"Σκοντάφτει" σε Προβλήματα η Αμερικανική Οικονομία - Πόσο Επηρεάζονται Ευρώπη και Ελλάδα

Σκοντάφτει σε Προβλήματα η Αμερικανική Οικονομία - Πόσο Επηρεάζονται Ευρώπη και Ελλάδα
Του Αδάμ Αδαμόπουλου
Παρ, 31 Ιουλίου 2026 - 07:45

Η πρώτη εκτίμηση για την πορεία της αμερικανικής οικονομίας κατά το β' τρίμηνο του έτους θύμισε σε όλους ότι ακόμη και η ισχυρότερη οικονομία του πλανήτη δεν είναι απρόσβλητη από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, το υψηλό κόστος χρηματοδότησης και τις ανακατατάξεις στο παγκόσμιο εμπόριο. Παρά την ισχυρή κατανάλωση και τη συνεχιζόμενη έκρηξη επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ περιορίστηκε στο 1,5%, ήτοι, αισθητά χαμηλότερα από τις προσδοκίες της αγοράς. Η εικόνα αυτή δεν σηματοδοτεί ύφεση. Αντίθετα, αποτυπώνει μια 

οικονομία που εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη, αλλά ταυτόχρονα αρχίζει να εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει ο βασικός κινητήρας της ανάπτυξης, ενώ οι επιχειρηματικές επενδύσεις συνεχίζουν να στηρίζονται στο πρωτοφανές επενδυτικό κύμα που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, η υποχώρηση του συνολικού ρυθμού μεγέθυνσης δείχνει ότι η αμερικανική οικονομία εισέρχεται σε μια πιο ώριμη φάση του οικονομικού κύκλου, όπου η ανάπτυξη γίνεται περισσότερο επιλεκτική και λιγότερο οριζόντια.

Σημειώνουμε ότι πριν από λίγους μήνες, η οικονομία των ΗΠΑ βρισκόταν στο επίκεντρο έντονων ανησυχιών για το ενδεχόμενο επιβράδυνσης των ρυθμών ανάπτυξης. Ωστόσο, πρόσφατα στοιχεία έδειχναν ότι εξακολουθεί να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, με την ανάπτυξη του β' τριμήνου να κινείται σε επίπεδα αντίστοιχα ή και ελαφρώς υψηλότερα από εκείνα του α' τριμήνου. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στις επικαιροποιημένες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το οποίο εκτιμά ότι ο ρυθμός αύξησης του αμερικανικού ΑΕΠ θα διαμορφωθεί φέτος στο 2,3%, έναντι 2,1% το προηγούμενο έτος.

Καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής εξακολουθεί να διαδραματίζει η αγορά εργασίας. Η απασχόληση παραμένει ισχυρή, ενώ η προσφορά και η ζήτηση εργασίας βρίσκονται σε γενικές γραμμές σε ισορροπία, περιορίζοντας τους φόβους για απότομη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.

Παράλληλα, ο πληθωρισμός παρουσίασε νέα αποκλιμάκωση τον Ιούνιο, επιστρέφοντας περίπου στα επίπεδα του Μαρτίου. Ο γενικός δείκτης τιμών υποχώρησε στο 3,5% από 4,2% τον Μάιο, ενώ ο δομικός πληθωρισμός μειώθηκε στο 2,6% από 2,9%. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την καταναλωτική εμπιστοσύνη, καθώς οι Αμερικανοί πολίτες εμφανίζονται λιγότερο ανήσυχοι για το κόστος ζωής, γεγονός που στηρίζει την ιδιωτική κατανάλωση, τον σημαντικότερο κινητήριο μοχλό της αμερικανικής οικονομίας.

Την ίδια ώρα, οι επιχειρηματικές επενδύσεις εξακολουθούν να αποτελούν βασικό πυλώνα ανάπτυξης, με επίκεντρο την τεχνολογία και ιδιαίτερα την τεχνητή νοημοσύνη. Η «κούρσα» των επενδύσεων σε υποδομές δεδομένων, ημιαγωγούς και εφαρμογές AI συνεχίζει να τροφοδοτεί την παραγωγικότητα και να ενισχύει τις προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας, παρά το περιβάλλον υψηλών επιτοκίων.

Το ενδιαφέρον των αγορών στρέφεται πλέον στις επόμενες κινήσεις της Fed. Οι αποφάσεις της και τα μηνύματα που θα εκπέμψει η ηγεσία της αναμένεται να αποσαφηνίσουν εάν η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού έχει ουσιαστικά κερδηθεί ή αν θα επιλέξει να διατηρήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τη σφιχτή νομισματική πολιτική. Η στάση της Fed θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, το κόστος δανεισμού και τις επενδυτικές αποφάσεις τους επόμενους μήνες.

Πίσω στις χθεσινές εξελίξεις, όμως, τα στοιχεία του Γραφείου Οικονομικής Ανάλυσης των ΗΠΑ δείχνουν ότι οι επιχειρηματικές επενδύσεις εξακολουθούν να αποτελούν τον σημαντικότερο πυλώνα της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας. Οι πάγιες επενδύσεις, πλην των οικοδομών, αυξήθηκαν κατά 8,4%, με τον βιομηχανικό εξοπλισμό να καταγράφει τη μεγαλύτερη άνοδο από το 2011, ενώ η ζήτηση για εξοπλισμό πληροφορικής, λογισμικό και υποδομές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη διατηρείται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Την ίδια στιγμή, οι καθαρές εξαγωγές και η μείωση των αποθεμάτων επιβάρυναν την τελική εικόνα του ΑΕΠ, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση διατηρήθηκε ισχυρή χάρη στις αυξημένες δαπάνες για διαρκή αγαθά και υπηρεσίες. Ο δείκτης των τελικών πωλήσεων προς ιδιώτες εγχώριους αγοραστές αυξήθηκε κατά 3,9%, επιβεβαιώνοντας ότι η εσωτερική ζήτηση παραμένει αξιοσημείωτα ανθεκτική.

Ωστόσο, η επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να αποτελούν τον σημαντικότερο μοχλό της παγκόσμιας ανάπτυξης. Κάθε επιβράδυνση της αμερικανικής ζήτησης μεταφέρεται σχετικά γρήγορα στην ευρωπαϊκή οικονομία μέσω του εμπορίου, των χρηματοπιστωτικών αγορών και της επενδυτικής δραστηριότητας. Μικρότερη κατανάλωση στις ΗΠΑ μπορεί να περιορίσει τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, ενώ η αυξημένη αβεβαιότητα τείνει να επηρεάζει αρνητικά τη βιομηχανική παραγωγή, τις επενδύσεις και την επιχειρηματική εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη.

Για την Ευρώπη, η συγκυρία είναι ακόμη πιο σύνθετη. Η οικονομία της ήδη αντιμετωπίζει χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, υψηλό ενεργειακό κόστος και μειωμένη ανταγωνιστικότητα έναντι των ΗΠΑ και της Ασίας. Μια πιο αδύναμη αμερικανική οικονομία θα μπορούσε να περιορίσει τις εξαγωγικές επιδόσεις αρκετών ευρωπαϊκών κλάδων, ιδιαίτερα της βιομηχανίας, ενώ ενδέχεται να αυξήσει τις πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για ταχύτερη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, εφόσον οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχίσουν να αποκλιμακώνονται.

Ωστόσο, στην Ευρωζώνη, διατηρείται η εικόνα της ήπιας ανάπτυξης. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το πραγματικό ΑΕΠ της περιοχής αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,9% το τρέχον έτος και να επιταχυνθεί στο 1,2% το 2027. Θετικά συνεχίζουν να επιδρούν οι αυξημένες κρατικές δαπάνες σε άμυνα και υποδομές και οι ευνοϊκές συνθήκες στην αγορά εργασίας, όπως και η συγκράτηση του πληθωρισμού τον Ιούνιο. Ωστόσο, παραμένουν οι προκλήσεις της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με έμφαση στην αυτοκινητοβιομηχανία, και η σχετικά υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές ενεργειακών προϊόντων. 

Η Ελλάδα, δεν θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστη. Τυχόν επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας μπορεί να επηρεάσει έμμεσα τις ελληνικές εξαγωγές, τη ναυτιλία, μέσω χαμηλότερων ρυθμών του διεθνούς εμπορίου, αλλά και τον τουρισμό υψηλού εισοδήματος από την αμερικανική αγορά, η οποία τα τελευταία χρόνια εξελίχθηκε σε έναν από τις πλέον ισχυρές δεξαμενές επισκεπτών. Παράλληλα, η αυξημένη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα των επενδυτών απέναντι σε νέα έργα υψηλού κεφαλαιουχικού κόστους.

Το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χώρα μας αφορά τα μεγάλα αμερικανικά επενδυτικά σχέδια στον ενεργειακό τομέα. Τα τελευταία χρόνια, αμερικανικοί επιχειρηματικοί όμιλοι και επενδυτικά κεφάλαια έχουν ενισχύσει σημαντικά την παρουσία τους στην Ελλάδα, συμμετέχοντας σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, υποδομών LNG, ηλεκτρικών διασυνδέσεων, κέντρων δεδομένων και ψηφιακών ενεργειακών υποδομών.

Εάν όμως η αμερικανική οικονομία εισέλθει σε περίοδο χαμηλότερης ανάπτυξης και παραμείνει υψηλό το κόστος χρηματοδότησης, είναι πιθανό να αλλάξουν οι επενδυτικές προτεραιότητες. Οι μεγάλοι αμερικανικοί όμιλοι ενδέχεται να γίνουν περισσότερο επιλεκτικοί, κατευθύνοντας τα διαθέσιμα κεφάλαιά τους σε έργα με υψηλότερες αποδόσεις ή μικρότερο επενδυτικό κίνδυνο εντός των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ακύρωση των σχεδίων για την Ελλάδα, αλλά θα μπορούσε να οδηγήσει σε χρονικές μεταθέσεις, αναθεωρήσεις προϋπολογισμών ή αυστηρότερη αξιολόγηση κάθε νέας επένδυσης.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχει και το αντίθετο ενδεχόμενο. Εάν η Fed προβεί τους επόμενους μήνες σε μειώσεις επιτοκίων για να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα, το χαμηλότερο κόστος χρήματος θα μπορούσε να ενισχύσει εκ νέου τις διεθνείς επενδύσεις σε υποδομές και ενεργειακά έργα. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ελλάδα εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα όπως η γεωστρατηγική θέση, η εξάπλωση των ενεργειακών διασυνδέσεων, η ολοένα και αυξανόμενη αγορά αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, το ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον για τα δίκτυα, οι ΑΠΕ και τα κέντρα δεδομένων που απαιτούν ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες συνεχούς και αξιόπιστης ηλεκτρικής ενέργειας.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο