Αν το 2022 χαρακτηρίστηκε από τον πανικό που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το 2023 ήταν ένα έτος προσαρμογής και το 2024, η χρονιά που κατέπεσαν τα αφηγήματα του παρελθόντος. Το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) απέδειξε ότι μπορεί να λειτουργήσει ως «σωσίβιο» για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, όχι χωρίς υψηλό κόστος, ενώ 

ανέδειξε και τα κενά σε επίπεδο υποδομών σε αρκετές κομβικές χώρες, όπως η Γερμανία. Η Ευρώπη πέτυχε το βασικό της στόχο, δηλαδή να αντικαταστήσει τις εισαγωγές ρωσικού αερίιυ μέσω αγωγών. Όμως το τίμημα ήταν μια νέα εξάρτηση, πιο ακριβή και πιο εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις της παγκόσμιας αγοράς LNG. Η εξάρτηση από τις ΗΠΑ.

Η μείωση των εισαγωγών το 2024 δεν πρέπει να εκληφθεί ως επιστροφή σε περισσότερο κανονικές συνθήκες αγοράς, αλλά  ως μετάβαση σε μια νέα ισορροπία που θα χαρακτηρίζεται από λιγότερη ανάγκη για φυσικό αέριο, συνολικά, περισσότερη διαφοροποίηση, αλλά και δομική εξάρτηση από LNG, κυρίως αμερικανικό.

Στο νέο αυτό τοπίο, η Ελλάδα έχει αποκτήσει δυσανάλογα μεγαλύτερο ρόλο από εκείνον που την αναλογεί, σε σχέση με το μέγεθός της. Από περιφερειακός καταναλωτής μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο της ΝΑ Ευρώπης, ενισχύοντας τη γεωπολιτική της βαρύτητα, αλλά, παράλληλα, και την έκθεσή της στις ίδιες διεθνείς αβεβαιότητες.

Το κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη φάση δεν είναι αν η Ευρώπη χρειάζεται LNG. Είναι πόσο υγροποιημένο φυσικό αέριο χρειάζεται και για πόσο χρόνο ακόμη.

Ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια αγορά LNG εισέρχεται σε φάση έντονης αναταραχής, καθώς η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει με τον πιο εμφατικό τρόπο το πόσο ευάλωτες είναι οι εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας.

Τον Μάρτιο του 2026, οι εισαγωγές LNG της Ασίας, για να πάμε στον κατ’ εξοχήν ανταγωνιστή της Ευρώπης, υποχώρησαν σε νέα χαμηλά επταετίας, για τον συγκεκριμένο μήνα, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σήμαινε ότι μεγάλα φορτία δεν μπορούσαν να εξαχθούν, ενώ το Κατάρ αναγκάστηκε να κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας ύστερα από τα πλήγματα που δέχτηκαν οι ενεργειακές εγκαταστάσεις του από ιρανικούς πυραύλους και drones.

Σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση της αγοράς φυσικού αερίου του Φόρουμ Χωρών Εξαγωγών Φυσικού Αερίου (GECF), οι ασιατικές εισαγωγές LNG μειώθηκαν κατά 4,3% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τους 21,12 εκατ. τόνους τον Μάρτιο. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από το 2019, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη συρρίκνωση των εξαγωγών από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στον απόηχο της σύρραξης στον Κόλπο.

Η Ασία βρέθηκε στο επίκεντρο της κρίσης, με τις εισαγωγές να καταγράφουν τη μεγαλύτερη πτώση, καθώς η αγορά προεξοφλεί ένα ολοένα και πιο σφιχτό ισοζύγιο προσφοράς. Δεν είναι τυχαίο ότι πριν την κρίση, πάνω από το 80% των φορτίων LNG που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνονταν προς ασιατικές αγορές.

Η υποχώρηση καθοδηγήθηκε κυρίως από τους μεγάλους αγοραστές, ήτοι, Κίνα, Ινδία και Πακιστάν, ενώ αντισταθμίστηκε μόνο εν μέρει από αυξημένες εισαγωγές σε χώρες όπως η Ταϊλάνδη και η Ταϊβάν.

Ειδικότερα, η Ταϊβάν στράφηκε σε εναλλακτικούς προμηθευτές, όπως το Μπρουνέι, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ, προκειμένου να καλύψει την αυξημένη ζήτηση.

Αντίστοιχα, η Ταϊλάνδη αύξησε τις εισαγωγές LNG από την Κίνα, μέσω επανεξαγωγών, ενώ η Νότια Κορέα κάλυψε το κενό που προέκυψε από το Κατάρ με προμήθειες από τον Καναδά και την κινεζική αγορά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο ρόλος της Κίνας, η οποία, χάρη στη σχετικά υποτονική εγχώρια ζήτηση και στην επάρκεια αποθεμάτων, επανεξάγει πλέον μεγάλες ποσότητες LNG προς άλλους αγοραστές στην Ασία, και επηρεάζει με αυτό τον τρόπο, καθοριστικά τη ρευστότητα της spot αγοράς.

Την ίδια ώρα, η Ευρώπη, η οποία μετά το 2022 έχει αυξήσει κατακόρυφα την εξάρτησή της από το LNG,  παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία τις εξελίξεις.

Το 2025, οι εισαγωγές LNG της Ε.Ε. παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας τα 120 δισ. κυβικά μέτρα, με βασικούς προμηθευτές τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Κατάρ και τη Νιγηρία. Η στρατηγική διαφοροποίησης προμηθειών και η ενίσχυση των υποδομών επαναεριοποίησης (FSRU) έχουν ενισχύσει την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού συστήματος, χωρίς ωστόσο να εξαλείφουν την έκθεση σε γεωπολιτικούς κινδύνους.

Η τρέχουσα κρίση αναδεικνύει ένα κρίσιμο δίλημμα για την Ευρώπη: παρά τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο, η μετατόπιση προς το LNG δεν συνεπάγεται απεξάρτηση από τις γεωπολιτικές εντάσεις – απλώς μεταφέρει το ρίσκο σε άλλες, εξίσου ευαίσθητες περιοχές του πλανήτη.

LNG στην Ευρώπη

Ε.Ε.: όγκοι εισαγωγών LNG (2022–2024)

2022

126 εκατ. τόνοι LNG (ιστορικό ρεκόρ)

130 bcm (δισ. κυβ. μέτρα)
Μερίδιο στο σύνολο εισαγωγών φ. αερίου: 39%
2023

124 εκατ. τόνοι LNG
134 bcm LNG εισαγωγές
Μερίδιο στο σύνολο εισαγωγών φ. αερίου: 40–42%
Είναι το έτος κατά το οποίο η Ευρώπη καθίσταται ο μεγαλύτερος εισαγωγέας LNG παγκοσμίως.

2024

100 bcm LNG
Μείωση 16% στην ΕΕ και 19% στην Ευρώπη συνολικά λόγω χαμηλότερης ζήτησης, εξοικονόμησης ενέργειας και περαιτέρω διείσδυσης ΑΠΕ
Μερίδιο στο σύνολο εισαγωγών φ. αερίου: 34%
2025

Η ΕΕ εισήγαγε πάνω από 140 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) LNG το 2025

Πρόκειται για ιστορικά υψηλά επίπεδα, με αύξηση έως και +30% σε ετήσια βάση, με το LNG να καλύπτει περίπου το 40% της ευρωπαϊκής προμήθειας φυσικού αερίου

Κύριοι προμηθευτές

ΗΠΑ: 56–58% (81 bcm (τετραπλασιασμός από το 2021)

Ρωσία: 13–14% μερίδιο (15 εκατ. τόνοι LNG μέσω Yamal  

Κατάρ, Αλγερία, Νιγηρία

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο