Από τη μάχη του Ορμούζ μέχρι τον ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας από τους Χούθι — Πώς η Τεχεράνη ακυρώνει την αμερικανική ισχύ και αναγκάζει την Ουάσιγκτον σε πυρηνικές υποχωρήσεις

Η Μέση Ανατολή αναμορφώνεται πλήρως – όχι απαραιτήτως κατά τρόπο που να ελέγχει η Ουάσιγκτον. Διότι για κάτι τέτοιο θα χρειαζόταν κάτι περισσότερο από την αυτοσχεδιαστική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος, αντιμέτωπος με στρατηγικό αδιέξοδο στο Ιράν, απλώς εξαγοράζει χρόνο για την πολιτική του επιβίωση. Θυμίζει έτσι στους εξοικειωμένους με την αμερικανική πολιτική ιστορία, ο οποίος το 1965 αποφάσισε την κλιμάκωση της αμερικανικής εμπλοκής στο Βιετνάμ (και έτσι “έκαψε” την προεδρία του), παρότι αμφέβαλε για τα αποτελέσματα, προκειμένου να υπερασπισθεί την λοιπή πολιτική κληρονομιά του (πολιτικά δικαιώματα των Αφροαμερικανικών, αναδιανεμητικές πολιτικές του σχεδίου Grand Society κτλ.).

Ο σημερινός ένοικος του Λευκού Οίκου δεν πείθει πλέον ούτε ως “δαιμόνιος” διαπραγματευτής, ούτε και όταν εκτοξεύει απειλές. Εξ ού και η απάντηση των Ιρανών στα περί αμερικανικών επιθέσεων στις ιρανικές υποδομές, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, ήταν η για άλλη μία φορά η αγέρωχη προειδοποίηση του επικεφαλής διαπραγματευτή και προέδρου του κοινοβουλίου του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ότι επιστροφή στην προτέρα κατάσταση των στενών του Ορμούζ δεν νοείται και ότι αν στο Ιράν δεν επιτραπεί να εξάγει το πετρέλαιό του δεν θα είναι σε θέση να πράττει το ίδιος και κανείς άλλος στον Περσικό Κόλπο. “Το αμυντικό μας δόγμα είναι σαφές: οφθαλμός αντί οφθαλμού”, διεμήνυσε και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί.

Μεγαλύτερη αξιοπιστία στις ιρανικές προειδοποιήσεις δίνει το γεγονός ότι στον νέο γύρο εχθροπραξιών που εγκαινιάσθηκε προ δύο εβδομάδων, το (κάθε άλλο παρά “εξαντλημένο”) πυραλικό οπλοστάσιο του Ιράν εμφανίζει αναβαθμισμένη ευστοχία, ενώ το πλήγμα με τρεις Αμερικανούς νεκρούς σε αμερικανική βάση στην Ιορδανία, καθώς και εκείνο σε σταθμό αφαλατώσεως του Κουβέιτ, συνιστά μήνυμα για το βάθος και την εμβέλεια που μπορούν να αποκτήσουν τα αντίμετρα εις βάρος στρατιωτικών και πολιτικών στόγων ομού.

Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επαναστάσεως, ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν, επιμένουν ότι “κανένα πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο δεν θα μπαίνει ούτε θα βγαίνει” από τα στενά του Ορμούζ.

Από αμερικανικής πλευράς εντείνονται οι βομβαρδισμοί κατά μήκος της νότιας ακτής του Ιράν, σε προετοιμασία πιθανότατα ευρύτερης επιχειρήσεως για το άνοιγμα των Στενών.

Ούτως ή άλλως, τα Στενά του Ορμούζ, μπορεί να αποτελούν την “κύρια σκηνή του δράματος”, όχι όμως πλέον και την αποκλειστική.

Το προσκείμενο στην Τεχεράνη κίνημα σιιτών ανταρτών Ανσαρουλάχ της Υεμένης (γνωστότερο στη Δύση με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι), ανακοίνωσε την Πέμπτη πως διεξήγαγε επιθέσεις εναντίον δυο σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ άλλα δέκα αναγκάστηκαν να κάνουν αναστροφή.

Οι Χούθι από τη Δευτέρα προειδοποιούν μέσω ασυρμάτου τα πλοία ότι θα μπουν στο στόχαστρό τους αν αποπειραθούν να σπάσουν τον ναυτικό αποκλεισμό τον οποίο εξήγγειλαν κατά της Σαουδικής Αραβίας.

Πλέον αρχίζει να επικρατεί και πάλι ατμόσφαιρα ανησυχίας στις αγορές ως προς τον εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, πολύ περισσότερο διότι η Σαουδική Αραβία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού στον κόσμο.

Υπενθυμίζεται ότι ο πόλεμος μεταξύ του υπό σαουδαραβική ηγεσία συνασπισμού (ο οποίος δρα στο όνομα της εξόριστης διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνηση της Υεμένης) και των Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν την πρωτεύουσα και τον στρατό της Υεμένης, χρονολογείται από το 2014, αλλά το 2022 είχε καταλήξει σε εκεχειρία. Ωστόσο ο αεροπορικός αποκλεισμός της Υεμένης εν πολλοίς παρέμενε σε ισχύ.

Στις 3 Ιουλίου, αεροσκάφος της ιρανικής Mahan Air απογειώθηκε από τη Σανάα με προορισμό την Τεχεράνη, αψηφώντας το αεροπορικό εμπάργκο. Το ίδιο αεροσκάφος προσπάθησε να επιστρέψει στις 13 του μηνός παρά τις περί του αντιθέτου σαουδαραβικές προειδοποιήσεις. Ακολούθησε βομβαρδισμός από τον διεθνή συνασπισμό του διαδρόμου του αεροδρομίου της πρωτεύουσας της Υεμένης, με αποτέλεσμα το εν λόγω αεροσκάφος να προσγειωθεί στην Χοντέιντα.

Η εξαγγελία του ναυτικού αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας αποτελεί μέρος της απάντησης των Χούθι σε αυτές τις εξελίξεις. Οι δεκάδες πυραυλικές συστοιχίες που αυτοί έχουν τοποθετήσει κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας (λ.χ. τύπου Sayyad και Quds Z-0, με εκτιμώμενο βεληνεκές έως και 800 χλμ., αλλά και πύραυλοι Al-Mandeb 1 και Al-Mandeb 2, τοπικά συναμολογημένοι με τη βοήθεια Ιρανών τεχνικών) καθιστούν αξιόπιστη την απειλή για τα σαουδαραβικά συμφέροντα που συνιστά ο εξαγγελθείς αποκλεισμός.

Άλλωστε, σε αυτές τις περιπτώσεις και μόνο η εκδήλωση προθέσεων αρκεί, ασχέτως των τελικών αποτελεσμάτων. Όταν τους πρώτους οκτώ μήνες του 2024 οι Υεμενίτες στράφηκαν κατά πλοίων ισραηλινών και αμερικανικών συμφερόντων, σε αλληλεγγύη προς την Γάζα, οι εξαγωγές πετρελαίου από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ μειώθηκαν κατά 50% σε ετήσια βάση.

Αλλά και τώρα, οι σαουδαραβικές εξαγωγές έχουν ήδη μειωθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες κατά 36%, βάσει στοιχείων της Kpler, για τον φόβο και μόνο πιθανού αποκλεισμού από τους Χούθι.

Υπενθυμίζεται ότι οι απειλούμενες σαουδαραβικές εγκαταστάσεις χειρίζονται το 60% των εξαγωγών του βασιλείου των Σαούντ στην Ερυθρά Θάλασσα. Και ακριβώς η διοχέτευση (μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης) μεγαλύτερου μέρους της πετρελαϊκής παραγωγής της προς το λιμάνι του Γιάνμπου στην Ερυθρά Θάλασσα επέτρεψε στη Σαουδική Αραβία να αντιμετωπίσει με ψυχραιμία τις πρόσφατες εξελίξεις περί το Στενό του Ορμούζ.

Χαρακτηριστικά, οι εξαγωγές από το Γιάνμπου ανήλθαν σε τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως κατά μέσο όρο τις τελευταίες εβδομάδες, από περίπου 973.000 βαρέλια ένα χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με το Reuters.

Ο συνολικός όγκος πετρελαίου που διέρχεται από το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ ήταν 7,4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Ιούνιο, ή περίπου το 7% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler. Αυτό σε σύγκριση με 4,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα πέρυσι.

Σε μιαν ηχηρή παράπλευρη εξέλιξη, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να δίνει το πράσινο φως για την μεταφορά αμερικανικής τεχγνωσίας ειρηνικής χρήσεως της πυρηνικής ενέργειας στην Σαουδική Αραβία δίχως το προαπαιτούμενο της τηρήσεως του “Χρυσού Κανόνος”, ήτοι της μη επανεπαξεργασίας εγχωρίως του πυρηνικού καυσίμου, όπως είχε ισχύσει στην αντίστοιχη συμφωνία με τα ΗΑΕ προ ετών, προκειμένου να αποτραπεί πιθανή στρατιωτική χρήση. Πολλώ δε μάλλον, η Ουάσιγκτον δεν ζητεί από το Ριάντ προσχώρηση στο Πρόσθετο Πρωτόκολλο (περί αυστηρών απροειδοποίητων επιθεωρήσεων) της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενεργείας, σε κραυγαλέα απόκλιση από την στάση της έναντι του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Αλλά αυτό που σήμανε πραγματικό συναγερμό στο Ισραήλ είναι ότι η εκκολαπτόμενη πυρηνική συμφωνία Ουάσιγκτον-Ριάντ δεν χρησιμοποιείται πλέον ως δέλεαρ για την προσχώρηση των Σαουδαράβων στις “Συμφωνίες του Αβραάμ”. Εκ των υστέρων ο Τραμπ διευκρινισε διαδικτυακώς ότι η συμφωνία δεν θα επιτρέπει εγχώριο εμπλουτισμό και εξακολουθεί να έχει ως προϋπόθεση την αποδοχή των “Συμφωνιών του Αβραάμ”.

Ωστόσο σιωπηρά η Ουάσιγκτον μοιάζει να προϋποθέτει ότι η “μάχη” για την διατήρηση του πυρηνικού μονοπωλίου του Ισραήλ είναι μάταιη και η κούρσα των εξοπλισμών στην Μέση Ανατολή δεν μπορεί να αποφευχθεί, αφού το Ιράν αργά ή γρήγορα θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Υπ' αυτή την έννοια, χρησιμότερο είναι οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Σαουδικής Αραβίας (για λόγους τόσο οικονομικούς όσο και ασφαλείας) να συζευχθούν προς τις αμερικανικές επιλογές, προκειμένου το Ριάντ να μην στραφεί σε εταίρους όπως η Κίνα, η Ρωσία ή το επίσης πυρηνικό Πακιστάν, με το οποίο έχει συνάψει στρατηγική συμφωνία.

(από την εφημερίδα «ΕΣΤΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ»)

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο