Οι εξαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω του αγωγού TurkStream αυξήθηκαν κατά 22% τον Μάρτιο σε σύγκριση με πέρυσι, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 55 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ημερησίως, σύμφωνα με το Reuters που βασίζεται σε δεδομένα του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων

Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. Η αύξηση αυτή αντανακλά μια δομική αλλαγή που ισχύει από τον Ιανουάριο του 2025, όταν η Ουκρανία αρνήθηκε να ανανεώσει τη συμφωνία διαμετακόμισης φυσικού αερίου με τη Ρωσία. Με το συγκεκριμένο δρομολόγιο κλειστό, ο TurkStream έχει γίνει ο τελευταίος άμεσος αγωγός που συνδέει τη Ρωσία με τις ευρωπαϊκές αγορές

Ο αγωγός, που περνά κάτω από τη Μαύρη Θάλασσα προς την Τουρκία και στη συνέχεια στη νοτιοανατολική Ευρώπη, τροφοδοτεί πλέον βασικούς αγοραστές της περιοχής όπως η Ουγγαρία, η Σερβία και η Σλοβακία. Αυτές οι χώρες διατηρούν τις εισαγωγές ρωσικού αερίου για λόγους κόστους, υποδομών και πολιτικής. 

Η Τουρκία δεν είναι ο προμηθευτής, είναι ο διάδρομος μεταφοράς.

Η Τουρκία δεν σχεδίασε εξαρχής αυτόν τον ρόλο ως ο κύριος διάδρομος ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Ο TurkStream τέθηκε σε λειτουργία το 2020 για να εξυπηρετήσει τις αγορές της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η στρατηγική του σημασία αυξήθηκε μετά το κλείσιμο της ουκρανικής διαδρομής, αναβαθμίζοντας τη θέση της Τουρκίας περισσότερο λόγω συγκυριών παρά μέσω συνειδητής πολιτικής.

Αυτή η διάκριση έχει σημασία στις Βρυξέλλες, όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται προς την πλήρη απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια. Κανονισμός που υιοθετήθηκε τον Ιανουάριο του 2026 θέτει προθεσμία έως το φθινόπωρο του 2027 για την πλήρη κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού αερίου μέσω αγωγών, στοχεύοντας άμεσα τις εναπομείνασες ροές μέσω TurkStream.

Για τις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης που εξακολουθούν να εξαρτώνται από τον αγωγό, το χρονοδιάγραμμα αυτό δημιουργεί άμεσους περιορισμούς. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν δείξει μικρή βιασύνη να διαφοροποιηθούν από τη ρωσική προμήθεια, παρατείνοντας τις τριβές με την πολιτική της ΕΕ.

Η έκθεση της Τουρκίας είναι διαφορετική. Ο σημερινός ρόλος διαμετακόμισης δημιουργεί έσοδα και δίνει στην Άγκυρα έμμεση επιρροή στις περιφερειακές ενεργειακές ροές. Όταν αυτές οι ροές μειωθούν λόγω των κανόνων της ΕΕ, αυτή η επιρροή θα εξασθενήσει.

Η παράλληλη στρατηγική φυσικού αερίου της Τουρκίας

Η Τουρκία δεν λειτουργεί απλά ως χώρα διαμετακόμισης. Η Άγκυρα χτίζει από το 2017 μια παράλληλη αρχιτεκτονική: επεκτείνει τη δυναμικότητα LNG, αναπτύσσει παραγωγή στη Μαύρη Θάλασσα και ανοίγει εξαγωγικά κανάλια προς την Ευρώπη. Αυτή η πορεία δείχνει μια Τουρκία που θέλει να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο εμπορίας φυσικού αερίου και όχι απλώς σε διάδρομο που ορίζεται από τη ρωσική διαμετακόμιση.

Η δυναμικότητα επαναεριοποίησης έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ το κοίτασμα Σακάρια στη Μαύρη Θάλασσα αναμένεται να αυξήσει την παραγωγή του στο δεύτερο μισό της δεκαετίας. Η BOTAŞ έχει επίσης υπογράψει συμφωνίες εξαγωγής με ευρωπαίους αγοραστές, όπως η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Μολδαβία.

Η κατεύθυνση είναι σαφής: η Τουρκία χτίζει ένα μετα-ρωσικό μοντέλο φυσικού αερίου ενώ συνεχίζει να επωφελείται από τη ρωσική διαμετακόμιση.

Η ρωσική εξάρτηση πίσω από τον ρόλο διαμετακόμισης

Η αύξηση των ροών μέσω TurkStream συμβαίνει παράλληλα με τη γενικότερη κατάρρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Οι εξαγωγές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών προς την Ευρώπη μειώθηκαν σημαντικά το 2025, φτάνοντας στα χαμηλότερα επίπεδα δεκαετιών.

Ωστόσο, η εξάρτηση της ίδιας της Τουρκίας από τη Ρωσία δεν περιορίζεται στον TurkStream. Το πυρηνικό έργο Άκκουγιου συνδέει κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της Τουρκίας με ρωσική χρηματοδότηση, τεχνολογία και μακροχρόνια επιχειρησιακή εμπλοκή.

Το αποτέλεσμα είναι μια διπλή σχέση: ο TurkStream καθιστά την Τουρκία απαραίτητη για τα εναπομείναντα ρωσικά έσοδα φυσικού αερίου από την Ευρώπη, ενώ το Άκκουγιου ενσωματώνει τη Ρωσία στο πυρηνικό ενεργειακό μέλλον της Τουρκίας.

Αυτή η αντίφαση βρίσκεται στο κέντρο της ενεργειακής στρατηγικής της Άγκυρας. Η Τουρκία προσπαθεί να μετατρέψει τη γεωγραφία σε μοχλό ισχύος, ενώ ταυτόχρονα μειώνει τη ρωσική εξάρτηση που δίνει σε αυτόν τον μοχλό τη σημερινή του αξία.

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο