Το Μεγάλο Παζάρι για τα F-35 και το Επικίνδυνο Αντάλλαγμα των Νατοϊκών Στρατηγείων στην Άγκυρα

Το Μεγάλο Παζάρι για τα F-35 και το Επικίνδυνο Αντάλλαγμα των Νατοϊκών Στρατηγείων στην Άγκυρα
της Μύρνας Νικολαΐδου
Τετ, 8 Ιουλίου 2026 - 07:45

Το γεωπολιτικό θέατρο του παραλόγου σε όλο του το μεγαλείο. Τις τελευταίες ημέρες εξελίσσεται μια συντονισμένη επιχείρηση κατευνασμού του τουρκικού αναθεωρητισμού, με την Ουάσιγκτον να ηγείται ενός προκλητικού παρασκηνίου για την επιστροφή της Άγκυρας στο 

πρόγραμμα των κορυφαίων μαχητικών F-35. Την ίδια ώρα, οι αρχές του διεθνούς δικαίου και η δικαιοσύνη για την Κύπρο πετιούνται απροκάλυπτα στον κάλαθο των αχρήστων από τους Ευρωπαίους συμμάχους. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έκρυψε ποτέ τον θαυμασμό του για τον Τούρκο Πρόεδρο. 

Η υποδοχή του κατά την άφιξή του στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στάθηκε η τέλεια αφορμή για να ανάψει, έστω και λεκτικά, το πράσινο φως για τα F-35. Κυρίως, όμως, ήταν η ευκαιρία για να παρουσιάσει την Τουρκία ως τον απόλυτο στρατηγικό σύμμαχό του στην περιοχή, εξαπολύοντας παράλληλα επίθεση εναντίον των Ευρωπαίων εταίρων.

Με μια ρητορική που βρίθει προσωπικών σκοπιμοτήτων («έχουν και ένα κτίριο με το όνομά μου») και εγκωμιαστικών σχολίων για το πόσο καλή χημεία διαθέτουν οι δύο ηγέτες, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε διάπλατα ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραδώσει τα stealth μαχητικά. Προσπέρασε έτσι με χαρακτηριστική ευκολία την αποβολή της Άγκυρας από το πρόγραμμα το 2019 λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400 — μια απόφαση που, σημειωτέον, είχε ληφθεί κατά την πρώτη δική του θητεία.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, η κυβέρνηση Τραμπ, σε απόλυτο συντονισμό με τον Υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, αναζητά τώρα νομικά «παράθυρα» και τεχνικές αλχημείες για να παρακάμψει τον ρητό απαγορευτικό νόμο που ψήφισε το Κογκρέσο το 2020. Ο νόμος αυτός ορίζει ξεκάθαρα ότι καμία μεταβίβαση F-35 δεν μπορεί να γίνει αν η Τουρκία κατέχει το ρωσικό σύστημα. Για να ξεπεραστεί το θεσμικό εμπόδιο, στο τραπέζι πέφτουν ακροβατικά σενάρια: η μεταφορά των ρωσικών πυραύλων σε τρίτη χώρα ή η μόνιμη απενεργοποίησή τους με αφαίρεση κρίσιμων εξαρτημάτων. Στόχος είναι να μπορέσει ο Τραμπ να εκδώσει μια «Προεδρική Πιστοποίηση» ότι η απειλή εξαλείφθηκε, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συμφωνία. Η αντίσταση στο Κογκρέσο παραμένει πάντως ισχυρή και διακομματική, με τον Ρεπουμπλικανό Γερουσιαστή Τζιμ Ρις και τον βουλευτή Μάικ Λόλερ να ηγούνται του «μπλόκου». Την ίδια στιγμή, η ελληνοαμερικανική κοινότητα και φιλέλληνες νομοθέτες, όπως η Ντίνα Τάιτους και ο Κρις Πάππας, δίνουν παράλληλη μάχη με Κοινό Ψήφισμα Απόρριψης για να σταματήσουν την πώληση των κινητήρων General Electric F110 που προορίζονται για το τουρκικό μαχητικό KAAN. Ωστόσο, η κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να βρει τρόπο να παραδώσει έστω τους κινητήρες στον Ερντογάν, καθώς το προεδρικό βέτο παραμένει ένα πανίσχυρο όπλο στα χέρια του Τραμπ.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η μόνη φωνή ρεαλισμού και σκληρής γεωπολιτικής αλήθειας ήρθε από το Τελ Αβίβ, το οποίο συνεχίζει να διατηρεί ισχυρά ερείσματα εντός των ΗΠΑ. Ο Βενιαμίν Νετανιάχου, σε μια μετωκική σύγκρουση με την Άγκυρα που κορυφώθηκε μετά την ιστορική αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από το Ισραήλ, ξεκαθάρισε ότι η ανοχή τελείωσε. «Δεν πιστεύω ότι θα πρέπει να τους δοθούν τα F-35 ή οι κινητήρες. Κάτι τέτοιο θα διατάρασσε ανεπανόρθωτα την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, η οποία βασίζεται στην αεροπορική υπεροχή του Ισραήλ και στη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση.

Το πλέον κρίσιμο, ωστόσο, για τα εθνικά μας συμφέροντα είναι το γεωπολιτικό αντάλλαγμα που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι των διαβουλεύσεων και αφορά την ανάθεση αναβαθμισμένου ρόλου στην Τουρκία. Πρόκειται για τα λεγόμενα «Στρατηγεία», τα οποία εντάσσονται οργανικά στο πλαίσιο του νέου σχεδίου Ενοποιημένης Αεροπορικής και Πυραυλικής Άμυνας (IAMD) της Συμμαχίας. Οι σχετικές εισηγήσεις προβλέπουν την ίδρυση ενός χερσαίου στρατηγείου στα Άδανα, το οποίο σχεδιάζεται ώστε να έχει την ευθύνη των συμμαχικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή. Το προτεινόμενο σχέδιο, το οποίο θα καλύπτει ολόκληρη την περιοχή επιχειρησιακής ευθύνης του Ανώτατου Διοικητή Συμμαχικών Δυνάμεων Ευρώπης (SACEUR), εισάγει μια νέα φιλοσοφία ενιαίας αεράμυνας με κεντρικό συντονισμό. Επιπροσθέτως, η Άγκυρα πιέζει προκλητικά και για τη δημιουργία ενός δεύτερου, ναυτικού στρατηγείου στην Κωνσταντινούπολη, ελέγχοντας έτσι ζωτικά περάσματα της Ανατολικής Μεσογείου.

 Η ευρωπαϊκή συνέργεια

Και πριν αλέκτορα λαλήσει τρεις, η Ευρώπη έσπευσε να συμπληρώσει το αμυντικό παζλ της Άγκυρας. Την ώρα που ο Τραμπ παλεύει για τα F-35, η Γαλλία, εγκαταλείποντας τη μακρόχρονη πολιτική αντίθεσή της, εμφανίζεται πλέον ανοιχτή στην πώληση του προηγμένου αντιαεροπορικού συστήματος SAMP/T στην Τουρκία. Το Παρίσι παραμέρισε τις επιφυλάξεις του, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία του ολοκληρωμένου τουρκικού δικτύου αεράμυνας «Steel Dome» (Ατσάλινος Θόλος). Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχει ήδη συζητήσει το θέμα με τον Ερντογάν, ενώ ο Μακρόν ετοιμάζεται για το τελικό παζάρι στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ, όπου η Τουρκία διεκδικεί παράλληλα και τους αμερικανικούς Patriot.

 Το πιο επαίσχυντο κομμάτι αυτού του σκηνικού παίχτηκε στις Βρυξέλλες. Εκμεταλλευόμενη την ανησυχία από τον πρόσφατο πόλεμο με το Ιράν αλλά και το ανοικτό μέτωπο στην Ουκρανία, η Τουρκία πέτυχε τον πλήρη κατευνασμό της από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία κάνει συστηματικά τα στραβά μάτια στις προκλητικές της αξιώσεις. Η κοινή ανακοίνωση της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας, της Επιτρόπου Μάρτας Κος και του Επιτρόπου Μάγκνους Μπρούνερ με τον Τούρκο ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν αποτελεί μνημείο κυνισμού. Για τις μαζικές συλλήψεις της αντιπολίτευσης, τη φίμωση των δημοσιογράφων και, κυρίως, για την παράνομη εισβολή και συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου, επικράτησε μια παγωμένη, εγκληματική σιωπή. Το Κυπριακό υποβαθμίστηκε προκλητικά σε μία και μόνη τυπική φράση περί «υποστήριξης των προσπαθειών του ΓΓ του ΟΗΕ», την ίδια ακριβώς στιγμή που η Άγκυρα απαιτεί ξεδιάντροπα λύση δύο κρατών, ενώ παράλληλα διεκδικεί τα F-35 και ευρωπαϊκά πυραυλικά συστήματα.

Αντίθετα, το οικονομικό και διπλωματικό «πακέτο» που προσφέρθηκε στον Ερντογάν είναι πλουσιοπάροχο: α)Στρατηγική αναβάθμιση: Επίσημη αναγνώριση της Τουρκίας ως «ισότιμου εταίρου» στην περιοχή. β)Οικονομικά ανταλλάγματα: Δρομολόγηση του εκσυγχρονισμού της Τελωνειακής Ένωσης και άνοιγμα της πόρτας για ένταξη στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA). γ) Ζεστό χρήμα: Ξεπάγωμα των χρηματοδοτήσεων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η οποία είχε διακόψει κάθε δανειοδότηση από το 2019 ως κύρωση για τις παράνομες τουρκικές γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.

 Εν κατακλείδι, αποδεικνύεται για άλλη μια φορά, με τον πιο οδυνηρό τρόπο, ότι μπροστά στα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, τις πωλήσεις εξελιγμένων μαχητικών και τα γεωπολιτικά αλισβερίσια, οι ευρωπαϊκές αξίες, η αλληλεγγύη προς την Κύπρο και το διεθνές δίκαιο μετατρέπονται με χαρακτηριστική ευκολία σε αναλώσιμα εμπορεύματα.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο