Ο αποκλεισμός του Ορμούζ αποκάλυψε την ευαλωτότητα των ενεργειακών εξαγωγών του Κόλπου, ωθώντας μεγάλους παραγωγούς να επιταχύνουν έργα αγωγών που παρακάμπτουν το Στενό και μειώνουν τους μελλοντικούς κινδύνους διαταραχών. Η Σαουδική Αραβία κατάφερε να αναδρομολογήσει έως και 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσω του αγωγού East-West κατά τη διάρκεια της κρίσης

ενώ τα ΗΑΕ και το Ιράκ επεκτείνουν τώρα γρήγορα εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών και δυναμικότητα αγωγών. Μακροπρόθεσμα σχέδια, συμπεριλαμβανομένων νέων αγωγών που συνδέουν τα πετρελαϊκά πεδία της Μέσης Ανατολής με λιμάνια της Μεσογείου μέσω Τουρκίας και Συρίας, στοχεύουν να αναδιαμορφώσουν τη περιφερειακή ενεργειακή λογιστική και να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια για εξαγωγείς και καταναλωτές.

Ο αποκλεισμός του Ορμούζ ήταν κάτι που δεν επρόκειτο ποτέ να συμβεί — μέχρι που συνέβη, παραλύοντας το 1/5 των παγκόσμιων ροών LNG και αργού πετρελαίου και προκαλώντας σημαντική οικονομική ζημιά τόσο σε παραγωγούς όσο και σε καταναλωτές ενεργειακών εμπορευμάτων.

Τώρα, λαμβάνονται μέτρα ώστε να μην ξανασυμβεί ποτέ διαταραχή τέτοιας κλίμακας.

Η πιο άμεση αντίδραση στον αποκλεισμό του Ιράν στο Στενό ήταν η στροφή σε εναλλακτικές διαδρομές αγωγών από όσους διέθεταν σχετική υποδομή. Η Σαουδική Αραβία έδειξε διορατικότητα με τον αγωγό East-West, τον οποίο χρησιμοποίησε για να αναδρομολογήσει τις εξαγωγές της από τον Περσικό Κόλπο προς την Ερυθρά Θάλασσα, αυξάνοντας τη ροή σε περίπου 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα πριν την κρίση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κίνδυνος αποκλεισμού του Ορμούζ ήταν ακριβώς ο λόγος που η Σαουδική Αραβία αποφάσισε να κατασκευάσει τον αγωγό East-West εξαρχής, τη δεκαετία του 1980, όπως ανέφερε το Reuters.
Παράλληλα, ο γείτονάς της και πρώην εταίρος της στο OPEC, τα ΗΑΕ, θα χρειαστεί να κατασκευάσει νέο αγωγό ώστε να προστατευθεί από μελλοντικά προβλήματα στο Ορμούζ. Η χώρα ήδη διαθέτει έναν αγωγό που μεταφέρει πετρέλαιο στο λιμάνι το οποίο βρίσκεται ακριβώς έξω από το Ορμούζ, αλλά τώρα σχεδιάζει να διπλασιάσει τη δυναμικότητά του με νέο αγωγό, από 1,8 εκατ. σε 3,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως — και επιδιώκει να το υλοποιήσει γρήγορα. Ο νέος αγωγός αναμένεται να είναι έτοιμος έως το τέλος του επόμενου έτους.

Το Ιράκ επίσης προσπαθεί να ενισχύσει τη δυναμικότητα των αγωγών του. Πάνω από το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράκ παραδοσιακά διέρχεται από τον Περσικό Κόλπο, καθιστώντας τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη σε διαταραχές του Ορμούζ. Οι εξαγωγές που ξεπερνούσαν τα 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως πριν τη σύγκρουση κατέρρευσαν σε ένα κλάσμα αυτού του επιπέδου, προκαλώντας απότομη πτώση στα κρατικά έσοδα και αναγκάζοντας τη Βαγδάτη να δώσει προτεραιότητα στην εγχώρια ενεργειακή ασφάλεια έναντι των εξαγωγών. Η παραγωγή υποχώρησε από 4 εκατ. βαρέλια σε 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Όπως και ο γείτονάς του, τα ΗΑΕ, το Ιράκ προσπαθεί να αυξήσει την υπάρχουσα υποδομή αγωγών του, ειδικά τον αγωγό Κιρκούκ- Τζεϊχάν, που μεταφέρει ροές πετρελαίου από τα βόρεια πεδία της χώρας. Ο αγωγός έχει σήμερα δυναμικότητα περίπου 200.000 βαρέλια ημερησίως, με τη Βαγδάτη να επιδιώκει την αύξησή της σε περίπου 770.000 βαρέλια ημερησίως μέσα σε λίγους μήνες. Επιπλέον, το Ιράκ εξετάζει ένα δίκτυο άλλων αγωγών προς λιμάνια της Μεσογείου στη Συρία και την Ιορδανία, για να παρακάμψει του Ορμούζ.

Υπάρχει επίσης μια ξεχωριστή πρωτοβουλία για τη δημιουργία δικτύου αγωγών που θα συνδέει τα πετρελαϊκά πεδία της Μέσης Ανατολής με λιμενικές πόλεις της Μεσογείου, με την Τουρκία και τη Συρία να αναδεικνύονται σε σημαντικούς περιφερειακούς ενεργειακούς κόμβους.
Η μετα-Άσαντ σταθεροποίηση της Συρίας ανοίγει ένα στενό αλλά ιστορικά καθοριστικό παράθυρο για να μετατραπεί η Λεβαντίνη από πεδίο ενεργειακής σύγκρουσης σε ηπειρωτικό ενεργειακό διάδρομο, σύμφωνα με το New Lines Institute.

Κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι η ανάληψη εξουσίας από πρώην μαχητές ίσως δεν πρέπει να περιγράφεται ως σταθεροποίηση, αλλά φαίνεται ότι η τωρινή ηγεσία στη Συρία επιθυμεί νσ αξιοποιήσει οικονομικά την ενέργεια.

Η πρωτοβουλία Four Seas θα παρείχε τέσσερα αλληλοενισχυόμενα στρατηγικά οφέλη: ευρωπαϊκή ενεργειακή ανεξαρτησία από τη ρωσική και ιρανική εξάρτηση, αμερικανική εμπορική πρωτοκαθεδρία στην πιο στρατηγικά μοχλευμένη υποδομή της Μέσης Ανατολής, συριακή οικονομική ανασυγκρότηση μέσω εσόδων διαμετακόμισης και μια πιο σταθερή γεωπολιτική διευθέτηση που θα επιβράβευε την ευθυγράμμιση με τη Δύση, αναφέρει επίσης το New Lines Institute.

Η Τουρκία ήδη εργάζεται για να μετατραπεί σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο, ειδικά στο φυσικό αέριο. Η πρωτοβουλία Four Seas ταιριάζει με αυτή τη στρατηγική της Άγκυρας, η οποία ωστόσο περιλαμβάνει και τη διαμετακόμιση ρωσικού αερίου.

Η πρωτοβουλία εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 10 δισ. δολάρια — με τους εξαγωγείς ενέργειας πιθανότατα να τη θεωρούν αξιόλογη επένδυση, εφόσον μειώνει τον κίνδυνο απωλειών από γεωπολιτικές αποφάσεις τρίτων χωρών.

Ωστόσο, υπάρχουν και χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολότερη πορεία για μεγαλύτερη ανεξαρτησία στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.Το Κουβέιτ και το Κατάρ θα πρέπει να βασίζονται σε γειτονικές χώρες και στους αγωγούς τους για να παρακάμψουν το Ορμούζ, καθώς δεν διαθέτουν αντίστοιχη υποδομή.
Για το Κατάρ, αυτό δεν είναι ιδανικό καθώς οι εντάσεις με τα ΗΑΕ και τη Σαουδική Αραβία καθιστούν δύσκολη τη στήριξή του σε αυτές, ώστε να μειώσει την εξάρτησή του από το Ορμούζ.

Από την άλλη πλευρά, ο κίνδυνος επανάληψης του σεναρίου του Ορμούζ, που...δεν επρόκειτο ποτέ να συμβεί, είναι προς το παρόν αρκετά μικρός, εκτός αν ξαναρχίσουν οι εχθροπραξίες.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο