αναθεώρηση του Ιουλίου, η οποία, βάσει των σημερινών κανόνων της ΕΕ, θα αύξανε το πλαφόν από τα 44,10 δολάρια το βαρέλι σε τουλάχιστον 65 δολάρια — πολύ πάνω από το όριο των 60 δολαρίων που είχε συμφωνηθεί αρχικά από την G7.
«Οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρνήθηκαν να σχολιάσουν», ανέφερε το Bloomberg.
Τα σχέδια ενδέχεται να αλλάξουν πριν τα κράτη-μέλη καταλήξουν σε τελική θέση, καθώς οι κυρώσεις απαιτούν ομόφωνη έγκριση σε επίπεδο ΕΕ.
Το πρόβλημα που δημιούργησε ο πόλεμος με το Ιράν
Η ΕΕ υιοθέτησε πέρυσι έναν δυναμικό μηχανισμό που ορίζει αυτόματα το πλαφόν κάθε έξι μήνες στο 15% κάτω από τη μέση τιμή του ρωσικού πετρελαίου Urals στην αγορά. Ο στόχος ήταν να μειώνονται τα έσοδα της Μόσχας καθώς το πλαφόν θα προσαρμοζόταν ανάλογα με τις διεθνείς τιμές.
Η λογική αυτή λειτουργούσε σε σταθερή ή πτωτική αγορά. Όμως ο πόλεμος με το Ιράν, που πλέον εισέρχεται στον τέταρτο μήνα, και το ουσιαστικό κλείσιμο του Ορμούζ έχουν προκαλέσει απότομη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.
Χωρίς παρέμβαση, η άνοδος αυτή θα οδηγούσε μηχανικά σε υψηλότερο πλαφόν, επιτρέποντας στις ρωσικές εξαγωγές να αποκομίσουν μεγαλύτερα κέρδη και υπονομεύοντας έτσι τον ίδιο τον σκοπό του μέτρου.
Οι τρεις επιλογές που εξετάζονται είναι:
- πλήρες πάγωμα του πλαφόν στα 44,10 δολάρια,
- αναστολή του μηχανισμού αυτόματης αύξησης μέχρι το τέλος του έτους λόγω των «εξαιρετικών συνθηκών» στη Μέση Ανατολή,
- ή ανώτατο όριο αύξησης στα 60 δολάρια, δηλαδή επιστροφή στο αρχικό επίπεδο που είχε συμφωνήσει η G7.
Το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας
Η απόφαση για το πλαφόν αποτελεί μέρος του 21ου πακέτου κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας μετά την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να ολοκληρώσει και να παρουσιάσει επίσημα το πακέτο στις αρχές Ιουνίου. Οι πρέσβεις των κρατών-μελών ενημερώθηκαν ήδη την περασμένη εβδομάδα.
Μεταξύ των υπό εξέταση μέτρων είναι και η επιβολή κυρώσεων σε περίπου 20 επιπλέον πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά πετρελαίου εκτός δυτικών περιορισμών. Το καθεστώς αυτό ενδέχεται αργότερα να επεκταθεί και σε πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε εκατοντάδες πλοία και εξετάζει πλέον και μέτρα κατά πλοίων που παρέχουν υπηρεσίες σε ήδη κυρωμένα δεξαμενόπλοια.
Το νέο πακέτο αναμένεται επίσης να στοχεύσει τράπεζες, εμπόρους πετρελαίου, διυλιστήρια και εταιρείες κρυπτονομισμάτων σε τρίτες χώρες που, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, βοηθούν τη Μόσχα να παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Παράλληλα, σχεδιάζονται εξαγωγικοί περιορισμοί σε περίπου δύο δωδεκάδες εταιρειών, μεταξύ αυτών επιχειρήσεις στην Κίνα, την Ινδία, την Τουρκία και την Κεντρική Ασία, οι οποίες φέρονται να συνεχίζουν να προμηθεύουν τη Ρωσία με αγαθά που χρησιμοποιούνται σε όπλα ή στην παραγωγή τους.
Ένα μέτρο που θεωρείται απίθανο να εγκριθεί τελικά είναι η πλήρης απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών. Αρκετά κράτη-μέλη αντιδρούν λόγω της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, ενώ απαιτείται και ευρύτερη στήριξη από την G7.
Ναυτιλιακές χώρες όπως η Ελλάδα έχουν επανειλημμένα αντισταθεί σε αλλαγές στα πλαφόν.
Euroclear και τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Ξεχωριστά, η ΕΕ βρίσκεται σε αρχικό στάδιο συζητήσεων για την προστασία του συστήματος εκκαθάρισης Euroclear, μετά από απόφαση ρωσικού δικαστηρίου που δημιούργησε νομική βάση ώστε η ρωσική κεντρική τράπεζα να μπορεί δυνητικά να κατασχέσει περιουσιακά του στοιχεία.
Η ΕΕ έχει ήδη χρησιμοποιήσει έκτακτες εξουσίες για να παρατείνει επ’ αόριστον το πάγωμα έως και 210 δισεκατομμυρίων ευρώ ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται κυρίως μέσω της Euroclear.
Η επίσημη θέση της ΕΕ είναι ότι αυτά τα κεφάλαια θα παραμείνουν δεσμευμένα μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και η Ρωσία να καταβάλει αποζημιώσεις.
Το Βέλγιο και άλλα κράτη-μέλη αντιτίθενται στην πλήρη κατάσχεση των κεφαλαίων, με αποτέλεσμα η διαμάχη να παραμένει άλυτη.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, συνεχίζονται επίσης οι συζητήσεις για πιθανή απαγόρευση έκδοσης βίζας σε πρώην Ρώσους μαχητές.