για τη συναρμολόγηση του ηλεκτρικού μοντέλου Voyah — σχεδιασμένου από την κινεζική Dongfeng — προκάλεσε σοκ στη Γαλλία. Το εργοστάσιο, όπου μέχρι πρόσφατα κατασκευάζονταν μοντέλα όπως το C5 Aircross, αποτελεί σύμβολο της γαλλικής βιομηχανίας. Πριν από 15 χρόνια απασχολούσε 4.000 εργαζόμενους· σήμερα έχουν απομείνει μόλις 1.300, ενώ οι πωλήσεις του C5 Aircross κινούνται κάτω από τις προσδοκίες.
Με τη Dongfeng — η οποία ανήκει κατά 70% στο κινεζικό κράτος — να ξεκινά παραγωγή σε γαλλικό έδαφος, η ιστορία του εργοστασίου της Ρεν, που άρχισε με τον Ντε Γκωλ, συνεχίζεται πλέον υπό τη σκιά του Σι Τζινπίνγκ.
Η κινεζική αντεπίθεση στην αυτοκινητοβιομηχανία
Το εργοστάσιο της Ρεν δεν είναι η πρώτη περίπτωση κινεζικής αυτοκινητοβιομηχανίας που παράγει στην Ευρώπη. Μετά την εξάπλωση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και τις συνέπειες του COVID, οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες άρχισαν να δυσκολεύονται να ελέγξουν το κόστος παραγωγής.
Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση αύξησε τους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα για να προστατεύσει τους Ευρωπαίους κατασκευαστές, η κινεζική απάντηση ήταν άμεση: παραγωγή μέσα στην ίδια την Ευρώπη.
Το εργοστάσιο της Stellantis στο Τίχι της Πολωνίας παράγει από τον Σεπτέμβριο του 2024 το μοντέλο T03 της Leapmotor, με στόχο πωλήσεις 500.000 οχημάτων ετησίως.
Στην Ισπανία, τα εργοστάσια της Opel στη Σαραγόσα και τη Μαδρίτη βρίσκονται στο τελικό στάδιο συμφωνιών για παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων κινεζικών εταιρειών.
Η XPeng παράγει από τον Σεπτέμβριο του 2025 τα SUV μοντέλα G6 και G9 στις εγκαταστάσεις της Magna Steyr στο Γκρατς της Αυστρίας.
Η Magna Steyr, που συναρμολογεί αυτοκίνητα για ευρωπαϊκές μάρκες, έχει σχεδόν εξαντλήσει την ετήσια δυναμικότητά της των 200–250 χιλιάδων αυτοκινήτων, ενώ η XPeng αναζητά ήδη δεύτερο εργοστάσιο στην Ευρώπη.
Η Chery συνεχίζει διαπραγματεύσεις με ευρωπαϊκές εταιρείες για εγκαταστάσεις παραγωγής στην Ιταλία και την Ισπανία.
Στο εργοστάσιο της Ford στη Βαλένθια, μετά το τέλος παραγωγής των Mondeo, S-Max και Galaxy, δημιουργήθηκε μεγάλο παραγωγικό κενό. Υπάρχουν πληροφορίες ότι η Geely βρίσκεται κοντά σε συμφωνία για παραγωγή ηλεκτρικών και υβριδικών μοντέλων εκεί, ενώ υπάρχουν φήμες ότι έχει ήδη αποκτήσει το τμήμα αμαξώματος “Body 3” του εργοστασίου.
Παράλληλα, η BYD ολοκληρώνει την κατασκευή εργοστασίου στην Ουγγαρία και ετοιμάζεται επίσης να παράγει εντός Ευρώπης.
Η μεγάλη μεταμόρφωση της βιομηχανικής ιστορίας
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι ευρωπαϊκές χώρες — Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Βρετανία — που εφηύραν και ανέπτυξαν την αυτοκινητοβιομηχανία στα τέλη του 19ου αιώνα.
Από την άλλη, η Κίνα, που πριν από 40 χρόνια διέθετε ελάχιστη δυνατότητα παραγωγής οχημάτων πέρα από ορισμένα στρατιωτικά μοντέλα.
Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες μεταμορφώσεις της παγκόσμιας βιομηχανικής ιστορίας.
Για να κατανοήσει κανείς αυτή την εξέλιξη, πρέπει να επιστρέψει στις 18 Δεκεμβρίου 1978, στην Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος στο Πεκίνο.
Μετά τον θάνατο του Μάο το 1976, τη μάχη διαδοχής κέρδισε ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ, ένας πραγματιστής ηγέτης που έδινε προτεραιότητα στην οικονομική ανάπτυξη αντί της ιδεολογικής καθαρότητας και συνήθιζε να λέει:
«Δεν έχει σημασία αν η γάτα είναι άσπρη ή μαύρη, σημασία έχει να πιάνει ποντίκια».
Με την οικονομική ανάπτυξη να γίνεται κεντρικός άξονας της κρατικής ιδεολογίας, ξεκίνησαν μεταρρυθμίσεις:
- χαλάρωση του συλλογικού συστήματος στην αγροτική οικονομία,
- περιορισμένο άνοιγμα στον ιδιωτικό τομέα και ενθάρρυνση ξένων επενδύσεων.
Το 1984 η Volkswagen συνεργάστηκε με τη SAIC και εγκαταστάθηκε στην Κίνα. Το 1985 ακολούθησε η Peugeot μέσω συνεργασίας με τη GAC. Στη συνέχεια μπήκαν στην κινεζική αγορά οι GM, Toyota, Honda και Nissan.
Η τεράστια κινεζική αγορά χωρούσε τους πάντες. Η Volkswagen γνώρισε μεγάλη επιτυχία με το Santana, ενώ η Peugeot, αν και δεν πέτυχε αντίστοιχα αποτελέσματα με το 505, ωφελήθηκε από το πλεονέκτημα της πρώιμης παρουσίας.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες μετέφεραν μαζί τους και τα δίκτυα προμηθευτών τους, δημιουργώντας σταδιακά ένα πλήρες αυτοκινητιστικό οικοσύστημα στην Κίνα. Στην αρχή, παρήγαν σχετικά απλά μοντέλα αποκλειστικά για την κινεζική αγορά.
Το μεγάλο άλμα της Κίνας
Η πρώτη μεγάλη έκρηξη της κινεζικής αυτοκινητοβιομηχανίας ήρθε μετά την ένταξη της χώρας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001.
Οι ξένες επενδύσεις εκτοξεύθηκαν και η κινεζική εφοδιαστική αλυσίδα — βασισμένη σε τεράστιους ανθρώπινους και πρώτων υλών πόρους — έγινε σχεδόν πλήρως αυτάρκης.
Το 2009 η Κίνα είχε ήδη γίνει η μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτου στον κόσμο, ενώ η τεχνογνωσία και η βιομηχανική κουλτούρα της χώρας είχαν πλέον ωριμάσει.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2010, το Πεκίνο πήρε μια στρατηγική απόφαση: θεωρώντας αδύνατο να ανταγωνιστεί την Ευρώπη, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ στους κινητήρες εσωτερικής καύσης, επένδυσε σχεδόν όλη την ερευνητική και αναπτυξιακή του προσπάθεια στα ηλεκτρικά οχήματα.
Τότε εμφανίστηκαν νέες εταιρείες όπως οι BYD, XPeng και NIO. Η Κίνα έπαψε να είναι απλώς ένας τόπος μαζικής παραγωγής και μετατράπηκε σε χώρα τεχνολογικής καινοτομίας.
Λάθος timing
Το 2020, ειρωνικά, η πανδημία COVID που ξεκίνησε από την Κίνα προκάλεσε σοβαρά προβλήματα κόστους και προμηθειών στις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες. Οι τιμές των οχημάτων αυξήθηκαν, η ζήτηση υποχώρησε και εργοστάσια που λειτουργούσαν αδιάκοπα έμειναν με άδεια γραμμή παραγωγής.
Οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές συνειδητοποίησαν — σχεδόν 10 χρόνια αργότερα από τους Κινέζους ανταγωνιστές τους — ότι το μέλλον βρίσκεται στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Όμως είχαν ήδη καθυστερήσει.
Σαράντα χρόνια μετά το πρώτο Santana της Volkswagen που παραγόταν στην Κίνα με τη λογική «Σχεδιασμένο στην Ευρώπη/ Κατασκευασμένο στην Κίνα», σήμερα τα ευρωπαϊκά εργοστάσια παράγουν αυτοκίνητα με το αντίστροφο μοντέλο: «Σχεδιασμένο στην Κίνα/ Κατασκευασμένο στην Ευρώπη»