Η απόφαση του Αμερικανού Προέδρου να επιτεθεί στον Ιράν και να οδηγήσει στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, αποκόπτοντας περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα από τις αγορές, είχε ένα απρόβλεπτο για πολλούς αποτέλεσμα: την ανάδειξη των ΗΠΑ στον μεγαλύτερο εξαγωγέα αργού τον Μάιο. Πιο συγκεκριμένα, οι ΗΠΑ εξήγαγαν 10,5 εκατομμύρια bpd τον περασμένο μήνα, προερχόμενα τόσο από μία ελαφριά αύξηση της παραγωγής, όσο και από τους όγκους που απελευθερώθηκαν από τα Στρατηγικά Αποθέματα. Στη δεύτερη θέση, η Ρωσία εξήγαγε 7 εκατομμύρια bpd και η Σαουδική Αραβία 5,9 εκατομμύρια bpd.
Αυτή η πρωτοκαθεδρία δεν συνέβη σε ένα γεωπολιτικό κενό. Βραχυπρόθεσμα, οι δύο πάλαι ποτέ κυρίαρχοι των αγορών, Μόσχα και Ριάντ, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Για τη Ρωσία, ο συνδυασμός των ουκρανικών επιθέσεων στις πετρελαϊκές υποδομές και οι δυτικές κυρώσεις, έχουν οδηγήσει τη βιομηχανία πετρελαίου στα όριά της. Για τη Σαουδική Αραβία, ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ ανάγκασε στην εκτροπή των ροών προς την Ερυθρά Θάλασσα, με τον αγωγό East-West και το τερματικό Yanbu να δυσκολεύονται να καλύψουν το κενό που έχει δημιουργηθεί.
Όμως, μακροπρόθεσμα, Μόσχα και Ριάντ φαίνονται να εκτίμησαν λάθος τις συνθήκες της παγκόσμιας αγοράς. Μεταξύ 2000-2010, η παραγωγή αργού στη Ρωσία αυξήθηκε από τα 6 εκατομμύρια bpd στα 10 εκατομμύρια bpd, ανέβηκε περαιτέρω στα 12 εκατομμύρια bpd μέχρι το 2020, αλλά μετά άρχισε να βρίσκεται σε πτωτική τάση, βρισκόμενη σήμερα κάτω από τα 10 εκατομμύρια bpd. Το 2025, η Ρωσία εξήγαγε 5,8 εκατομμύρια bpd κατά μέσο όρο. Ο βασικός λόγος για αυτό το τέλμα είναι η χρόνια υπο-επένδυση στον κλάδο, η οποία έχει οδηγήσει στον μαρασμό πολλών πεδίων.
Από την άλλη πλευρά, η Σαουδική Αραβία έχει παγιδευτεί στο σύστημα που δημιούργησε μέσω του OPEC/OPEC+. Φοβούμενο πως μία δραματική άνοδος των τιμών θα σηματοδοτούσε την καταστροφή της ζήτησης, ενώ μία δραματική πτώση την κατάρρευση της σαουδαραβικής οικονομίας, το βασίλειο έχει επιβάλει μία σειρά αυστηρών ελέγχων, τόσο στη δική του παραγωγή, όσο και των συμμάχων του στο καρτέλ. Από το 2000 μέχρι το 2026, η παραγωγή της Σαουδικής Αραβίας κυμαίνεται μεταξύ 10-12 εκατομμυρίων bpd, τη στιγμή που οι τάσεις της αγοράς κινούνται σε διαφορετική κατεύθυνση. Το 2025, η Σαουδική Αραβία εξήγαγε 8,1 εκατομμύρια bpd κατά μέσο όρο.
Αντιθέτως, οι ΗΠΑ επέλεξαν μία διαφορετική πορεία. Μετά το 2010, οι αμερικανικές εταιρείες αξιοποίησαν στο έπακρο την υδραυλική ρωγμάτωση, εκκινώντας τη σχιστολιθική επανάσταση που αρχικά ανέδειξε τη χώρα στον μεγαλύτερο παραγωγό φυσικού αερίου και αργότερα πετρελαίου. Το 2015, η Ουάσιγκτον ακύρωσε την απαγόρευση των εξαγωγών πετρελαίου, ένα μέτρο που είχε θεσμοθετηθεί μετά το αραβικό εμπάργκο του 1973. Επιστρέφοντας στην εξουσία, ο Τραμπ δεν έκρυψε την επιθυμία του όχι απλώς να αυξήσει τις αμερικανικές εξαγωγές ορυκτών καυσίμων, αλλά να τις χρησιμοποιήσει και ως γεωπολιτικούς μοχλούς πίεσης. Το 2025, οι ΗΠΑ εξήγαγαν 6,6 εκατομμύρια bpd, με τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο να επιτρέπει στις αμερικανικές εταιρείες να μεγιστοποιήσουν τις ικανότητές τους.
Βεβαίως, η σημερινή πρωτιά της Ουάσιγκτον δεν σημαίνει αυτόματα και επικράτηση. Αντιθέτως, η πετρελαϊκή βιομηχανία καλείται να απαντήσει σε μία σειρά προκλήσεων. Η πρώτη είναι η διατήρηση της υψηλής παραγωγής, και άρα των υψηλών εξαγωγών, μετά την επαναφορά των τιμών πετρελαίου στα κανονικά επίπεδα. Οι σχιστολιθικές εξορύξεις στις οποίες βασίζεται η αμερικανική παραγωγή χρειάζονται την τιμή του Brent στα 65 δολάρια/βαρέλι ώστε να καλύπτουν το κόστος λειτουργίας τους. Πριν το ξέσπασμα του πολέμου, πολλοί μικρότεροι παραγωγοί είχαν αναγκαστεί να πουλήσουν ή να διακόψουν τις γεωτρήσεις τους, καθώς οι τιμές του πετρελαίου κινούνταν χαμηλά λόγω της περιορισμένης ζήτησης. Ταυτόχρονα, η διατήρηση των τιμών καυσίμων εντός των ΗΠΑ σε σχετικά χαμηλά επίπεδα είναι ένα βασικό διακύβευμα για τους Αμερικανούς Προέδρους, με την κατάσταση στην αντλία να έχει παίξει καθοριστικό ρόλο σε πολλές εκλογικές αναμετρήσεις.
Εξωτερικά, οι αμερικανικές εταιρείες οφείλουν να πείσουν τους δυνητικούς πελάτες τους πως το προϊόν που προσφέρουν δεν θα μετατραπεί σε γεωπολιτικό όπλο. Με τον Λευκό Οίκο να δηλώνει απερίφραστα πως στοχεύει να εργαλειοποιήσει την ενεργειακή κυριαρχία του, ασκώντας έντονες πιέσεις κατά συμμάχων και ανταγωνιστών, αρκετές κυβερνήσεις διστάζουν να αυξήσουν την εξάρτησή τους από τους αμερικανικούς υδρογονάνθρακες. Ειδικά στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ορυκτών καυσίμων από τις ΗΠΑ, ο φόβος επανάληψης του 2022 με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είναι υπαρκτός και γνωστός. Από την πλευρά του, ο Τραμπ δεν βοηθά καθόλου αυτές τις ανησυχίες, εκτοξεύοντας απειλές και ύβρεις κατά των Ευρωπαίων.