Η Ευρώπη βρίσκεται σε πολύ υψηλό γεωγραφικό πλάτος και πολλοί τη θεωρούν μια ψυχρή ήπειρο που δεν χρειάζεται κλιματισμό. Όμως η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα των ακραίων και εξαντλητικών κυμάτων καύσωνα σε ολόκληρη την ήπειρο, ενώ η περιορισμένη χρήση κλιματιστικών προκαλεί τεράστιο αριθμό θανάτων και ανυπολόγιστη ανθρώπινη ταλαιπωρία.

Φέτος, η κατάσταση είναι χειρότερη από ποτέ.  Ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού, δύο μεγάλα κύματα καύσωνα έχουν πλήξει την Ευρώπη. Κατά τη διάρκεια του πρώτου, η Ιρλανδία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν τις υψηλότερες θερμοκρασίες Μαΐου στην ιστορία τους. Έναν μήνα αργότερα, η Γαλλία σημείωσε τις δύο θερμότερες ημέρες αλλά και τη θερμότερη νύχτα από τότε που τηρούνται μετεωρολογικά αρχεία: οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 43°C στη δυτική χώρα και έφτασαν τους 40°C στο Παρίσι.
Η Ισπανία κατέγραψε τις δύο θερμότερες ημέρες Ιουνίου τουλάχιστον από το 1950, ενώ στη Βρετανία, όπου η θερμοκρασία έφτασε τους 37°C, σημειώθηκαν οι τρεις θερμότερες ημέρες Ιουνίου που έχουν καταγραφεί ποτέ. Στη Βασιλεία της Ελβετίας η θερμοκρασία άγγιξε τους 38°C, ενώ η Γερμανία και η Αυστρία αντιμετωπίζουν θερμοκρασίες άνω των 32°C και προετοιμάζονται για ακόμη χειρότερες συνθήκες καθώς το κύμα καύσωνα μετακινείται ανατολικότερα.

Τόσο υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να αποδειχθούν θανατηφόρες.  Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στην Ευρώπη εξαιτίας της ζέστης μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Ακόμη και πολλά νοσοκομεία δεν διαθέτουν κλιματισμό, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να βρίσκονται ξαπλωμένοι μέσα στον ιδρώτα και, σε πολλές περιπτώσεις, να χάνουν τη ζωή τους. Οι Ευρωπαίοι πολίτες φαίνεται να έχουν φτάσει στα όριά τους. Στη Γαλλία —τη χώρα που επλήγη περισσότερο από το τελευταίο κύμα καύσωνα— οκτώ στους δέκα πολίτες επιθυμούν να εγκατασταθεί κλιματισμός σε κατοικίες, σχολεία και μέσα μαζικής μεταφοράς. Στο Παρίσι, οι κάτοικοι σπεύδουν να αγοράσουν κλιματιστικά όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ενώ έχουν σημειωθεί ακόμη και επεισόδια και διαπληκτισμοί καθώς τα διαθέσιμα αποθέματα εξαντλούνται.

Γιαούρτι ...στα παράθυρα για δροσερά σπίτια!

Ωστόσο, ενώ οι απλοί Ευρωπαίοι αναζητούν απεγνωσμένα την ανακούφιση που προσφέρει ο κλιματισμός, ορισμένες πολιτικές και διανοητικές ελίτ της Ευρώπης προσπαθούν να αποθαρρύνουν τη χρήση του.

Ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της Γερμανίας προβάλλει καμπάνια που αποθαρρύνει τους πολίτες από την αγορά κλιματιστικών, υποστηρίζοντας ότι η κατανάλωση ενέργειας από τις συσκευές επιδεινώνει την κλιματική αλλαγή.

Παράλληλα, στελέχη του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Περιβάλλοντος της Γερμανίας ισχυρίστηκαν ότι τα φορητά κλιματιστικά δεν είναι αποτελεσματικά.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθηγητής με αντικείμενο τις «Βιώσιμες και Ανθεκτικές Πόλεις», εμφανίστηκε στην τηλεόραση υποστηρίζοντας ότι ο κλιματισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίσει έναν καύσωνα. Ανώτερος λέκτορας με ειδίκευση στα «υγιή κτίρια» συμβούλευσε τους Βρετανούς να απλώνουν... γιαούρτι στην εξωτερική πλευρά των παραθύρων τους ώστε να δροσίζονται τα σπίτια τους!! Επίσης, βρετανική τηλεοπτική εκπομπή χαρακτήρισε τη χρήση κλιματισμού ως «εγωιστική».

Κλιματισμός στους...πάνω ορόφους!

Υπάρχουν αμέτρητα παρόμοια περιστατικά, στα οποία ευρωπαϊκές πολιτικές και διανοητικές ελίτ διαδίδουν, παραπλανητικές πληροφορίες για τον κλιματισμό, εμποδίζουν την εγκατάστασή του ή ζητούν ουσιαστικά από τους πολίτες να υποστούν τις συνέπειες της ζέστης στο όνομα ενός ελάχιστου κλιματικού οφέλους.

Ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν όταν οι υπεύθυνοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποφάσισαν να διακόψουν τον κλιματισμό για τους χαμηλόβαθμους υπαλλήλους τους, διατηρώντας τον όμως σε λειτουργία για τους ίδιους!
Όπως ανέφερε σχετικό δημοσίευμα:
Η έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία του συστήματος κλιματισμού λόγω του καύσωνα. Οι εργαζόμενοι στο κτίριο Berlaymont έλαβαν μήνυμα που ανέφερε: "ΕΠΕΙΓΟΝ — Λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών, το σύστημα ψύξης θα διακοπεί αναγκαστικά από τον 1ο έως και τον 7ο όροφο για το υπόλοιπο της ημέρας."
Το 13ώροφο κτίριο στεγάζει την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ΟύρσουλαφονντερΛάιεν, τους 26 επιτρόπους και περίπου 3.000 υπαλλήλους. Η φον ντερ Λάιεν εργάζεται στον 13ο όροφο, ενώ τα περισσότερα γραφεία των επιτρόπων βρίσκονται στον 8ο όροφο ή ψηλότερα.

"Είναι σαν φεουδαρχία", δήλωσε ανώνυμα στο POLITICO υπάλληλος της Επιτροπής που εργάζεται σε χαμηλότερο όροφο, αναφερόμενος στο γεγονός ότι οι όροφοι όπου βρίσκονται οι επίτροποι συνέχισαν να διαθέτουν κλιματισμό. Ένας δεύτερος αξιωματούχος συμφώνησε, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση "ντροπιαστική".»

Είναι πλέον σύνηθες να λέγεται ότι οι πολιτικές ελίτ των ΗΠΑ αδιαφορούν για το αν οι πολίτες τους υποφέρουν ή ακόμη και πεθαίνουν. Παρ' όλα αυτά, δύσκολα θα μπορούσε κανείς να φανταστεί Αμερικανούς κυβερνητικούς αξιωματούχους να κάνουν κάτι αντίστοιχο.

Ταμπού, ιδεοληψίες και ευρωπαϊκά συμπλέγματα

Γιατί, λοιπόν, οι ευρωπαϊκές ελίτ εμφανίζονται τόσο αρνητικές απέναντι στον κλιματισμό, τη στιγμή που οι περισσότεροι Ευρωπαίοι τον επιθυμούν απεγνωσμένα;

- Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η ιδεολογία της απο-ανάπτυξης (degrowth), η οποία, καλλιεργεί την αντίληψη ότι οι Ευρωπαίοι μπορούν να σώσουν τον πλανήτη μέσω προσωπικών στερήσεων.
- Ένας δεύτερος λόγος, είναι η γνωστική ασυμφωνία (cognitive dissonance): αν οι ελίτ αλλάξουν στάση ύστερα από χρόνια πολεμικής κατά του κλιματισμού, θα αναγκαστούν να παραδεχθούν ότι έκαναν λάθος.
- Τέλος, υπάρχει και ένας παράγοντας γοήτρου: η απροθυμία ορισμένων Ευρωπαίων αξιωματούχων να παραδεχθούν πως οι ΗΠΑ υιοθέτησαν πολύ νωρίτερα και σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα τη χρήση του κλιματισμού.

Ενα μέρος της εξήγησης είναι απλώς ο πολιτισμικός συντηρητισμός - η αντίληψη ότι η ευρεία χρήση του κλιματισμού θα άλλαζε την ευρωπαϊκή κουλτούρα με τρόπους που θεωρούνται παράξενοι ή ανεπιθύμητοι.

Ο πολιτισμικός συντηρητισμός μπορεί να αποτελεί σημαντικό λόγο για τον οποίο ορισμένες κοινωνίες υιοθετούν πρόθυμα νέες και προηγμένες τεχνολογίες, ενώ άλλες τις αντιμετωπίζουν με καχυποψία, τις υποτιμούν ή αρνούνται να τις υιοθετήσουν.

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο