Την ώρα που το νέο ράλλυ του πετρελαίου ωθεί ξανά την βενζίνη και το πετρέλαιο κινήσεως προς τα 2 ευρώ το λίτρο, η Κυβέρνησις επιμένει να ενισχύει τα υπέρογκα φορολογικά έσοδα από τα καύσιμα και να μην στηρίζει το εισόδημα των πολιτών.

 

Παρά το γεγονός ότι περισσότερο του μισού της τιμής στην αντλία καταλήγει στο Δημόσιο μέσω Ειδικού Φόρου Καταναλώσεως (ΕΦΚ) και ΦΠΑ, η Κυβέρνησις αρνείται πεισματικώς να προχωρήσει ακόμη και σε μια προσωρινή μείωση των εμμέσων φόρων προκειμένου να αποκλιμακωθούν οι τιμές. Αντί μιάς οριζοντίου παρεμβάσεως, που θα ανακούφιζε αμέσως νοικοκυριά, μεταφορές και επιχειρήσεις, η Κυβέρνησις φαίνεται ότι μπροστά στα δύσκολα θα επιλέξει εκ νέου την γνωστή συνταγή της επιδοτήσεως του πετρελαίου κινήσεως.

Σκοπεύει δηλαδή να καταφύγει σε μέτρα περιορισμένης εμβελείας, τα οποία παρουσιάζονται ως «στήριξις», ενώ αφήνουν ανέγγιχτο τον βασικό μηχανισμό ακριβείας: την εξοντωτική φορολογία στην αντλία. Η μείωσις των εμμέσων φόρων, έστω και επί περιορισμένο χρονικό διάστημα, θα μπορούσε να προσφέρει άμεσο ανακούφιση σε περισσοτέρους πολίτες και να περιορίσει τις πληθωριστικές επιπτώσεις σε ολόκληρο την οικονομία.

Το νέο ράλλυ στις διεθνείς τιμές επαναφέρει, επομένως, ένα παλαιό αλλά επίμονο ερώτημα: επί πόσο ακόμη μπορεί η Ελλάς να διατηρεί μία εκ των υψηλοτέρων φορολογιών καυσίμων στην Ευρώπη, την ώρα που η ενεργειακή ακρίβεια απειλεί εκ νέου το διαθέσιμο εισόδημα, την κατανάλωση και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Η στάσις αυτή γίνεται ακόμη πιο προκλητική, αν ληφθεί υπ’ όψιν ότι η Ελλάς συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρωπαικής Ενώσεως με τους υψηλοτέρους φόρους στα καύσιμα. Ο ΕΦΚ στην βενζίνη φθάνει τα 0,70 ευρώ ανά λίτρο, σχεδόν διπλάσιος από το ευρωπαικό ελάχιστο, ενώ επί του φόρου επιβάλλεται επί πλέον ΦΠΑ 24%. Το κράτος, δηλαδή, φορολογεί ακόμη και τον ίδιο τον φόρο και κερδίζει περισσότερα, όσο ανεβαίνει η τιμή του καυσίμου. Η Κυβέρνησις επικαλείται συνήθως το υψηλό δημοσιονομικό κόστος που θα είχε μια μείωση του ΕΦΚ. Ωστόσο, η διατήρησις των φόρων στα σημερινά επίπεδα έχει επίσης σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Επιβαρύνει δυσαναλόγως τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα, αυξάνει τα έξοδα των επιχειρήσεων, μειώνει την ανταγωνιστικότητα της παραγωγής και μεταφέρεται στις τιμές των προιόντων.

 

Προς τα 100 δολλάρια το βαρέλι

Η διεθνής συγκυρία γίνεται, εν τω μεταξύ, ολοένα δυσμενέστερη. Το Brent κινείται πλέον πλησίον των 96 δολλαρίων το βαρέλι, έχοντας καταγράψει υψηλό έξι εβδομάδων, ενώ τα συμβόλαια επαναφέρουν στο προσκήνιο ακόμη και το ενδεχόμενο υπερβάσεως των 100 δολλαρίων. Οι αγορές ανησυχούν για πιθανές διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου και καυσίμων, ιδιαιτέρως στην περίπτωση ταυτοχρόνου κλιμακώσεως της εντάσεως στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα.

Ισχυρές ανατιμήσεις καταγράφονται και στην αγορά φυσικού αερίου, με τις τιμές να υπερβαίνουν τα 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Ωστόσο, η άνοδος του πετρελαίου αποτελεί πλέον τον βασικό παράγοντα ανησυχίας για την οικονομία, καθώς επηρεάζει αμέσως τις μεταφορές, την παραγωγή, τον τουρισμό και, τελικώς, τον πληθωρισμό.

Πρόσθετο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι, για πρώτη φορά έπειτα από πολλούς μήνες, η τιμή του πετρελαίου κινήσεως κινείται και πάλι κοντά ή ακόμη και πάνω από την τιμή της αμολύβδου. Η εξέλιξις αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ντήζελ χρησιμοποιείται ευρέως στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, στην γεωργία και σε μεγάλο μέρος της παραγωγικής δραστηριότητος.

 

Πρωταθλητρία στους φόρους η Ελλάς

Η φορολογία αποτελεί το μεγαλύτερο τμήμα της τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής. Στην Ελλάδα επιβάλλονται δύο κύριοι έμμεσοι φόροι: ο Ειδικός Φόρος Καταναλώσεως και ο Φόρος Προστιθεμένης Αξίας. Ο ΕΦΚ είναι σταθερός ανά λίτρο και δεν μειώνεται όταν υποχωρεί η διεθνής τιμή του πετρελαίου. Διαμορφώνεται περίπου στα 0,70 ευρώ ανά λίτρο για την αμόλυβδο βενζίνη, στα 0,41 ευρώ για το πετρέλαιο κινήσεως και στα 0,28 ευρώ για το πετρέλαιο θερμάνσεως.

Εν συνεχεία, επιβάλλεται ΦΠΑ 24% επί της συνολικής αξίας του προιόντος. Αυτό σημαίνει ότι ο ΦΠΑ υπολογίζεται όχι μόνο επί της τιμής του καυσίμου και των περιθωρίων της αγοράς, αλλά και επί του ιδίου του Ειδικού Φόρου Καταναλώσεως. Πρόκειται, ουσιαστικώς, για έμμεσο φόρο επί άλλου εμμέσου φόρου. Μαζί με τις υπόλοιπες εισφορές, η συνολική φορολογική επιβάρυνσις μπορεί να αντιστοιχεί στο 55% έως 65% της τελικής τιμής στην αντλία.

Σε ευρωπαικό επίπεδο, η Ελλάς συγκαταλέγεται σταθερώς στις χώρες με την υψηλότερη φορολογία στα καύσιμα. Ο ΕΦΚ της αμολύβδου ευρίσκεται στην τετάρτη υψηλότερη θέση στην Ευρωπαική Ένωση, ενώ ο ΦΠΑ 24% είναι εκ των υψηλοτέρων μεταξύ των κρατών μελών. Η απόστασις από τα ελάχιστα επίπεδα φορολογίας που προβλέπει η ευρωπαική νομοθεσία είναι μεγάλη.

 

Τι ισχύει στις άλλες χώρες

Η Ευρωπαική Ένωσις καθορίζει κατώτατα όρια Ειδικού Φόρου Καταναλώσεως, αφήνοντας όμως στα κράτη μέλη την δυνατότητα να επιβάλλουν υψηλοτέρους συντελεστές. Στην βενζίνη, το ελάχιστο ευρωπαικό επίπεδο είναι περίπου 0,359 ευρώ ανά λίτρο και στο πετρέλαιο κινήσεως 0,330 ευρώ. Η Ελλάς επιβάλλει περίπου 0,70 και 0,41 ευρώ αντιστοίχως. Για λόγους συγκρίσεως, η Γαλλία επιβάλλει περίπου 0,683 ευρώ ανά λίτρο στην βενζίνη και 0,594 ευρώ στο πετρέλαιο κινήσεως, ενώ στην Γερμανία οι αντίστοιχοι φόροι είναι περίπου 0,655 και 0,470 ευρώ. Στην χαμηλότερη κλίμακα ευρίσκεται η Βουλγαρία, με φόρους πλησίον του 0,363 ευρώ στην βενζίνη και του 0,330 ευρώ στο ντήζελ. Η μεγάλη αυτή διαφορά εξηγεί σε σημαντικό βαθμό γιατί κάτοικοι περιοχών της Βορείου Ελλάδος επιλέγουν συχνά να διέρχονται τα σύνορα, για να γεμίσουν τα οχήματά τους.

Η υψηλή φορολογία δημιουργεί και μια έντονο ασυμμετρία. Όταν αυξάνεται η διεθνής τιμή του πετρελαίου, η επιβάρυνσις μεταφέρεται ταχέως στον καταναλωτή και ενισχύεται από τον ΦΠΑ. Όταν όμως οι διεθνείς τιμές υποχωρούν, η τελική τιμή στην αντλία μειώνεται πολύ λιγώτερο, επειδή ο ΕΦΚ παραμένει σταθερός και αποτελεί μεγάλο μέρος της συνολικής αξίας. Ταυτοχρόνως, τα δημοσιονομικά έσοδα από αυτήν την δομή φορολογήσεως είναι τεράστια. Για το 2026 προβλέπονται έσοδα άνω των 2,095 δισ. ευρώ από τον ΕΦΚ στις βενζίνες και περίπου 1,515 δισ. ευρώ από τον ΕΦΚ στο πετρέλαιο κινήσεως.

Μόνον ο ΦΠΑ που επιβάλλεται επί των συγκεκριμένων φόρων εκτιμάται σε 502,8 εκατ. ευρώ για τις βενζίνες και σε 363,6 εκατ. ευρώ για το ντήζελ. Επί πλέον, από την επιβολή ΦΠΑ επί του ΕΦΚ του πετρελαίου θερμάνσεως αναμένονται έσοδα περίπου 71,76 εκατ. ευρώ, από το υγραέριο 22,8 εκατ. ευρώ και από τα λοιπά καύσιμα 7,44 εκατ. ευρώ. Συνολικώς, το Δημόσιο προβλέπει να εισπράξει άνω των 1,7 δισ. ευρώ από την επιβολή ΦΠΑ επί των Ειδικών Φόρων Καταναλώσεως γενικώτερα.

 

Γιατί η Ελλάς μένει πίσω στην καινοτομία και την Ανταγωνιστικότητα

Η Ελλάς εξακολουθεί να μένει πίσω στην κούρσα της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητoς εξ αιτίας ενός συνδυασμού διαρθρωτικών αδυναμιών. Οι επενδύσεις των ελληνικών επιχειρήσεων σε έρευνα και ανάπτυξη ευρίσκονται στο 48,3% του μέσου όρου της ΕΕ, ενώ η πρόσβασις σε επιχειρηματικά κεφάλαια είναι μόλις στο 35,3%. Αρχικώς, οι επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη παραμένουν περιορισμένες, ιδιαιτέρως από τον ιδιωτικό τομέα. Πολλές επιχειρήσεις είναι μικρές, οικογενειακές και προσανατολισμένες κυρίως στην επιβίωση, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να χρηματοδοτήσουν νέες τεχνολογίες.

Παραλλήλως, η γραφειοκρατία, η αργή απονομή δικαιοσύνης, η φορολογική αστάθεια και οι συχνές αλλαγές στην νομοθεσία αποθαρρύνουν τις επενδύσεις. Η σύνδεσις των πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας και τις επιχειρήσεις παραμένει ανεπαρκής, ενώ πολλές ερευνητικές ιδέες δεν μετατρέπονται σε εμπορικά προιόντα ή υπηρεσίες. Επί πλέον, η φυγή κατηρτισμένων νέων στο εξωτερικό στερεί από την χώρα πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο. Αδυναμίες παρατηρούνται επίσης στην ψηφιοποίηση, στις υποδομές και στην επαγγελματική κατάρτιση. Η ελληνική οικονομία βασίζεται, σε μεγάλο βαθμό, στον τουρισμό, στις υπηρεσίες και σε κλάδους χαμηλής προστιθεμένης αξίας. Για να βελτιωθεί η κατάστασις, απαιτούνται σταθερό θεσμικό πλαίσιο, κίνητρα για επενδύσεις, στήριξις νεοφυών επιχειρήσεων, συνεργασία πανεπιστημίων
και βιομηχανίας και ουσιαστική αξιοποίησις των ευρωπαικών πόρων.

 

(Από την εφημερίδα Εστία)

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο