Η Τουρκία ζητά τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μορατόριουμ των επιθέσεων στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας επεκτείνεται πλέον με αυξανόμενη ένταση στη θαλάσσια εμπορική ναυσιπλοΐα και απειλεί πολιτικά πλοία, μεταξύ αυτών και πλοία τουρκικών συμφερόντων.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα έχει γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς οι επιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον σε στρατιωτικούς στόχους και λιμενικές εγκαταστάσεις, αλλά επηρεάζουν όλο και περισσότερο την εμπορική ναυτιλία.
«Η σύγκρουση έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη Μαύρη Θάλασσα», δήλωσε ο Φιντάν στο Anadolu. «Αρχικά στόχευαν τα λιμάνια και τα πολεμικά πλοία. Τώρα επιτίθενται σε όλα τα εμπορικά πλοία χωρίς διάκριση», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, μεταξύ των πλοίων που έχουν επηρεαστεί βρίσκονται πλοία τουρκικής ιδιοκτησίας ή πλοία που φέρουν την τουρκική σημαία.


Η Άγκυρα ζητά μηχανισμό για μορατόριουμ

Ο Φιντάν αποκάλυψε ότι η Τουρκία έχει προτείνει τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα επιτρέπει την κήρυξη μορατόριουμ στις επιθέσεις.
Όπως ανέφερε, η Ουκρανία έχει ήδη υποβάλει σχετικό αίτημα, το οποίο η Άγκυρα μετέφερε στη συνέχεια στους Ρώσους συνομιλητές της.
Η τουρκική κυβέρνηση, όπως είπε, έχει ήδη παρουσιάσει στον πρόεδρο Ερντογάν σειρά μέτρων και τα εφαρμόζει.

Ο Φιντάν προειδοποίησε ότι η κατάσταση γίνεται ολοένα πιο επικίνδυνη, καθώς και οι δύο πλευρές στοχοποιούν εγκαταστάσεις και υποδομές που έχουν ζωτική σημασία για την εφοδιαστική αλυσίδα του αντιπάλου.
«Στην αρχή χτυπούσαν στρατιωτικά λιμάνια και στρατιωτικά πλοία. Τώρα χτυπούν όλα τα εμπορικά πλοία χωρίς διάκριση», τόνισε.
Όπως υπογράμμισε, η Τουρκία είχε προειδοποιήσει για τον κίνδυνο να επηρεαστούν τα τουρκικά πλοία και, όπως είπε χαρακτηριστικά, οι προειδοποιήσεις αυτές «δυστυχώς» επιβεβαιώνονται.


Δεν αφορά μόνο τα τουρκικής σημαίας πλοία

Η Άγκυρα παρακολουθεί στενά όχι μόνο τα πλοία που φέρουν τουρκική σημαία, αλλά και μια ευρύτερη κατηγορία πλοίων που συνδέονται με την Τουρκία.
Σύμφωνα με τον Φιντάν, πιθανός στόχος μπορούν να αποτελέσουν:
• πλοία τουρκικής ιδιοκτησίας,
• πλοία που φέρουν τουρκική σημαία,
• πλοία με ξένη σημαία αλλά τουρκική ιδιοκτησία,
• καθώς και πλοία ξένης ιδιοκτησίας και σημαίας στα οποία εργάζονται Τούρκοι ναυτικοί.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι τα τουρκικά πλοία αποτελούν σχετικά μικρό ποσοστό των πλοίων που έχουν δεχθεί επιθέσεις. Ωστόσο, η εξέλιξη προκαλεί έντονη ανησυχία στην Άγκυρα.


Το «Nadezhda» και η επίθεση κοντά στο Νοβοροσίσκ

Οι δηλώσεις Φιντάν έρχονται μετά από σειρά περιστατικών με επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων κοντά στις ρωσικές ακτές.
Η Γενική Διεύθυνση Ναυτιλιακών Υποθέσεων της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι το φορτηγό πλοίο Ro-Ro Nadezhda δέχθηκε επίθεση από drone περίπου 20 ναυτικά μίλια ανοιχτά του Νοβοροσίσκ, στις 3 Αυγούστου, ενώ ταξίδευε από το Νοβοροσίσκ προς τη Σαμψούντα. Στο πλοίο επέβαιναν 22 μέλη πληρώματος, εκ των οποίων 13 ήταν Τούρκοι υπήκοοι.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε επίσης ότι τα πλοία Yasar και Nadezhda δέχθηκαν επιθέσεις μετά την αναχώρησή τους από το Νοβοροσίσκ.
Η Άγκυρα δήλωσε «βαθύτατα ανήσυχη» για την κλιμάκωση της σύγκρουσης Ρωσίας-Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα, η οποία, όπως σημείωσε, επηρεάζει πλέον την πολιτική ναυσιπλοΐα παρά τις επανειλημμένες τουρκικές προειδοποιήσεις.


Νέο περιστατικό με το «Gulluk»

Παράλληλα, σύμφωνα με τον λογαριασμό ναυτιλιακής παρακολούθησης The Maritime Voice, το τουρκικής σημαίας πλοίο MV Gulluk φέρεται να δέχθηκε επίθεση από drone ανοιχτά του ρωσικού λιμανιού του Νοβοροσίσκ.
Εφόσον επιβεβαιωθεί, η επίθεση στο Gulluk θα αποτελεί το τελευταίο περιστατικό μιας σειράς επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων τουρκικής ιδιοκτησίας ή τουρκικής σημαίας που πλέουν στη Μαύρη Θάλασσα και προσεγγίζουν ρωσικά λιμάνια.
Μέχρι στιγμής, ούτε η ουκρανική ούτε η ρωσική κυβέρνηση έχουν σχολιάσει ειδικά την αναφερόμενη επίθεση στο Gulluk.


Νεκρός ένας ναυτικός στο «Reyhan Sari»

Νωρίτερα, το τουρκικής σημαίας φορτηγό πλοίο Reyhan Sari δέχθηκε επίθεση από drone ενώ έπλεε από το ρωσικό λιμάνι του Ταμάν προς την Τραπεζούντα.
Από την επίθεση ένας ναυτικός σκοτώθηκε και τρεις τραυματίστηκαν.
Τα περιστατικά αυτά ενισχύουν την ανησυχία της Άγκυρας ότι η εμπορική ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με έναν νέο και ιδιαίτερα επικίνδυνο παράγοντα: την αδυναμία διάκρισης ανάμεσα σε στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους.


Η νέα απειλή για τα σιτηρά

Η επέκταση των επιθέσεων στη θαλάσσια εμπορική δραστηριότητα δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα για τη ναυτιλία. Δημιουργεί παράλληλα σοβαρούς κινδύνους για τις παγκόσμιες αγορές τροφίμων και την επισιτιστική ασφάλεια.
Η Ουκρανία έχει στοχοποιήσει ρωσικής σημαίας πλοία και πλοία που συνδέονται με τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα χρησιμοποιεί τη θαλάσσια οδό για τη μεταφορά προϊόντων που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον ουκρανικών λιμενικών υποδομών και πλοίων, τις οποίες το Κίεβο έχει χαρακτηρίσει εγκλήματα πολέμου.
Οι επιθέσεις εναντίον λιμανιών, τερματικών σταθμών σιτηρών και εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και την Αζοφική Θάλασσα διαταράσσουν ήδη τις εξαγωγές τόσο της Ρωσίας όσο και της Ουκρανίας.


Η σημασία τους για την παγκόσμια αγορά είναι τεράστια

Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού στον κόσμο, ενώ η Ουκρανία αποτελεί τον λεγόμενο «σιτοβολώνα της Ευρώπης».
Η ουκρανική παραγωγή σιτηρών και καλλιεργειών αναμένεται να αυξηθεί από 80 εκατ.τόνους πέρυσι σε 81 εκατ.τόνους φέτος.
Τα αγροτικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% των συνολικών ουκρανικών εξαγωγών.
Ο ΟΗΕ έχει προειδοποιήσει ότι οι παγκόσμιες αγορές αγροτικών προϊόντων αρχίζουν να αισθάνονται τις επιπτώσεις των επιθέσεων και έχει καλέσει όλες τις πλευρές να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση.
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι οι ουκρανικές εξαγωγές σιτηρών θα μπορούσαν να διαταραχθούν ακόμη περισσότερο εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις στις θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές, επιδεινώνοντας την παγκόσμια επισιτιστική ανασφάλεια.


Ουκρανικά λιμάνια: η εμπορική δραστηριότητα περιορίζεται

Τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Υποδομών της Ουκρανίας δείχνουν την έκταση της κλιμάκωσης.
Μόνο τον περασμένο μήνα:
35 επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν εναντίον πλοίων μέσα σε λιμάνια,
22 επιθέσεις εναντίον πλοίων στη θάλασσα,
67 επιθέσεις εναντίον λιμενικών εγκαταστάσεων.
Συγκριτικά, πέρυσι τα πλοία σε ουκρανικά λιμάνια είχαν γίνει στόχος συνολικά 14 φορές.
Οι ρωσικές επιθέσεις στα λιμάνια και στις υποδομές της περιοχής της Οδησσού επηρεάζουν την κύρια διαδρομή μέσω της οποίας πραγματοποιούνται οι ουκρανικές εξαγωγές αγροτικών προϊόντων.
Πάνω από 90% των ουκρανικών αγροτικών εξαγωγών μεταφέρεται μέσω των λιμανιών της Οδησσού και της ευρύτερης περιοχής.
Τα λιμάνια της Οδησσού, του Τσορνομόρσκ και του Γιουζνί έχουν δει την εμπορική κίνηση να περιορίζεται δραστικά από το δεύτερο μισό του Ιουλίου, καθώς αυξήθηκαν οι κίνδυνοι ασφαλείας.
Ο υπουργός Αγροτικής Πολιτικής και Τροφίμων της Ουκρανίας, Τάρας Βισότσκι, δήλωσε ότι από τις 22 Ιουλίου οι πλοιοκτήτες ανέστειλαν προσωρινά την αποστολή πλοίων στα ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας για φόρτωση αγροτικών προϊόντων.
Οι εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών δεν αναμένεται να φτάσουν στην πλήρη δυναμικότητά τους πριν από το τέλος Αυγούστου.
Ακόμη όμως και τότε, σύμφωνα με τον Βισότσκι, οι χερσαίες και ποτάμιες διαδρομές, εφόσον λειτουργούν στο μέγιστο, δεν θα μπορούν να μεταφέρουν ούτε το μισό του όγκου των φορτίων που μεταφέρονται κανονικά μέσω των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας.


Η Δανία αλλάζει διαδρομή

Οι αυξανόμενοι κίνδυνοι έχουν ήδη οδηγήσει μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες στην αλλαγή των διαδρομών τους.
Η δανέζικη ναυτιλιακή Maersk ανέστειλε προσωρινά την τροφοδοτική υπηρεσία της μέσω του λιμανιού του Τσορνομόρσκ και άρχισε να εκτρέπει φορτία προς το ρουμανικό λιμάνι της Κωνστάντζας.
Οι υφιστάμενες κρατήσεις για εξαγωγές ενδέχεται να ακυρωθούν ή το λιμάνι φόρτωσης να αλλάξει και να μεταφερθεί στην Κωνστάντζα.


Μόσχα και Κίεβο ανταλλάσσουν κατηγορίες

Η Ρωσία υποστηρίζει ότι οι στόχοι που πλήττει στα ουκρανικά λιμάνια και στα πλοία χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς.
Το Κίεβο απαντά ότι σημαντικό μέρος των εγκαταστάσεων και των πλοίων που δέχονται επιθέσεις χρησιμοποιούνται για πολιτικό εμπόριο και εξαγωγές αγροτικών προϊόντων.
Παράλληλα, η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones εναντίον ρωσικών λιμανιών, τερματικών σταθμών σιτηρών και εμπορικών πλοίων κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας και της Αζοφικής Θάλασσας.
Τα σημαντικά ρωσικά τερματικά εξαγωγής σιτηρών στο λιμάνι του Ταμάν φέρεται να έχουν δεχθεί επιθέσεις.
Ορισμένοι τερματικοί σταθμοί κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας έχουν περιορίσει την παραλαβή σιτηρών μέσω χερσαίων μεταφορών εξαιτίας των κινδύνων ασφαλείας.
Η λειτουργία του λιμανιού του Ταμάν επηρεάστηκε επίσης από τους περιορισμούς στην κίνηση των πλοίων στην Αζοφική Θάλασσα που τέθηκαν σε ισχύ στις 10 Ιουλίου.
Οι μεταφορές σιτηρών συνεχίζονται από τα λιμάνια Νοβοροσίσκ και Τουάπσε, αλλά οι ρυθμοί φόρτωσης έχουν μειωθεί εξαιτίας των μέτρων ασφαλείας και των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα.
Η μη κερδοσκοπική Ένωση Rusgrain προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και λιμενικών υποδομών απειλούν τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα και ότι οι εξαγωγικοί διάδρομοι ενδέχεται να κλείσουν εάν οι σημερινές συνθήκες συνεχιστούν.
Τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο αρνούνται ότι στοχοποιούν πολιτικά πλοία και πολιτικές λιμενικές υποδομές, υποστηρίζοντας ότι οι επιθέσεις τους αφορούν στόχους που συνδέονται με στρατιωτική δραστηριότητα.


Ο διάδρομος των σιτηρών ξανά σε κίνδυνο

Η σημερινή κατάσταση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του διαδρόμου των σιτηρών της Μαύρης Θάλασσας, μιας συμφωνίας στην οποία η Τουρκία είχε καθοριστικό ρόλο.
Η Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά στη Μαύρη Θάλασσα υπογράφηκε στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούλιο του 2022 από την Τουρκία, τη Ρωσία, την Ουκρανία και τον ΟΗΕ, με στόχο την αποτροπή μιας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης.
Όσο ο διάδρομος παρέμενε ανοιχτός, περισσότερα από 1.000 πλοία μετέφεραν περίπου 33 εκατομμύρια μετρικούς τόνους σιτηρών στις παγκόσμιες αγορές και για ανθρωπιστικούς σκοπούς.
Η συμφωνία διευκόλυνε τις ουκρανικές εξαγωγές και συνέβαλε στην αποκλιμάκωση των πιέσεων στις διεθνείς τιμές των τροφίμων.
Η Ρωσία αποχώρησε από τη συμφωνία τον Ιούλιο του 2023.
Στη συνέχεια, η Ουκρανία δημιούργησε έναν εναλλακτικό θαλάσσιο διάδρομο κατά μήκος της δυτικής ακτής της Μαύρης Θάλασσας, κοντά στα χωρικά ύδατα της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας.
Η νέα κλιμάκωση όμως δημιουργεί και πάλι αβεβαιότητα για τη λειτουργία της διαδρομής και για τη μεταφορά της φετινής ουκρανικής σοδειάς.
Ήδη ορισμένοι ναυλωτές έχουν αναστείλει τις δραστηριότητές τους.
Εάν οι εντάσεις στη Μαύρη Θάλασσα και την Αζοφική Θάλασσα συνεχιστούν, οι διαταραχές στις μεταφορές σιτηρών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυξήσεις τιμών και πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά.
Το πρόβλημα θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα έντονο για χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, οι οποίες εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από τις εισαγωγές σιτηρών από την περιοχή.


Η τουρκική πρωτοβουλία

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η πρόταση του Χακάν Φιντάν για τη δημιουργία μηχανισμού μορατόριουμ στις επιθέσεις αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η Άγκυρα επιχειρεί να αποτρέψει την  μετατροπή της Μαύρης Θάλασσας σε πεδίο γενικευμένης επίθεσης εναντίον της εμπορικής ναυτιλίας, την ώρα που τα τουρκικά συμφέροντα και οι Τούρκοι ναυτικοί εκτίθενται ολοένα περισσότερο στους κινδύνους του πολέμου.
Η συνέχιση των επιθέσεων χωρίς διάκριση εναντίον εμπορικών πλοίων απειλεί όχι μόνο τη Ρωσία και την Ουκρανία, αλλά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, το παγκόσμιο εμπόριο και την επισιτιστική ασφάλεια.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο