει τη βιομηχανία διύλισης πετρελαίου της, δεκαετίες μετά το κλείσιμο των περισσότερων εγκαταστάσεών της, ή πρέπει να επιταχύνει την ηλεκτροκίνηση για να μειώσει την εξάρτησή της από τα εισαγόμενα καύσιμα; Η απάντηση είναι πολύπλοκη και προσφέρει μερικά διδάγματα με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Η Αυστραλία εξαρτάται από τις εισαγωγές για περίπου το 80% των αναγκών της σε υγρά καύσιμα. Τα οκτώ διυλιστήριά της που λειτουργούσαν στις αρχές του αιώνα έχουν μειωθεί σε μόλις δύο, και τα δύο σχετικά μικρά, με δυναμικότητα επεξεργασίας λίγο πάνω από 100.000 βαρέλια την ημέρα το καθένα. Η χώρα εισήγαγε περίπου 861.000 bpd ελαφρών και μεσαίων αποσταγμάτων το 2025, με το ντίζελ να αντιπροσωπεύει περίπου το 60% αυτού του όγκου, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης εμπορευμάτων Kpler.
Η απειλή των συνεχιζόμενων διαταραχών στον εφοδιασμό και των απότομα αυξημένων τιμών οδήγησε την κυβέρνηση της Αυστραλίας να ανακοινώσει πρόσφατα μια μελέτη προ-σκοπιμότητας ύψους 2,8 εκατομμύρια δολάρια για ένα νέο διυλιστήριο. Εάν κατασκευαστεί, θα είναι η πρώτη τέτοια μονάδα εδώ και 60 χρόνια. Το βασικό σχέδιο είναι η κατασκευή μιας μονάδας στην πολιτεία Δυτική Αυστραλία για την τροφοδοσία τόσο του τομέα των ορυχείων όσο και του γεωργικού τομέα. Η πολιτεία, η οποία έχει έκταση σχεδόν πέντε φορές μεγαλύτερη από τη Γαλλία αλλά φιλοξενεί μόλις 3 εκατομμύρια κατοίκους, εισάγει περίπου 200.000 bpd ελαφρών και μεσαίων αποσταγμάτων, σύμφωνα με την Kpler.
Το νέο διυλιστήριο προτάθηκε από την εταιρεία παραγωγής λιπασμάτων και ουρίας Perdaman, η οποία χαρακτήρισε τη μονάδα ως «σημείο καμπής για την ενεργειακή ασφάλεια της Αυστραλίας». Αυτό μπορεί να είναι αλήθεια, αλλά το ερώτημα είναι ποιος θα το χρηματοδοτήσει.
Ένα σύγχρονο, οικονομικά βιώσιμο διυλιστήριο απαιτεί παραγωγική ικανότητα τουλάχιστον 300.000 bpd. Θα πρέπει επίσης να είναι αρκετά σύνθετο ώστε να μετατρέπει το αργό πετρέλαιο κυρίως σε ελαφρά και μεσαία αποστάγματα, καθώς η ζήτηση για υπολειμματικά καύσιμα είναι μικρή. Μια μονάδα παρόμοιου μεγέθους που κατασκευάζεται στη Γκάνα εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 12 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, ενώ στην Αυστραλία το κόστος θα ήταν πιθανότατα σημαντικά υψηλότερο, λόγω των υψηλότερων δαπανών για εργατικό δυναμικό και γη.
Οποιαδήποτε νέα μονάδα θα πρέπει επίσης να διαθέτει δυνατότητα εκφόρτωσης αργού πετρελαίου και εξαγωγής προϊόντων, καθώς και δεξαμενές αποθήκευσης με χωρητικότητα που να καλύπτει 90 ημέρες εισαγωγών αργού πετρελαίου ως στρατηγικό απόθεμα. Αν και είναι απολύτως εφικτό να κατασκευαστεί ένα τέτοιο διυλιστήριο, το ερώτημα είναι αν το κόστος αξίζει τον κόπο, ειδικά δεδομένου ότι δεν εξασφαλίζει ακριβώς την ενεργειακή ασφάλεια. Αντίθετα, θα μετέφερε την εξάρτηση από τα εισαγόμενα προϊόντα στο εισαγόμενο αργό πετρέλαιο.
Μήπως θα ήταν καλύτερο να ενθαρρυνθούν οι εταιρείες εξόρυξης και οι αγρότες να ηλεκτροδοτήσουν τις δραστηριότητές τους;
Η Fortescue Metals Group κάνει ακριβώς αυτό, μια κίνηση που, σύμφωνα με την τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος της Αυστραλίας, αποδίδει ήδη καρπούς. Στοιχεία από τον ιστότοπο για την καθαρή ενέργεια Renew Economy δείχνουν ότι η υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων εξόρυξης και η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές από την Fortescue προσφέρει καθαρό ετήσιο όφελος 840 εκατομμύριων δολαρίων σε σύγκριση με τη χρήση ντίζελ και φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Δεν είναι μόνο οι εταιρείες εξόρυξης και οι αγρότες που μπορούν να επωφεληθούν από τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Οι Αυστραλοί καταναλωτές στρέφονται επίσης έντονα προς τα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα.
Οι πωλήσεις EVs, των plug-in υβριδικών, και των λεγόμενων «ήπιων» υβριδικών —τα οποία διαθέτουν μικρή μπαταρία και ηλεκτροκινητήρα, αλλά δεν μπορούν να λειτουργούν αποκλειστικά με ηλεκτρική ενέργεια— πλησίασαν το ήμισυ του συνόλου των πωλήσεων για δεύτερο συνεχόμενο μήνα τον Ιούλιο, σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Ένωσης Αυτοκινητοβιομηχανιών.
Οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων υπερτριπλασιάστηκαν τον Ιούλιο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους, ενώ τα plug-in υβριδικά σημείωσαν άνοδο 157%, και τα «ήπια» υβριδικά 206%, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι καταναλωτές ανταποκρίνονται στις ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού καυσίμων.
Μπορεί να ακούγεται ως αντίφαση, αλλά είναι πιθανό η Αυστραλία να ωφεληθεί από την παράλληλη επιδίωξη και των δύο κατευθύνσεων σε κάποιο βαθμό.
Παρά το υψηλό κόστος κατασκευής ενός νέου διυλιστηρίου, η ύπαρξη μιας τέτοιας εγκατάστασης θα προσφέρει κάποια προστασία από το είδος της κρίσης στα διυλισμένα καύσιμα που βιώνει σήμερα ο κόσμος. Ταυτόχρονα, η υιοθέτηση ενός υβριδικού σχεδίου θα μπορούσε να μειώσει το πολιτικό κόστος της μετάβασης, παρέχοντας στη χώρα χρόνο να επιταχύνει την ηλεκτροκίνηση όπου αυτό είναι οικονομικά λογικό.
Αυτή η στρατηγική θα αναγνώριζε ότι τα ορυκτά καύσιμα είναι πιθανό να αποτελούν μέρος του ενεργειακού μείγματος για τουλάχιστον δύο ακόμη δεκαετίες, ενώ παράλληλα θα εργάζονταν για τη μείωση της εξάρτησης από αυτά. Αυτό είναι ένα μάθημα που θα πρέπει να αποκομίσουν οι περισσότεροι εισαγωγείς ενέργειας, και υπάρχουν ενδείξεις ότι η διαδικασία αυτή έχει ήδη ξεκινήσει.
Για παράδειγμα, το Βιετνάμ υιοθετεί πολιτικές για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και πώλησης ηλεκτρικών οχημάτων, αλλά και ηλεκτρικών σκούτερ, μια σημαντική αλλαγή δεδομένου ότι οι μοτοσικλέτες αποτελούν το πιο δημοφιλές μέσο προσωπικής μετακίνησης στη χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας με πληθυσμό 102 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Ομοίως, η Ινδονησία έχει θέσει ως στόχο έναν πλήρως ηλεκτρικό στόλο λεωφορείων έως το 2045, προωθώντας παράλληλα τη μετάβαση σε ηλεκτρικά σκούτερ και ηλεκτρικά οχήματα, ενώ η Ταϊλάνδη παρέχει επιδότηση έως και 3.020 δολάρια για την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων, καθώς αναπτύσσει με ταχείς ρυθμούς τη δημόσια υποδομή φόρτισης.
Η απάντηση στο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας θα διαφέρει από χώρα σε χώρα, αλλά το κοινό στοιχείο είναι η ανάγκη για διαφοροποίηση, τόσο όσον αφορά τις πηγές από τις οποίες οι χώρες προμηθεύονται την ενέργειά τους όσο και τους τύπους ενέργειας που καταναλώνουν.