οι Οικονομικές, Περιβαλλοντικές, και Γεωπολιτικές Προκλήσεις) του “5th Energy & Shipping Seminar” του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Τον συντονισμό ανέλαβε ο Dr. Philip-Mark Spanidis, Διευθυντής Έργων στην ASPROFOS Engineering, ενώ στη συζήτηση συμμετείχαν ο Πρέσβυς ε.τ. Μιχαήλ Χρηστίδης, Συμπρόεδρος στο Balkans and Black Sea Forum και Διπλωματικός Σύμβουλος του ΙΕΝΕ, ο Θανάσης Καρλής, Αναπληρωτής Διευθυντής Μάρκετινγκ του ΟΛΠ, ο Καθ. Χαράλαμπος Τσαρδανίδης, Διευθυντής του ΙΔΟΣ και Επίτιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ο Δρ. Λυκούργος Λιακάκος, Διδάκτωρ Διεθνούς Δικαίου του Πάντειου Πανεπιστημίου και Γενικός Διευθυντής του Κέντρου Νησιωτικού & Μεσογειακού Πολιτισμού και Ανάπτυξης Mesonisos, και ο Χριστόδουλος (Χρήστος) Δήμας, Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου και Πρόεδρος Επιτροπής Γεωπολιτικής & Ενέργειας του ΙΕΝΕ.
Η συζήτηση ξεκίνησε με το σχόλιο του συντονιστή, κ. Spanidis, ο οποίος υπενθύμισε τη διαχρονική σημασία της Μέσης Ανατολής για την ενεργειακή ασφάλεια. δεδομένης και της κρισιμότητας των ορυκτών καυσίμων, αλλά και της μεταφοράς τους. Κάνοντας μία σύντομη ιστορική αναδρομή, ο κ. Spanidis ανέφερε πως η περίοδος ευημερίας που ακολούθησε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου οδήγησε στη λανθασμένη ανάγνωση της Δύσης σχετικά με το διεθνές σύστημα, οδηγώντας σε μία νέα πολυ-πολική και ρευστή ισορροπία. Λαμβάνοντας υπόψη τους αναδυόμενους κινδύνους υπαρξιακού χαρακτήρα που καλείται να αντιμετωπίσει, η ελληνική ναυτιλία λειτουργεί πλέον σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής εντροπίας.
Ο κ. Τσαρδανίδης υπενθύμισε πως ο έλεγχος των choke points αποτελεί διαχρονικά ένα σημαντικό γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Ωστόσο, δήλωσε πως η εργαλειοποίηση των Στενών του Ορμούζ είναι επιβλαβής τόσο για τα κράτη της περιοχής, όσο και την παγκόσμια οικονομία. Παράλληλα, δήλωσε απαισιόδοξος για την πορεία των ασφαλίστρων όσο η σύγκρουση παραμένει σε εκκρεμότητα, ένας παράγοντας που επηρεάζει και τον ελληνικό στόλο.
Ο κ. Χρηστίδης εξήγησε πως πλέον πολλές εμπορικές πρακτικές, μεταξύ αυτών και τα choke points, έχουν εργαλειοποιηθεί καθώς ο κόσμος έχει περάσει στην εποχή της συναλλαγματικής σχέσης μεταξύ των χωρών. Αυτό σημαίνει πως μεσαία ή μικρά κράτη όπως η Ελλάδα διατρέχουν περισσότερους κινδύνους, αλλά έχουν και ευκαιρίες ώστε να αναδειχθούν γεωπολιτικά. Η Αθήνα έχει ήδη αξιοποιήσει ορισμένες από αυτές, για παράδειγμα την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων και τις συμμαχίες με άλλες χώρες.
Ο κ. Δήμας υπογράμμισε πως η τρέχουσα ενεργειακή κρίση είναι η μεγαλύτερη ιστορία, ενώ τόνισε την κρισιμότητα των θαλάσσιων οδών για το παγκόσμιο εμπόριο. Δήλωσε πως ο πόλεμος θα σημάνει την ενίσχυση του ενδιαφέροντος προς την πυρηνική ενέργεια, τις ΑΠΕ, και τις διασυνδέσεις. Εντούτοις, εξήγησε πως κάθε φιλόδοξο έργο-διάδρομος εγείρει δυνητικούς ανταγωνιστές που επιθυμούν να προσφέρουν εναλλακτικές διαδρομές.
Ο κ. Καρλής υπενθύμισε πως ο Πειραιάς συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια της Μεσογείου που μπορεί να εξυπηρετήσει διαφορετικούς εμπορικούς διαδρόμους. Αυτό έχει καταστήσει την Ελλάδα διαμετακομιστικό κόμβο για την Ευρώπη, την Ασία, και την Αφρική. Σχολίασε, επίσης, πως η ελληνική ναυτιλία έχει αναπτυχθεί μέσω παλαιότερων κρίσεων, επομένως αυτή η νέα κρίση δεν είναι τόσο ανησυχητική. Εξίσου ανθεκτικό είναι και το λιμάνι του Πειραιά, το οποίο έχει πλέον διαμορφώσει τις δικές τους διαδρομές ως εμπορικός προορισμός.
Ο κ. Λιακάκος επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ για την ελληνική ναυτιλία, αλλά και την παγκόσμια οικονομία ευρύτερα. Από την άλλη πλευρά, ο ρόλος της ελληνικής ναυτιλίας δεν μπορεί να υποτιμηθεί, ούτε για την Ελλάδα, ούτε για την Ευρώπη. Στη συνέχεια εξήγησε την έννοια της αρχής της ελεύθερης ναυσιπλοΐας με βάση την UNCLOS, τονίζοντας την κρισιμότητά της για το παγκόσμιο εμπόριο. Προειδοποίησε, τέλος, για τον κίνδυνο θέσπισης ενός διεθνούς προηγούμενου για την εμπορευματοποίηση των φυσικών στενών, όπως το Ορμούζ ή η Μάλακκα.