Εταιρείας Πετρελαίου (NOC), ανακοίνωσε ότι η παραγωγή αργού έφτασε τα 1,44 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, το υψηλότερο επίπεδο από το 2013. Το νούμερο αυτό φέρνει την παραγωγή κοντά στον στρατηγικό στόχο των 1,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Στο πλαίσιο προσπαθειών επανεκκίνησης του ενεργειακού τομέα σε ξένες επενδύσεις, η Λιβύη ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2025 τον πρώτο γύρο αδειοδοτήσεων για έρευνα πετρελαίου και φυσικού αερίου από το 2007. Τον Φεβρουάριο του 2026, ανέθεσε συμβόλαια σε μεγάλες διεθνείς εταιρείες: Chevron, Eni, QatarEnergy, Repsol, MOL (Ουγγαρία), Turkish Petroleum Corporation (TPAO) και Aiteo (Νιγηρία).
Νωρίτερα, τον Ιανουάριο, υπεγράφη συμφωνία 25 ετών με τις TotalEnergies και ConocoPhillips για την ανάπτυξη του πετρελαϊκού τομέα. Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ανανεωμένη εμπιστοσύνη στο υδρογονανθρακικό δυναμικό της Λιβύης, παρά τις πολιτικές διαιρέσεις.
Ο Μασάντ Μπούλος, σύμβουλος του προέδρου των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, δήλωσε στους Financial Times ότι η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει για ενοποίηση των λιβυκών θεσμών υπό μία κυβέρνηση και ενθαρρύνει τις αμερικανικές εταιρείες να επενδύσουν.
Παρά τις αντίπαλες κυβερνήσεις και τους διχασμένους θεσμούς, η NOC και τα έσοδα από το πετρέλαιο παραμένουν ο οικονομικός άξονας που χρησιμοποιούν όλες οι πλευρές. Η ενέργεια λειτουργεί ουσιαστικά ως άτυπος οικονομικός δεσμός που αποτρέπει την πλήρη κατάρρευση του κράτους, ακόμη κι αν οι πολιτικοί δρώντες διαφωνούν σχεδόν σε όλα.
Και ενώ η Λιβύη διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική (περίπου 48 δισ. βαρέλια), υπάρχουν ενδείξεις ότι τα σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα αποθέματα φυσικού αερίου θα μπορούσαν να είναι εξίσου σημαντικά.
Ανεκμετάλλευτα αποθέματα
Για δεκαετίες, το φυσικό αέριο στη Λιβύη αντιμετωπιζόταν κυρίως ως δευτερεύον προϊόν που χρησιμοποιούνταν για την τροφοδοσία εγχώριων σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, ενώ το πετρέλαιο αποτελούσε την κύρια πηγή εσόδων.
Αυτό άρχισε να αλλάζει μετά τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, που αναδιαμόρφωσε τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. Η Ευρώπη άρχισε να αναζητά πιο κοντινές και ασφαλείς πηγές φυσικού αερίου, λιγότερο εκτεθειμένες σε γεωπολιτικές πιέσεις, επαναφέροντας τη Λιβύη στο ενεργειακό της ραντάρ λόγω της γεωγραφικής της θέσης, του αγωγού προς την Ιταλία και των μεγάλων ανεκμετάλλευτων αποθεμάτων της.
Η ανάπτυξη του λιβυκού τομέα φυσικού αερίου πέρασε από στάδια: παραγωγή συνδεδεμένου αερίου από πετρελαϊκά κοιτάσματα, είσοδος στις εξαγωγές φυσικού αερίου και ανάπτυξη υπεράκτιων έργων και αγωγών.
Η πρώτη φάση ξεκίνησε το 1961 με την εμπορική παραγωγή πετρελαίου, όταν το συνδεδεμένο αέριο άρχισε να εξάγεται από τα κοιτάσματα. Το μεγαλύτερο μέρος χρησιμοποιούνταν εγχώρια ή καίγονταν λόγω έλλειψης υποδομών.
Σημαντικό ορόσημο αποτέλεσε η δεκαετία του 1970, όταν η Λιβύη κατασκεύασε ένα από τα πρώτα εργοστάσια υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο Marsa Brega.
Η καθοριστική αλλαγή ήρθε το 2004 με το Western Libya Gas Project, σε συνεργασία με την Eni και την NOC. Το έργο περιλάμβανε το υπεράκτιο κοίτασμα Bahr Essalam, το χερσαίο κοίτασμα Wafa, το συγκρότημα επεξεργασίας Mellitah και τον αγωγό Greenstream προς την Ιταλία, που ξεκίνησε το 2004.
Το 2026 θεωρείται ακόμη ένα πιθανό σημείο καμπής, καθώς νέες εξελίξεις ωθούν τη Λιβύη πιο έντονα προς το φυσικό αέριο.
Στις 29 Ιουνίου, η Eni ανακοίνωσε την έναρξη παραγωγής στο πλαίσιο του Sabratha Compression Project, που στοχεύει στη διατήρηση και αύξηση της παραγωγής από το κοίτασμα Bahr Essalam.
Το έργο περιλαμβάνει εγκατάσταση μονάδας συμπίεσης 1.600 τόνων και αναμένεται να αυξήσει την ανάκτηση φυσικού αερίου και την παραγωγή συμπυκνωμάτων.
Η Λιβύη στοχεύει να αυξήσει την παραγωγή φυσικού αερίου σε περίπου 1 δισεκατομμύριο κυβικά πόδια ημερησίως τα επόμενα χρόνια, με στόχο την αύξηση των εξαγωγών προς την Ευρώπη έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Δύο ακόμη έργα βρίσκονται σε εξέλιξη: το Bouri Gas Utilisation Project και το Structures A&E, που αφορά δύο υπεράκτια κοιτάσματα.
Η Eni, που δραστηριοποιείται στη Λιβύη από το 1959, παραμένει ο μεγαλύτερος διεθνής ενεργειακός παίκτης στη χώρα.
Τον Μάρτιο, ανακοινώθηκαν δύο νέες ανακαλύψεις (BESS 2 και BESS 3), με εκτιμώμενα αποθέματα άνω του 1 τρισ. κυβικών ποδιών.
Μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρώπη επιδιώκει διαφοροποίηση των προμηθειών φυσικού αερίου, μειώνοντας την εξάρτηση από τη Ρωσία.
Η Λιβύη ξεχωρίζει ως κοντινή πηγή με υπάρχουσες υποδομές.
Ο αγωγός Greenstream προς τη Σικελία είναι το σημαντικότερο στρατηγικό της εργαλείο, αν και λειτουργεί κάτω από τη μέγιστη χωρητικότητά του λόγω περιορισμένης παραγωγής και πολιτικής αστάθειας.
Η Ιταλία είναι ο βασικός αποδέκτης του λιβυκού φυσικού αερίου και σημαντικός εισαγωγέας πετρελαίου.
Ωστόσο, οι εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Ιταλία μειώθηκαν το 2025.
Σε συνάντηση τον Μάιο του 2026, οι πρωθυπουργοί Ιταλίας και Λιβύης επανέλαβαν τη σημασία ενίσχυσης της ενεργειακής συνεργασίας.
Η NOC εκτιμά ότι η αύξηση της παραγωγής θα ενισχύσει τις εξαγωγές προς την Ευρώπη και θα συμβάλει στη σταθεροποίηση των διεθνών αγορών ενέργειας.