δεκαετίες πολιτικής ενεργειακής μετάβασης. Η Energiewende («ενεργειακή μετάβαση»), δηλαδή η γερμανική στρατηγική για την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα και την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας μεγάλης πολιτικής αναθεώρησης.
Οι γενναιόδωρες εγγυημένες τιμές αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (feed-in tariffs), που θεσπίστηκαν μέσω του Νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (EEG) στα μέσα της δεκαετίας του 2000, παρείχαν σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις συμβόλαια διάρκειας 20 ετών, αξίας εκατοντάδων ευρώ ανά μεγαβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας που παρήγαγαν, με στόχο την ταχεία ανάπτυξη των πράσινων ενεργειακών υποδομών.
Αν και τα συμβόλαια έγιναν λιγότερο γενναιόδωρα από τα τέλη της δεκαετίας του 2010, η μακροχρόνια δέσμευση του συστήματος σημαίνει ότι συνεχίζει να κοστίζει στο Βερολίνο περίπου 15 δισ. ευρώ ετησίως και θα εξακολουθήσει να επιβαρύνει τα δημόσια ταμεία για αρκετά χρόνια. Αυτό συμβαίνει επειδή οι ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών συχνά αμείβονται πολύ υψηλότερα από την τιμή της αγοράς για την ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν, ανεξάρτητα από την ώρα της ημέρας. Οι αλλαγές σε δύο βασικούς νόμους —τον Νόμο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (EEG) και τη χωριστή νομοθεσία για την πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο— αναμένεται να αλλάξουν ριζικά το τοπίο στον κλάδο, μετά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε την στο πλαίσιο της κυβέρνησης συνασπισμού.
Πλήγμα για τα φωτοβολταϊκά στις στέγες
«Ξεκινάμε μια αλλαγή παραδείγματος», δήλωσε η υπουργός Ενέργειας της Γερμανίας Κατερίνα Ράιχε στο Βερολίνο την Τετάρτη. «Τερματίζουμε το EEG ως ένα ολοκληρωμένο, χωρίς κινδύνους πακέτο».
Οι σταθερές επιδοτήσεις για φωτοβολταϊκά σε στέγες θα καταργηθούν σταδιακά μέσα στους επόμενους 36 μήνες και θα αντικατασταθούν από το νέο ευρωπαϊκό πρότυπο για τις επιδοτήσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: τις συμβάσεις επί διαφοράς (Contracts for Difference).
Στο νέο σύστημα καθορίζονται ελάχιστα και μέγιστα επίπεδα εσόδων για τους παραγωγούς.
Το νέο πλαίσιο θα ισχύσει για όλα τα καινούργια συμβόλαια από τον Ιανουάριο του 2027.
Τα μικρότερα φωτοβολταϊκά συστήματα, ισχύος έως 100 κιλοβάτ, δεν θα επιτρέπεται να διοχετεύουν στο δίκτυο πάνω από το 50% της παραγωγής τους κατά τις ώρες αιχμής, ώστε να αποφεύγεται η υπερφόρτωση του ηλεκτρικού συστήματος.
Η υπερφόρτωση αυτή θα απαιτούσε ακριβές παρεμβάσεις από τους διαχειριστές δικτύου.
Οι αλλαγές στους κανόνες σύνδεσης με το δίκτυο θα επιβαρύνουν επίσης εταιρείες που εγκαθιστούν φωτοβολταϊκά ή ανεμογεννήτριες σε περιοχές όπου το δίκτυο είναι ήδη κορεσμένο. «Το κόστος που μέχρι σήμερα αναλάμβαναν οι φορολογούμενοι θα πρέπει πλέον να καλύπτεται από τους διαχειριστές δικτύου», δήλωσε η Ράιχε.
Αρχικά, η πρόταση της υπουργού Ενέργειας, η οποία προέρχεται από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU), προέβλεπε ότι οι παραγωγοί ανανεώσιμης ενέργειας δεν θα αποζημιώνονταν όταν οι ανεμογεννήτριες ή τα φωτοβολταϊκά τους απενεργοποιούνταν για λόγους σταθερότητας του δικτύου, για τα πρώτα δέκα χρόνια μετά την εγκατάσταση. Επειτα από έντονες αντιδράσεις του κλάδου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ο κανόνας θα συνεχίσει να εφαρμόζεται, αλλά σε λιγότερες περιοχές, για μέγιστη περίοδο 6 ετών και για ποσοστό που δεν θα ξεπερνά το 20% της ετήσιας παραγωγής.
Το Βερολίνο περιορίζει τον στόχο της ηλεκτροδότησης λόγω της αργής απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα
Αντιδράσεις από τη βιομηχανία
Ο κλάδος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αντέδρασε άμεσα στις μεταρρυθμίσεις, υποστηρίζοντας ότι το νέο πλαίσιο στρέφει το σύστημα επιδοτήσεων εναντίον του.
Η ομοσπονδιακή ένωση BEE, που εκπροσωπεί εταιρείες αιολικής, ηλιακής και βιοενέργειας, χαρακτήρισε το πακέτο «απογοητευτικό για ένα προοδευτικό, ανθεκτικό και οικονομικά προσιτό ενεργειακό σύστημα».
Η Ένωση Ηλιακής Ενέργειας BSW, τα μέλη της οποίας θεωρείται ότι θα πληγούν περισσότερο, δήλωσε ότι «οι προτεινόμενες περικοπές θέτουν σε κίνδυνο επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ και δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της ηλιακής ενέργειας».