Η Ελλάδα βιώνει ένα ιδιαίτερα έντονο κύμα καύσωνα, με το ηλεκτρικό σύστημα να δοκιμάζεται για τρίτο συνεχόμενο 24ωρο από τις υψηλές θερμοκρασίες και την ανεξέλεγκτη χρήση κλιματιστικών συσκευών. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει στο άνω τμήμα της καμπύλης της θερινής αιχμής, επιβεβαιώνοντας ότι οι περίοδοι ακραίας ζέστης αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη 

πρόκληση για τη λειτουργία του συστήματος κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Παρά την έντονη καταπόνηση, το σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί με ασφάλεια, χωρίς σοβαρές δυσλειτουργίες, χάρη στην υψηλή παραγωγή από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στη διαθεσιμότητα των μονάδων φυσικού αερίου, στη συμβολή των υδροηλεκτρικών και στις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις, οι οποίες προσφέρουν πρόσθετη ευελιξία.

Ωστόσο, λίγο μετά τις 15:00 της Τετάρτης καταγράφηκαν εκ νέου διακοπές ηλεκτροδότησης σε περιοχές του κέντρου της Αθήνας και της Αττικής, με συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ να επενέβησαν για να αποκαταστήσουν τις βλάβες, που αποδίδονται κυρίως στην αυξημένη καταπόνηση του δικτύου διανομής.

Την ίδια ώρα, χθες, 22 Ιουλίου, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας ανήλθε στα 10.618 MW, ήτοι, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα του φετινού καλοκαιριού. Η συνολική παραγωγή διαμορφώθηκε στα 11.532 MW, γεγονός που δημιούργησε πλεόνασμα ισχύος. Οι ΑΠΕ κάλυψαν το 80,6% της ηλεκτροπαραγωγής, αποδίδοντας 9.292 MW, ενώ οι μονάδες φυσικού αερίου συμμετείχαν με 1.469 MW, ή ποσοστό 12,7%, τα υδροηλεκτρικά με 438 MW, και ποσοστό 3,8%, ενώ ο λιγνίτης περιορίστηκε στα 333 MW, ή ποσοστό 2,9%.

Η υψηλή παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά επέτρεψε στη χώρα να μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, οι καθαρές εξαγωγές ανήλθαν στα 563 MW, με το ισοζύγιο να διαμορφώνεται σε 741 MW εξαγωγές, έναντι 178 MW εισαγωγές. Οι μεγαλύτερες ροές κατευθύνθηκαν προς την Τουρκία (295 MW) και την Ιταλία (254 MW), ενώ εξαγωγές πραγματοποιήθηκαν επίσης προς την Βουλγαρία (145 MW) και την Αλβανία (46 MW). Η μοναδική εισαγωγική ροή προήλθε από τη Βόρεια Μακεδονία (177 MW).

Ταυτόχρονα, σημαντικό μέρος της πλεονάζουσας παραγωγής αξιοποιήθηκε από τις μονάδες αποθήκευσης, οι οποίες απορρόφησαν, συνολικά, 353 MW, επιβεβαιώνοντας τον ολοένα και σημαντικότερο ρόλο που αποκτά η αποθήκευση στη διαχείριση των μεσημβρινών πλεονασμάτων των φωτοβολταϊκών.

Αυτή η εικόνα αποτυπώνει τη ριζική μεταβολή του ελληνικού ενεργειακού μείγματος. Στις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας, οι ΑΠΕ, όχι μόνο καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της εγχώριας ζήτησης, αλλά δημιουργούν και πλεονάζουσα παραγωγή που διοχετεύεται στις γειτονικές αγορές.

Το φαινόμενο λειτουργεί ταυτόχρονα και ως ανάχωμα στις πιέσεις που ασκεί η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα, Πέμπτη, 23 Ιουλίου, στα μερίδια καυσίμου στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, οι ΑΠΕ συμμετέχουν με 52,54%, ενώ μαζί με τα υδροηλεκτρικά η «πράσινη» ηλεκτροπαραγωγή υπερβαίνει το 60%. Αντίθετα, οι μονάδες φυσικού αερίου περιορίζονται στο 30,4%, γεγονός που μειώνει το συνολικό κόστος παραγωγής.

Η επίδραση αυτή αποτυπώνεται και στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, όπου η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για την Πέμπτη 23 Ιουλίου υποχωρεί στα 111,72 ευρώ/MWh, μειωμένη κατά -3,6% από χθες, Τετάρτη, 22 του μήνα, σε συνέχεια της "βουτιάς" κατά -18,5% μία ημέρα νωρίτερα, όταν η χονδρεμπορική τιμή στο ρεύμα είχε διαμορφωθεί στα 115,88 ευρώ/MWh.

Η φετινή θερινή αιχμή επιβεβαιώνει και μια ευρύτερη τάση που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια. Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες αυξάνεται σταθερά εξαιτίας της εντονότερης χρήσης κλιματιστικών, της μεγαλύτερης τουριστικής δραστηριότητας και των ολοένα συχνότερων και ισχυρότερων καυσώνων.

(Επιμέλεια infographic: Energia.gr)

Το 2020 αποτέλεσε εξαίρεση λόγω της πανδημίας, με αισθητή υποχώρηση της κατανάλωσης, όμως από το 2021 και μετά η θερινή ζήτηση επέστρεψε σε ανοδική τροχιά, ενώ τα καλοκαίρια του 2023, του 2024, του 2025 και του 2026 συγκαταλέγονται στα πλέον απαιτητικά για το ηλεκτρικό σύστημα. Η μέγιστη ζήτηση στις ημέρες ακραίου καύσωνα προσεγγίζει πλέον συστηματικά, ή και υπερβαίνει τα 10 GW, όταν πριν από λίγα χρόνια τέτοια επίπεδα εμφανίζονταν σπανιότερα.

Παράλληλα, η συνολική ετήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε περίπου στις 52,1 TWh το 2019, υποχώρησε στις 50 TWh το 2020 λόγω των περιορισμών της πανδημίας, επανήλθε στις 52,3 TWh το 2021, διαμορφώθηκε στις 50,5 TWh το 2022, περιορίστηκε στις 49,2 TWh το 2023, ενώ το 2024 και το 2025 η αυξημένη οικονομική δραστηριότητα και οι παρατεταμένοι καύσωνες οδήγησαν εκ νέου σε άνοδο της κατανάλωσης. Τα διαθέσιμα στοιχεία για το πρώτο επτάμηνο του 2026 δείχνουν ότι η θερινή ζήτηση κινείται και πάλι σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με τις μεσημβρινές αιχμές να συγκαταλέγονται στις υψηλότερες της τελευταίας επταετίας.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι ΑΠΕ εξελίσσονται στον κυριότερο παράγοντα σταθεροποίησης του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας. Ωστόσο, όσο οι καύσωνες γίνονται συχνότεροι και η κατανάλωση παραμένει αυξημένη και μετά τη δύση του ηλίου, η ενεργειακή ασφάλεια θα εξαρτάται ολοένα περισσότερο από τη διαθεσιμότητα ευέλικτων μονάδων φυσικού αερίου, την περαιτέρω ενίσχυση των διεθνών διασυνδέσεων και, κυρίως, από τη ραγδαία ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης, τα οποία θα αποτελέσουν τον κρίσιμο κρίκο για την ασφαλή αξιοποίηση της συνεχώς αυξανόμενης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο