Σύμφωνα με άρθρο των New York Times, ο πόλεμος των Ισραήλ-ΗΠΑ με το Ιράν έχει διχάσει την πετρελαϊκή αγορά στα δύο. Ενώ στις ηλεκτρονικές αγορές η τιμή του Brent εμφανίζεται στα 109 δολάρια, το φυσικό πετρέλαιο που παραδίδεται με δεξαμενόπλοια έφτασε έως και τα 145 δολάρια. Αναλυτές εκτιμούν ότι η αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης δεν αντικατοπτρίζει πλέον το πραγματικό μέγεθος της παγκόσμιας κρίσης προσφοράς. Όταν αναζητάτε στο Google την τιμή του πετρελαίου, είναι πολύ πιθανό να συναντήσετε δύο συνήθεις τιμές για το εμπόρευμα: μία στις Ηνωμένες Πολιτείες και μία στην Ευρώπη. Αυτές οι τιμές, που μεταβάλλονται συνεχώς στις ηλεκτρονικές αγορές, δείχνουν ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει καταστήσει την ενέργεια πολύ πιο ακριβή, αλλά αφήνουν την εντύπωση ότι η κατάσταση δεν είναι τόσο σοβαρή όσο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια

Ωστόσο, αν χρειαζόταν πραγματικά να αγοράσετε ένα δεξαμενόπλοιο γεμάτο πετρέλαιο, θα πληρώνατε πολύ βαρύ τίμημα.

Την Τρίτη, πριν ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοινώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του Brent, που χρησιμοποιείται ευρέως, ήταν περίπου 109 δολάρια το βαρέλι. Το επίπεδο αυτό ήταν αρκετά χαμηλότερο από την κορύφωση των άνω των 130 δολαρίων που σημειώθηκε για λίγο το 2022, ακόμη και χωρίς προσαρμογή στον πληθωρισμό.

Ωστόσο, στην αγορά όπου οι ενεργειακές εταιρείες αγοράζουν και πωλούν υγρό πετρέλαιο που μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια, η τιμή έφτασε σχεδόν τα 145 δολάρια το βαρέλι. Το επίπεδο αυτό αποτελεί ρεκόρ και είναι περισσότερο από διπλάσιο σε σχέση με την τιμή πριν από την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Τα στοιχεία αυτά υπολογίστηκαν σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης τιμών εμπορευμάτων Argus Media.

Ο λόγος για τη μεγάλη απόκλιση μεταξύ των δύο τιμών είναι ο εξής: η πρώτη, που αναφέρεται συχνότερα, είναι η τιμή συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης.

Πρόκειται για ένα χρηματοοικονομικό εργαλείο που αντικατοπτρίζει το πόσο πιστεύουν οι επενδυτές ότι θα αξίζει το πετρέλαιο σε έναν ή δύο μήνες και, στην απλούστερη μορφή του, μοιάζει με την τιμή μιας μετοχής.

Η δεύτερη τιμή είναι αυτό που συνήθως αποκαλείται τιμή άμεσης παράδοσης (spot). Συνδέεται με την πραγματική παράδοση τόνων αργού πετρελαίου, το οποίο μπορεί να μετατραπεί από ένα διυλιστήριο σε βενζίνη, ντίζελ και καύσιμα αεροσκαφών.

Οι τιμές spot και futures σπάνια ταυτίζονται πλήρως. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες η μεταξύ τους διαφορά έχει αυξηθεί σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό. Μάλιστα, στελέχη του πετρελαϊκού κλάδου και αναλυτές δηλώνουν ότι οι τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης δεν αντικατοπτρίζουν πλέον το πραγματικό μέγεθος του σοκ προσφοράς που βιώνει ο κόσμος.

Η αγορά έχει διαταραχθεί σοβαρά

Ο Βίκας Ντβιβέντι, παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής ενέργειας στη χρηματοοικονομική εταιρεία Macquarie Group, δήλωσε: «Η αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης δεν αντιπροσωπεύει καθόλου την πραγματικότητα στο πεδίο και στη θάλασσα. Η αγορά έχει διαταραχθεί σοβαρά».

Ο Μάικ Γουίρθ, διευθύνων σύμβουλος της Chevron —της δεύτερης μεγαλύτερης πετρελαϊκής εταιρείας στις ΗΠΑ— εξέφρασε παρόμοιες ανησυχίες τον περασμένο μήνα στο ενεργειακό συνέδριο CERAWeek by S&P Global στο Χιούστον.

Αναφερόμενος στην αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, ο Γουίρθ δήλωσε: «Οι φυσικές τιμές και η φυσική προσφορά αντανακλούν μια πολύ πιο σφιχτή αγορά από ό,τι δείχνει η καμπύλη των μελλοντικών τιμών».

Οι τιμές spot και futures συχνά αποκλίνουν κατά τη διάρκεια μεγάλων αναταράξεων της αγοράς. Η πανδημία COVID-19 και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Οι διεθνείς κρίσεις διευρύνουν τη διαφορά μεταξύ της σημερινής αξίας του πετρελαίου και της αξίας του σε δύο μήνες.

Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Argus, η διαφορά μεταξύ των δύο τιμών τις τελευταίες ημέρες είναι μεγαλύτερη από οποιαδήποτε περίοδο των τελευταίων 20 ετών.

Ακόμη και οι ενεργειακοί αναλυτές δυσκολεύονται να εξηγήσουν γιατί αυτή τη φορά το χάσμα είναι τόσο μεγάλο.

«Είναι ένα μυστήριο», λέει ο Ντβιβέντι.

Είναι σαφές, ωστόσο, ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει συγκλονίσει βαθιά τις πετρελαϊκές αγορές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, από την έναρξη του πολέμου οι εταιρείες έχουν θέσει εκτός λειτουργίας το 10% ή και περισσότερο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Ο λόγος είναι ότι δεν είναι δυνατόν να περάσουν με ασφάλεια τα δεξαμενόπλοια από το Στενό του Ορμούζ, τη στενή θαλάσσια δίοδο μεταξύ του Ιράν και της Αραβικής Χερσονήσου.

Οι τιμές αυξήθηκαν ραγδαία σε όλο τον κόσμο. Σε ορισμένες ασιατικές χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από καύσιμα του Περσικού Κόλπου παρατηρήθηκαν ακόμη και ελλείψεις. Σε Βιετνάμ και Ταϊλάνδη, ορισμένα πρατήρια καυσίμων έδιωξαν πελάτες λέγοντας ότι δεν έχουν καύσιμα. Η Σρι Λάνκα κήρυξε κάθε Τετάρτη επίσημη αργία. Πολλές άλλες χώρες επέβαλαν ή ενθάρρυναν την τηλεργασία.

Η δίμηνη εκεχειρία με το Ιράν οδήγησε σε ταχεία πτώση των τιμών του πετρελαίου τις ώρες μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας από τον Τραμπ. Ωστόσο, οι συνθήκες στο πεδίο δεν έχουν αλλάξει ουσιαστικά.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικές ως προς τη διέλευση των δεξαμενόπλοιων από το στενό. Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου παραμένει εγκλωβισμένο στον Περσικό Κόλπο.

Ο Τζέισον Γκέιμπελμαν, ενεργειακός αναλυτής στην επενδυτική τράπεζα TD Cowen, δήλωσε: «Η φυσική τιμή δείχνει πόσο σφιχτή είναι πραγματικά η αγορά αυτή τη στιγμή».

Ακολουθήστε το energia.gr στο Google News!Παρακολουθήστε τις εξελίξεις με την υπογραφη εγκυρότητας του energia.gr
Απόρρητο