Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας νέα οριζόντια παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 για τα προγράμματα «Εξοικονομώ» των ετών 2021 και 2023 του «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους» και του τελευταίου «Εξοικονομώ 2025».
Την ίδια ώρα, το ΥΠΕΝ προετοιμάζει τη μετάβαση σε μια νέα γενιά προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης, με μειωμένη εξάρτηση από τις παραδοσιακές επιδοτήσεις και μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η αξιοποίηση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και των εταιρειών ενεργειακών υπηρεσιών (ESCOs), οι οποίοι αναμένεται να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στη χρηματοδότηση και υλοποίηση παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας. Κεντρικό εργαλείο της νέας προσέγγισης αποτελεί το μοντέλο χρηματοδότησης μέσω λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας (on-billfinancing), το οποίο επιτρέπει στον καταναλωτή να αποπληρώνει σταδιακά το κόστος των επενδύσεων μέσα από τον λογαριασμό ρεύματος. Η δυνατότητα αυτή έχει ήδη προβλεφθεί στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο και εκτιμάται ότι θα διευκολύνει την κινητοποίηση πρόσθετων ιδιωτικών πόρων για έργα ενεργειακής αναβάθμισης.
Συνολικά, σύμφωνα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην 3η Εθνική Συνάντηση του έργου SMAFIN Expanded (Supporting the Implementation of Smart Financing for Energy Efficiency), η οποία πραγματοποιήθηκε πρόσφατα (28 Μαΐου) στα προγράμματα έχουν υποβληθεί 212.350 αιτήσεις, ενώ οι εντάξεις ανέρχονται σε 150.383. Οι καταβολές προς τους δικαιούχους ξεπερνούν τα 1,9 δισ. ευρώ, με περισσότερα από 79.000 έργα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα.
Στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» καταγράφηκαν 28.950 αιτήσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν 10.734. Οι συνολικές πληρωμές διαμορφώνονται στα 163 εκατ. ευρώ, ενώ η μέση επιχορήγηση ανέρχεται σε 16.856 ευρώ ανά έργο. Μέχρι στιγμής έχουν ολοκληρωθεί 9.539 παρεμβάσεις, ποσοστό περίπου 89% των ενταγμένων έργων.
Το «Εξοικονομώ 2021» παραμένει ο μεγαλύτερος κύκλος του προγράμματος, συγκεντρώνοντας 88.962 αιτήσεις και 69.409 εντάξεις. Οι πληρωμές έχουν φτάσει τα 797 εκατ. ευρώ και η μέση ενίσχυση διαμορφώνεται στα 13.242 ευρώ. Ωστόσο, παρά την πολυετή διάρκεια υλοποίησης, το ποσοστό ολοκλήρωσης βρίσκεται στο 81%, με 56.545 έργα να έχουν ολοκληρωθεί.
Στο «Εξοικονομώ 2023» οι αιτήσεις ανήλθαν σε 32.431, ενώ εγκρίθηκαν 27.562 έργα. Οι πληρωμές έχουν ξεπεράσει τα 381 εκατ. ευρώ και η μέση επιδότηση φτάνει τα 14.861 ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί 12.624 παρεμβάσεις, γεγονός που μεταφράζεται σε ποσοστό ολοκλήρωσης περίπου 46%.
Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζει και το πρόγραμμα «Εξοικονομώ για Νέους», όπου από τις 6.677 αιτήσεις εγκρίθηκαν 4.849. Οι εκταμιεύσεις διαμορφώνονται σε 61,5 εκατ. ευρώ, ενώ η μέση ενίσχυση αγγίζει τα 13.436 ευρώ. Μέχρι στιγμής έχουν ολοκληρωθεί μόλις 496 έργα, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 10% των ενταγμένων παρεμβάσεων.
Ιδιαίτερα αυξημένο ενδιαφέρον καταγράφεται για το «Εξοικονομώ 2025», στο οποίο έχουν ήδη υποβληθεί 55.330 αιτήσεις και έχουν ενταχθεί 37.829 έργα. Ο προβλεπόμενος προϋπολογισμός πληρωμών φτάνει τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ η μέση επιδότηση ανέρχεται σε 21.921 ευρώ, η υψηλότερη που έχει δοθεί μέχρι σήμερα σε κύκλο του προγράμματος.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι καθυστερήσεις που καταγράφονται, μεταξύ άλλων, οφείλονται σε ένα πλέγμα διοικητικών και τεχνικών δυσκολιών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι χρονοβόρες διαδικασίες έκδοσης τελικών αποφάσεων υπαγωγής, οι εγκρίσεις τραπεζικών δανείων, η ολοκλήρωση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, η διευθέτηση πολεοδομικών θεμάτων και η εξασφάλιση των απαραίτητων αδειοδοτήσεων.