Αλλά αν υλοποιηθεί μια συμφωνία μετά από τις τελευταίες συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν, θα υπολείπεται κατά πολύ των στόχων που έθεσε ο Αμερικανός πρόεδρος όταν ξεκίνησε τον πόλεμο. Την ίδια στιγμή, το Axios δημοσιεύει τους βασικούς όρους προσωρινής συμφωνίας 60 ημερών μεταξύ του Ομάν και του Ιράν - Βλ. Σχετ.: Τραμπ: ΗΠΑ και Ιράν Διεξάγουν «Πολύ Καλές Συζητήσεις» - Αισιοδοξία στις Αγορές
Από τότε που επιτέθηκε στο Ιράν τον Φεβρουάριο, οι άμεσες απαιτήσεις του Τραμπ έχουν συρρικνωθεί από μια εκτεταμένη λίστα παραχωρήσεων που αφορούν τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης, την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων και την υποστήριξη πολιτοφυλακών δι' αντιπροσώπων σε μία μόνο: να επιτρέψει το Ιράν να επιστρέψει το Στενό του Ορμούζ στην προπολεμική του κατάσταση.
«Η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν είναι η απόλυτη συμφωνία», δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τρίτη ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο. «Η άμεση συμφωνία, και αυτή στην οποία έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, αφορά τους βραχυπρόθεσμους στόχους».
Όμως, από μόνο του, αυτό θα σηματοδοτούσε κάτι σαν στρατηγική ταπείνωση, λένε οι επικριτές. Το Ιράν εκμεταλλεύτηκε τη στρατηγική του μόχλευση στα Στενά του Ορμούζ μόνο αφού ο Τραμπ ξεκίνησε τον πόλεμο.
Τώρα, οποιαδήποτε διευθέτηση θα μπορούσε να δώσει στην Τεχεράνη τον έλεγχο μέρους της θαλάσσιας οδού και, χωρίς να της στερήσει την εξουσία να επιβάλλει τελικά τέλη από τα πλοία που τη χρησιμοποιούν — συνθήκες που θα φαίνονταν αδιανόητες στους Αμερικανούς γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς μόλις πριν από ένα χρόνο.
«Αυτό που κάποτε ήταν ελεύθερο και αδέσμευτο δεν είναι πλέον», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής ειρήνης στη Μέση Ανατολή τόσο για τις Ρεπουμπλικανικές όσο και για τις Δημοκρατικές κυβερνήσεις. «Και δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα που να μπορεί να αποσπάσει ο Τραμπ από μια συμφωνία που οι Ιρανοί είναι πρόθυμοι να αποδεχτούν και που να αλλάζει αυτή την πραγματικότητα».
Όσο για τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να διαπραγματευτεί αυτό το ζήτημα σε μακροπρόθεσμη βάση με ένα ολοένα και πιο ανυπότακτο καθεστώς, το οποίο τώρα είναι πεπεισμένο ότι έχει το πάνω χέρι και την ικανότητα να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ κατά βούληση.
«Δεν βλέπω αυτή τη στιγμή έναν τρόπο να δημιουργηθεί μια ισορροπία συμφερόντων όπου η κυβέρνηση Τραμπ θα αποχωρήσει με κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί νίκη», δήλωσε ο Μίλερ.
Αλλά κάθε διέξοδος από έναν δαπανηρό πόλεμο που έχει δημιουργήσει ελλείμματα στην προσφορά πετρελαίου και έχει πυροδοτήσει περισσότερο πληθωρισμό φαίνεται τώρα πολιτικά δυσχερής για τον Τραμπ, ειδικά με τις ενδιάμεσες εκλογές να απέχουν λιγότερο από τρεις μήνες.
Εχθές, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι εν μέσω προσδοκιών για τερματισμό της σύγκρουσης. Ωστόσο, οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ, άνω των 4 δολαρίων το γαλόνι, είναι περίπου 35% υψηλότερες από το επίπεδό τους πριν από τον πόλεμο, και το ντίζελ υπό τον Τραμπ έχει πλέον ξεπεράσει τη μέση τιμή που είχε επιτευχθεί κατά τη διάρκεια της προεδρίας Μπάιντεν.
Τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων στις ΗΠΑ έχουν μειωθεί και το αμερικανικό κοινό και οι σύμμαχοι είναι εξαντλημένοι, αφήνοντας τον πρόεδρο με «περιορισμένες επιλογές», δήλωσε ο Μάικλ Ράτνεϊ, πρώην πρέσβης στη Σαουδική Αραβία υπό τον Τζο Μπάιντεν.
«Η περαιτέρω κλιμάκωση ενέχει τον κίνδυνο να προκληθεί σοβαρή ζημιά στις χώρες του Κόλπου, να αυξηθούν οι τιμές του πετρελαίου και να προκληθεί ζημιά στην παγκόσμια αγορά ενέργειας», δήλωσε ο Ράτνεϊ.
«Ωστόσο, μια συμφωνία που θα επέτρεπε κάποιο μέτρο ιρανικού ελέγχου θα ήταν απογοητευτική για όλους, από τους συμμάχους του Κόλπου μέχρι τους Αμερικανούς φορολογούμενους», πρόσθεσε.
«Η πρόκληση για τον Τραμπ δεν είναι μόνο το πώς να διεξάγει τον πόλεμο, ο οποίος φαίνεται να τον έχει βάλει σε δύσκολη θέση, αλλά και το πώς να εξηγήσει αυτή τη συμφωνία στην κοινή γνώμη και τους οπαδούς του», τονίζει ο Ράτνεϊ. Το να ισχυρίζεται οποιαδήποτε συμφωνία ως επιτυχία γίνεται «όλο και πιο δύσκολο να υλοποιηθεί».
Ακόμα κι αν το Ιράν συμφωνήσει «σήμερα ή αύριο να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ», όπως προέβλεψε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, στο CNBC την Τρίτη, αυτό δεν θα ισοδυναμούσε με την «ελευθερία ναυσιπλοΐας» που ίσχυε πριν τον πόλεμο.
Το Ιράν και το Ομάν εργάζονται πάνω σε «πρωτόκολλα για τη μελλοντική διαχείριση» της κυκλοφορίας των Στενών, δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Τεχεράνης, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, την Τρίτη. Οποιαδήποτε συμφωνία θα είναι προσωρινή και θα καλύπτει «εισερχόμενες και εξερχόμενες θαλάσσιες διαδρομές» όσο θα διεξάγονται οι συνομιλίες για μια τελική διευθέτηση, είπε.
Αλλά μετά από μήνες διπλωματικών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου του Τραμπ - και τους επανειλημμένους ισχυρισμούς της Ουάσινγκτον για μια σημαντική πρόοδο - οι ΗΠΑ τώρα εξαρτώνται από τις συνομιλίες δύο χωρών της Μέσης Ανατολής για την άμβλυνση μιας σύγκρουσης που ο πρόεδρος δήλωσε τον Μάρτιο ότι θα ήταν μια «σύντομη εκδρομή» και θα τελείωνε σε εβδομάδες.
«Δεν είναι πραγματικά μια συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ», δήλωσε ο Ali Vaez, ειδικός σε θέματα Ιράν στην Διεθνή Ομάδα Κρίσεων. «Πρόκειται για μια συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν».
Το Ιράν «διευκρινίζει ότι ελέγχει τα Στενά και αυτό δεν υπόκειται σε διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Vali Nasr, ειδικός σε θέματα Ιράν και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins. Η Τεχεράνη πιστεύει ότι πρέπει να δείξει στις ΗΠΑ ότι δεν θα ηττηθεί από μια εκστρατεία βομβαρδισμών και «δεν θα εγκαταλείψει τα Στενά του Ορμούζ», πρόσθεσε ο Nasr.
Axios: Τι προβλέπει το σχέδιο προσωρινής συμφωνίας 60 ημερών
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Axios, η συμφωνία προβλέπει μια προσωρινή ρύθμιση διάρκειας 60 ημερών μεταξύ του Ομάν και του Ιράν για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, με δυνατότητα παράτασης.
Οι βασικοί όροι του σχεδίου είναι οι εξής:
– Όλα τα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα κινούνται από βόρεια λωρίδα μέσω των ιρανικών χωρικών υδάτων.
– Όλα τα εξερχόμενα πλοία προς την Αραβική Θάλασσα θα χρησιμοποιούν τη νότια λωρίδα μέσω των χωρικών υδάτων του Ομάν, σε συντονισμό με το Ιράν.
– Δεν θα επιβάλλονται διόδια ή τέλη διέλευσης κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου των 60 ημερών.
– Οι εμπλεκόμενες πλευρές θα προχωρήσουν σε εκκαθάριση των ναρκών από τη μεσαία λωρίδα του θαλάσσιου διαδρόμου μέσα σε 30 ημέρες.
– Μετά την ολοκλήρωση της αποναρκοθέτησης, η κεντρική λωρίδα θα χρησιμοποιείται και για τις δύο κατευθύνσεις της ναυσιπλοΐας στο πλαίσιο μιας μόνιμης συμφωνίας που θα διαπραγματευθούν το Ομάν και το Ιράν.