Το εν λόγω κοίτασμα που θεωρήθηκε στο παρελθόν μη βιώσιμο οικονομικά θα τροφοδοτεί πλέον το ενεργειακό σύστημα μέσω της πλατφόρμας, Gina Krog και του κόμβου Sleipner A, ενισχύοντας τη θέση της Νορβηγίας ως του πιο αξιόπιστου προμηθευτή ενέργειας της Ευρώπης.
Παρά τη ρητορική των τελευταίων ετών για ταχεία απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και για στροφή στον εξηλεκτρισμό της οικονομίας, εν τούτοις, η ευρωπαϊκή αγορά πάσχει από έλλειψη φυσικού αερίου.
Η παραγωγή εντός της Ένωσης υποχωρεί, η αγορά LNG παραμένει “σφιχτή” λόγω της ζήτησης από την Ασία, και όλα αυτά, την ώρα που οι γεωπολιτικές απειλές εξακολουθούν να εντείνουν τους φόβους για το μέλλον της τροφοδοσίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ένα κοίτασμα με εκτιμώμενα αποθέματα περίπου 27,6 εκατ. βαρελιών ισοδυνάμου πετρελαίου, κυρίως φυσικό αέριο, αποκτά σημασία πολύ πέραν του μεγέθους του.

(Περιοχή μίσθωσης Δυτικού Κατάκολου. Πηγή: Energean)
Σήμα προς την Ελλάδα
Στη χώρα μας, το “ώριμο” κοίτασμα υδρογονανθράκων στο Κατάκολο Ηλείας, διαθέτει, σύμφωνα με προκαταρκτικές εκτιμήσεις της Energean, απολήψιμα αποθέματα περίπου 12 εκ. βαρελιών πετρελαίου και 14 δισ. κυβικών ποδών φυσικού αερίου.
Το κοίτασμα του δυτικού Κατάκολου βρίσκεται περίπου 3,5 χιλ. από το ομώνυμο ακρωτήρι και σε βάθος θάλασσας 200-300 μέτρων. Τρεις γεωτρήσεις έχουν πιστοποιήσει την ύπαρξη συσσώρευσης πετρελαίου με κάλυμμα φυσικού αερίου. Η περιοχή της σύμβασης μίσθωσης της θαλάσσιας περιοχής του Κατάκολου ήταν μία από τις τρεις περιοχές που προκηρύχτηκαν από το Ελληνικό Δημόσιο μέσω της ανοικτής διαδικασίας ανοιχτής πρόσκλησης που ολοκληρώθηκε το 2014, με
την κύρωση των τριών συμβάσεων μεταξύ του Κράτους και της Κοινοπραξίας που επιλέχθηκε (Energean).
Δυστυχώς, για την Ελλάδα που παράγει μερικές εκατοντάδες βαρέλια την ημέρα από τον Πρίνο, αυτές ο ποσότητες θεωρήθηκαν ανάξιες λόγου και το κοίτασμα αγραναπαύεται στα γαλήνια νερά του Ιονίου…Συγκεκριμένα, ο Πρίνος που αποτελεί τη μοναδική ενεργή πετρελαιοπαραγωγή στην Ελλάδα, παράγει σήμερα περί τα 1500 βαρέλια ημερησίως, ήτοι, σημαντικά λιγότερα από το παρελθόν όταν είχε φθάσει να παράγει ακόμη και 4.000 βαρέλια την ημέρα (Δείτε τί έγραφε σχετικά το energia.gr)

Επιστρέφουμε στους πρακτικούς Νορβηγούς οι οποίοι εντόπισαν το κοίτασμα Eirin το 1978. Ωστόσο για δεκαετίες παρέμεινε ανεκμετάλλευτο, επειδή οι συνθήκες της αγοράς δεν δικαιολογούσαν την ανάπτυξή του.
Αυτή η συλλογιστική ανατράπηκε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, που αναδιαμόρφωσε ριζικά τις ενεργειακές προτεραιότητες της Ευρώπης. Έτσι, η Equinor επανεξέτασε τη βιωσιμότητα του κοιτάσματος το 2023 και έσπευσε ταχύτατα να το αξιοποιήσει.
Το εν λόγω κοίτασμα θα μπορούσε να κινητοποιήσει και τις ελληνικές αρχές και εταιρείες του τομέα ώστε να πράξουν ανάλογα και με το κοίτασμα του Δυτ. Κατακόλου, αφού η περίπτωση του Eirin αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς οι γεωπολιτικές συνθήκες και συγκυρίες μπορούν να επαναφέρουν στο προσκήνιο ενεργειακούς πόρους που είχαν τεθεί για διάφορους λόγους στο περιθώριο.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αυτό που εντυπωσιάζει είναι ο χρόνος παράδοσης. Η επενδυτική απόφαση ελήφθη μέσα σε λίγους μήνες και η παραγωγή ξεκίνησε μόλις τρία χρόνια αργότερα με συνολικό κόστος περίπου 4,5 δισ. νορβηγικές κορώνες.
Η ανάπτυξη βασίστηκε σε υποθαλάσσια σύνδεση μέσω υφιστάμενων εγκαταστάσεων, κάτι που μείωσε το κόστος, και τις εκπομπές CO2. Πάνω απ’ όλα όμως, μείωσε τους χρόνους.
Χαρακτηριστικά, η ηλεκτροδότηση της πλατφόρμας από την ξηρά μειώνει σημαντικά το αποτύπωμα εκπομπών (περίπου 3 κιλά CO₂ ανά βαρέλι ισοδυνάμου πετρελαίου) γεγονός που ενισχύει την πολιτική αποδοχή του έργου.
Η Equinor στην οποία το νορβηγικό δημόσιο είναι βασικός μέτοχος, αποτελεί σήμερα πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, αφού πέτυχε να σταθεροποιήσει την τροφοδοσία της Ε.Ε. με πετρέλαιο και φυσικό αέριο μετά τη σταδιακή απομάκρυνσή της από την ρωσική ενέργεια.
Θυμίζουμε ότι η Ρωσία κάλυπτε σχεδόν το 40% των εισαγωγών φυσικού αερίου της Ένωσης, με την Νορβηγία να έπεται στη δεύτερη θέση των προμηθευτών των «27».
Μετά το 2022, οι ρωσικές ροές μειώθηκαν κάθετα με αποτέλεσμα η σκανδιναβική χώρα, μέσω της Equinor, να γίνει ο κορυφαίος προμηθευτής φυσικού αερίου της Ευρώπης.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι η Equinor έχει συμμετάσχει σε έρευνες υδρογονανθράκων στη χώρα μας, στο παρελθόν, ενώ έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών έργων καθώς και έργων χαμηλών εκπομπών άνθρακα.