Οι πολλές διαφορετικές ενεργειακές μεταβάσεις ήταν το κεντρικό θέμα της παρουσίασης της 75ης Statistical Review of World Energy του Energy Institute που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο. Συγκεντρώνοντας έναν τεράστιο όγκο παγκόσμιων δεδομένων για την παραγωγή, την κατανάλωση, και το εμπόριο ενέργειας, η ετήσια έκθεση καταγράφει τις σύγχρονες τάσεις του ενεργειακού συστήματος. 

Και το 2025 αποτέλεσε χρονιά-σταθμό, αποδεικνύοντας το πόσο διαφορετική είναι η αγορά ενέργειας σήμερα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρουσίαση της νεότερης έκδοσης της Statistical Review of World Energy του Energy Institute, η οποία εκδίδεται από το 1952 και έφτασε τον κομβικό αριθμό των 75. Και, όπως εξήγησε ο Andy Brown, Πρόεδρος του ΕΙ, κατά τις δεκαετίες αυτές, η έκθεση έχει καταγράψει δραματικές αλλαγές στις μορφές ενέργειας, τους τόπους παραγωγής, και τις καταναλωτικές συνήθειες. Πιο σημαντικά, η έκθεση έχει αναδείξει το πώς η ίδια η ενέργεια γίνεται όλο και πιο μεγάλο κομμάτι της καθημερινότητας δισεκατομμυρίων ανθρώπων, με τη ζήτηση να έχει εξαπλασιαστεί παγκοσμίως τα 75 αυτά χρόνια.

Ο Dr Nick Wayth, Εκτελεστικός Διευθυντής του ΕΙ, παρουσίασε πιο αναλυτικά τα ευρήματα της έκθεσης, τα οποία περιλαμβάνουν τις εξελίξεις στην παραγωγή, την κατανάλωση, και την ενεργειακή μετάβαση για το 2025. Ευρύτερα, το 2025 ήταν η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά όπου όλες οι μορφές ενέργειας αυξήθηκαν, με τη συνολική προσφορά να αυξάνεται κατά 1,7%, φτάνοντας τα 600 EJ. Πιο κρίσιμα, για πρώτη φορά οι ΑΠΕ ήταν ο μεγαλύτερος παράγοντας αυτής της αύξησης, παρόλο που τα ορυκτά καύσιμα παρέμειναν κυρίαρχα παγκοσμίως.

 

 

Η απόλυτη αύξηση ανά πηγή ενέργειας για το 2025. Πηγή: Energy Institute.

 

Αναμενόμενα, μαζί με την αύξηση της ενεργειακής προσφοράς, αυξήθηκαν και οι ενεργειακοί ρύποι. Για το 2025, οι εκπομπές CO2 από τον κλάδο της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 1,1%. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, η Κίνα έχασε την πρώτη θέση σε αυτόν τον τομέα, με τις ΗΠΑ να σημειώνουν την υψηλότερη αύξηση στην αύξηση των εκπομπών. Ο βασικός λόγος για αυτήν την αρνητική πρωτιά ήταν η περιορισμένη ανάπτυξη των καθαρών μορφών ενέργειας στις ΗΠΑ, με μόλις 12%. Συγκριτικά, το αντίστοιχο ποσοστό στην Κίνα ήταν 60%. Αξίζει να σημειωθεί πως οι εκπομπές CO2 δεν οφείλονται μόνο στην πραγματική παραγωγή ενέργειας, αλλά και σε αποφευκταίες πρακτικές όπως το flaring. Μάλιστα, οι ρύποι εξαιτίας του flaring για το 2025 ισούνται με το 90% της παραγωγής φυσικού αερίου του Κατάρ.

 

 

Οι ΗΠΑ ηγούνται στην αύξηση της έντασης ρύπων. Πηγή: Energy Institute.

 

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της έκθεσης είναι ο ενισχυόμενος ρόλος του εξηλεκτρισμού. Για το 2025, η ηλεκτρική ενέργεια αυξήθηκε κατά 3%. Η Κίνα συνέχισε να ηγείται παγκοσμίως σε αυτήν την προσέγγιση, καταγράφοντας αύξηση 5%, η οποία ισούται με τα φορτία ολόκληρης της Γερμανίας. Ευρύτερα, ο ρυθμός εξηλεκτρισμού της Κίνας είναι πολύ ταχύτερος από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Οι βασικοί παράγοντες ζήτησης για την ηλεκτρική ενέργεια είναι η ηλεκτροκίνηση και τα data centers. Αυτή ήταν η πρώτη φορά μέτρησης της παρουσίας των data centers, τα οποία συνιστούν το 2,4% της παγκόσμιας ζήτησης, με το ποσοστό των ΗΠΑ να φτάνει σχεδόν το 40% του παγκόσμιου συνόλου.

 

 

Η Κίνα προωθεί τον εξηλεκτρισμό ταχύτερα από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Πηγή: Energy Institute.

 

Κλείνοντας την εισήγησή του, ο Dr Wayth σκιαγράφησε τις δύο διαφορετικές μορφές ενεργειακής κυριαρχίας που ανταγωνίζονται επί του παρόντος: Η πρώτη βασίζεται στην ανάπτυξη των ορυκτών καυσίμων, με τις ΗΠΑ να αποτελούν τον κύριο θιασώτη της. Η δεύτερη βασίζεται στον εξηλεκτρισμό και την ανάπτυξη των ΑΠΕ, υπό την ηγεσία της Κίνας. Τέλος, ο ομιλητής έθεσε το ερώτημα του ποια μπορεί να είναι η επόμενη κρίση μετά τα Στενά του Ορμούζ, φέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα των κρίσιμων ορυκτών. 

Μετά το πέρας της παρουσίασης, ακολούθησε ένα πάνελ ειδικών. Τον συντονισμό ανέλαβε ο Malcolm Moore, συντάκτης των Financial Times για θέματα ενέργειας. Εκτός από τον Πρόεδρο και τον Εκτελεστικό Διευθυντή του ΕΙ, στη συζήτηση συμμετείχαν οι Wafa Jafri, επικεφαλής Ενέργειας και Φυσικών Πόρων στην KPMG UK, η Maria de Kleijn, επικεφαλής για τη Βιωσιμότητα στην Kearney, και ο Aditya Lolla, Εκτελεστικός Διευθυντής της Ember. Παραθέτοντας διαφορετικά στοιχεία, οι τοποθετήσεις των ομιλητών επικεντρώθηκαν στο ζήτημα της ενεργειακής μετάβασης και πώς αυτή αλληλεπιδρά με το ολοένα και πιο κρίσιμο πρόβλημα της ενεργειακής ασφάλειας. 

Όπως συμφώνησαν οι συμμετέχοντες, η σημερινή κατάσταση σε διεθνές επίπεδο καταδεικνύει πως η ενεργειακή μετάβαση δεν συμβαίνει συντεταγμένα, αλλά με διαφορετικούς ρυθμούς για διαφορετικές χώρες και περιοχές του πλανήτη. Επιπροσθέτως, η μετάβαση πλέον δεν αφορά μόνο στις κλιματικές δεσμεύσεις, αντιθέτως εδράζεται σε οικονομικά και γεωπολιτικά επιχειρήματα. Και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών, η τρέχουσα ενεργειακή κρίση έριξε περισσότερο φως στις διαφορετικές προσεγγίσεις των κυβερνήσεων, ενώ πιθανότατα θα σηματοδοτήσει μία βαθιά αλλαγή στον ενεργειακό σχεδιασμό των χωρών, όπως εκείνη που διαμορφώθηκε μετά το 1973.   

 

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο