επικαιροποίηση των τεχνικών και οικονομοτεχνικών δεδομένων του δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο είχαν εξαρχής αξιολογηθεί σωστά οι παράμετροι του σχεδιασμού.
Οι κακοί χειρισμοί της ελληνικής κυβέρνησης, η επικοινωνιακή διαχείριση του ζητήματος και η προσπάθεια μετακύλισης ευθυνών προς την Κύπρο, παρουσιάζοντας την ως επιφυλακτική ή αρνητική απέναντι στο έργο, λόγω προβληματισμών για τη βιωσιμότητά του, έχουν οδηγήσει σε μια δημόσια αντιπαράθεση Ελλάδα και Κύπρο που εντείνει τις ανησυχίες αναφορικά με τη διαφάνεια, την αξιοπιστία των κυβερνητικών χειρισμών και τη συνολική πορεία του έργου. Ιδιαίτεροι προβληματισμοί έχουν εκφραστεί σε σχέση με ζητήματα ανάθεσης και δαπανών.
Συγκεκριμένα, η εξαγορά της εταιρείας EuroAsia Interconnector Ltd από τον ΑΔΜΗΕ, η επιλογή της Nexans για την κατασκευή του καλωδίου χωρίς ανοικτό διαγωνισμό, καθώς και οι μέχρι σήμερα δαπάνες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ πριν τη διασφάλιση πλήρους χρηματοδότησης, εγείρουν ζητήματα νομιμότητας και επιβάρυνσης φορολογουμένων.
Όμως το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, πέρα από την οικονομική του διάσταση, έχει έντονο γεωπολιτικό χαρακτήρα για την Ελλάδα και την Κύπρο, ιδίως υπό το πρίσμα των τουρκικών αντιδράσεων (παρεμπόδιση ερευνητικών εργασιών στην Κάσο) και της πιθανής διασύνδεσης των κατεχομένων με την Τουρκία.
Επειδή, η αναμφισβήτητη γεωπολιτική σημασία του έργου επιτάσσει την υλοποίηση του, με τήρηση των κανόνων της επιστήμης, των κανόνων δικαίου, της διαφάνειας, αλλά και της μη ασύμμετρης επιβάρυνσης των πολιτών και των οικονομιών της Ελλάδας και της Κύπρου και, το σημαντικότερο, της μη διατάραξης των σχέσεων της χώρας μας με την Κύπρο ιδιαίτερα σ’ αυτή την κρίσιμη συγκυρία, οι βουλευτές του κόμματος Δημοκράτες- Προοδευτικό Κέντρο, κκ Θεοδώρα Τζάκρη, Γιώτα Πούλου, Δρ. Μιχαήλ Χουρδάκης και Ραλλία Χρηστίδου, κατέθεσαν Ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με την οποία ζητούν απαντήσεις στα εξής ερωτήματα:
Σε ποιες ενέργειες θα προβεί και τι μέτρα θα λάβει η Κυβέρνηση σε συνεργασία και με την ΕΕ για τη διασφάλιση της υλοποίησης του έργου έναντι των εμποδίων που θέτει η Τουρκία;
Θα ασκήσει η Ελλάδα τα κυριαρχικά της δικαιώματα και πότε σχετικά με την υλοποίηση του έργου ενεργειακής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου;
Μπορεί ο κ. Υπουργός να μας γνωστοποιήσει το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου;
Με ποια οικονομική μελέτη και εκτίμηση για την αξία της εταιρείας προχώρησε ο ΑΔΜΗΕ το 2023 στην εξαγορά της Euroasia Interconnector έναντι ποσού 48,8 εκατ. ευρώ;
Με ποιο σκεπτικό η ΡΑΕΕΥ από το ανωτέρω ποσό των 48,8 εκατ. ευρώ ενέκρινε μόνο ένα μικρό μέρος (12-14 εκατομμύρια ευρώ);
Ποια ήταν η μετοχική σύνθεση της Euroasia Interconnector πριν από την εξαγορά της;
Σε ποιο ποσό ανέρχονται οι μέχρι σήμερα δαπάνες κάθε είδους του ΑΔΜΗΕ για το έργο; Ποιο μέρος αυτών έχει εγκριθεί από τη ΡΑΕΕΥ; Υπήρξε προηγούμενη συνεννόηση με τους αρμόδιους φορείς της Κύπρου, όπως ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η Ρυθμιστική Αρχή; Αληθεύει ότι η ΡΑΕΚ ενέκρινε την καταβολή μικρού μέρους (ίσως κάτω του 10%) των εν λόγω δαπανών;
Με ποιο ακριβώς σκεπτικό προέβη ο ΑΔΜΗΕ στις ανωτέρω δαπάνες χωρίς προηγουμένως να έχει διασφαλιστεί η υλοποίηση του έργου; Έχουν εγερθεί διεκδικήσεις από τη Nexans για τη μη διασφάλιση της υλοποίησης του έργου;
Με ποια νομική τεκμηρίωση παρακάμφθηκε το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων στην ανάθεση του έργου στη Nexans χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού;
Ποια η θέση των αρμοδίων Γενικών Διευθύνσεων της ΕΕ, η οποία επιδοτεί το έργο με 657 εκατ. ευρώ, για τη διαδικασία ανάθεσης του έργου;
11.
Ισχύει η δήλωση του Κύπριου Υπουργού ενέργειας ότι από τον Νοέμβριο του 2024 η κυβέρνηση της Κύπρου έχει αποστείλει στην ελληνική κυβέρνηση τις παραγγελθείσες από το κυπριακό κράτος μελέτες που καταδεικνύουν την προβληματικότητα της οικονομικής βιωσιμότητας του έργου (προφανώς με τα μη επικαιροποιημένα τεχνικοοικονομικά δεδομένα); Αν ναι γιατί κυβέρνηση δεν τις έχει γνωστοποιήσει; Με ποιο σκεπτικό τις αγνόησαν τόσο η κυβέρνηση όσο και ο ΑΔΜΗΕ;
Πως σκέπτεται ο κ Υπουργός και η κυβέρνηση γενικότερα να αναλάβει τις ευθύνες του για τις δημόσιες τοποθετήσεις του, που διαψεύστηκαν από την κυπριακή κυβέρνηση και προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα θέτοντας σε κίνδυνο τις σχέσεις της χώρας μας με την Κύπρο;
Επίσης, ζητούν να κατατεθούν στη Βουλή, εντός της προθεσμίας που ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής:
Οι σχετικές μελέτες βάσει των οποίων η ΕΕ αποφάσισε τη χρηματοδότηση του έργου με 657 εκατομμύρια ευρώ καθώς επίσης και τις και τις σχετικές αποφάσεις της ΕΕ.
Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ΑΔΜΗΕ και της σχετικής εισήγησης των αρμόδιων υπηρεσιών του για την εξαγορά της Euroasia έναντι του ποσού των 48,8 εκατομμυρίων ευρώ.
Η σχετική απόφαση της ΡΑΕΕΥ και τη σχετική εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών της στην ολομέλειά της για την έγκριση μέρους (12-14 εκατομμύρια ευρώ) από τα 48,8 εκατομμύρια. ευρώ.
Η απόφαση ανάθεσης του διοικητικού συμβουλίου του ΑΔΜΗΕ και η σχετική εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών του για την ανάθεση του έργου στη Nexans.
Τις μελέτες που από το Νοέμβριο του 2024 η κυβέρνηση της Κύπρου έχει αποστείλει στην ελληνική κυβέρνηση τις παραγγελθείσες από το κυπριακό κράτος μελέτες που καταδεικνύουν την προβληματικότητα της οικονομικής βιωσιμότητας του έργου.
Αναλυτικά η Ερώτηση:
«ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Υποβρύχιο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ: Προφάσεις εν αμαρτίαις (γεωπολιτικές)»
Οι ενέργειες της κυβέρνησης σε ότι αφορά στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, έργο ιδιαίτερης γεωπολιτικής σημασίας, εγείρουν πελώρια ερωτηματικά και προκαλούν έντονες ανησυχίες. Η Κυβέρνηση και προσωπικά ο ίδιος ο πρωθυπουργός, οδηγούν στα βράχια ένα έργο το οποίο η ΕΕ έχει αποφασίσει να επιδοτήσει με 657 εκατ. ευρώ. Ένα έργο στρατηγικών διαστάσεων, λόγω του μεγέθους του, συνολικού ύψους της τάξης των 3,5 δις στην πλήρη ανάπτυξη του (υποβρύχια καλώδια και σταθμοί μετατροπής) και λόγω των ιδιαίτερων γεωπολιτικών συνθηκών της περιοχής.
Ο κ. Μητσοτάκης δείχνει να μην αντιλαμβάνεται τη μεγάλη γεωπολιτική κυρίως διάσταση του έργου, για τα εθνικά συμφέροντα Ελλάδας-Κύπρου, η οποία υπερβαίνει τις όποιες τεχνικές δυσχέρειες υπήρξαν και οι οποίες έπρεπε να είχαν αντιμετωπισθεί εγκαίρως και πάντως όχι σε κοινή θέα όλων των εμπλεκομένων μερών. Εκτός εάν οι όποιες -σε κάθε περίπτωση- μη ανυπέρβλητες τεχνικές δυσκολίες, χρησιμοποιούνται ως άλλοθι στο βωμό των «ήρεμων νερών» όπου ο κ. Μητσοτάκης θυσιάζει καθημερινά την εθνική κυριαρχία.
Η κοινή απόφαση Μητσοτάκη - Χριστοδουλίδη για επικαιροποίηση των τεχνικών στοιχείων του έργου, πράγμα που όπως θα φανεί στη συνέχεια ήταν αντικειμενικά αναγκαίο πριν προχωρήσει η ανάθεση της κατασκευής του, ταυτόχρονα είναι περίτρανη απόδειξη των άστοχων χειρισμών από ελληνικής πλευράς. Αν η απόφαση αυτή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ή είναι τίτλος τέλους του έργου μένει να αποδειχτεί στη συνέχεια. Αλλά ο προβληματισμός παραμένει. Πώς η ΕΕ ενέκρινε να επιδοτήσει ένα έργο με 657 εκ. ευρώ, όταν οι τεχνικές μελέτες στις οποίες βασίστηκε, διαπιστώθηκε τώρα ότι χρειάζονται επικαιροποίηση; Δηλαδή η ΕΕ εγκρίνει έργα των οποίων οι τεχνικές μελέτες δεν ευσταθούν;
Στο πλαίσιο της επικοινωνιακής διαχείρισης της προβληματικής, με επιεική χαρακτηρισμό, δράσης της ελληνικής πλευράς μέχρι σήμερα, οι υπουργοί της ελληνικής κυβέρνησης έφθασαν στο σημείο να επιρρίπτουν, εμμέσως πλην σαφώς, τις ευθύνες για το αδιέξοδο στην Κύπρο, την οποία εμφανίζουν να μη θέλει το έργο, επειδή προβάλλει, εύλογα όπως θα δούμε, το ζήτημα της βιωσιμότητάς του με τα σημερινά τεχνικά δεδομένα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι δηλώσεις του Έλληνα υπουργού ενέργειας κ. Παπασταύρου ότι η κυπριακή πλευρά έχει στα χέρια της μελέτες βιωσιμότητας του έργου τις οποίες δεν γνωστοποιεί (!), για να λάβει άμεση απάντηση από τον υπουργό οικονομικών της Κύπρου κ. Κεραυνό, ότι με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της χώρας του, ανατέθηκε πράγματι η εκπόνηση μελετών σε ξένο οίκο, οι οποίες παραδόθηκαν στην κυπριακή κυβέρνηση τον Νοέμβριο του 2024 και διαβιβάστηκαν αμέσως στον Έλληνα υπουργό ενέργειας.
Μάλιστα ο κ. Κεραυνός δήλωσε στο Κυπριακό Κοινοβούλιο ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων δεν χρηματοδοτεί το έργο λόγω μη βιωσιμότητάς του. Ο κ. Παπασταύρου είναι διπλά εκτεθειμένος: αφενός για όσα αναληθώς καταλόγισε στην κυπριακή πλευρά και αφετέρου για το ό,τι έχει στη διάθεση του μελέτες για την προβληματικότητα της οικονομικής βιωσιμότητας του έργου και τις αποκρύπτει από τον ελληνικό λαό.
Επιπλέον και ο Υφυπουργός κ. Θεοχάρης τόσο σε απάντηση σε επίκαιρη ερώτηση βουλευτή μας στις 09 Φεβρουαρίου, όσο και σε δηλώσεις στο ΜEGA, ανέφερε αστόχως πως «το καλώδιο δεν το έχει ανάγκη η Ελλάδα και εξυπηρετεί μόνο την Κύπρο».
Πριν από λίγους μήνες, στο πλαίσιο των πανηγυρισμών που ακολούθησαν τις υπογραφές για τις εξορύξεις με την παρουσία Αμερικανών πολιτικών και οικονομικών παραγόντων, η κυβέρνηση διέρρεε την «είδηση» ότι στο έργο ενδιαφέρονται δήθεν να επενδύσουν αμερικανικοί οίκοι, για να έρθει ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης λίγες μέρες μετά, και συγκεκριμένα στις 17 Νοεμβρίου, και να δηλώνει ότι προκειμένου να προσελκυστούν διεθνείς επενδυτές θα πρέπει να γίνει επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών δεδομένων!!
Στην πραγματικότητα η επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του έργου, σύμφωνα με Έλληνες και Κύπριους ειδικούς επιστήμονες, ήταν εξ αρχής πασίδηλη αναγκαιότητα, καθώς η διαστασιολόγηση του, ισχύς μεταφοράς 2.000 MW με συνεχές ρεύμα, έγινε το 2011 με τα τότε δεδομένα τα οποία έχουν αλλάξει ριζικά: πολλαπλάσια ανάπτυξη των ΑΠΕ, εξέλιξη τεχνολογίας αποθήκευσης, δημιουργία και λειτουργία αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, ανακάλυψη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Κύπρο κ.λ.π.
Τεχνικά και οικονομικά είναι επιεικώς απαράδεκτο να μην έχουν ληφθεί υπόψη αυτές οι σεισμικές αλλαγές και να προχωρούν κυβέρνηση και αρμόδιοι φορείς, όπως ο ΑΔΜΗΕ, σαν να μη έχει συμβεί τίποτε, δαπανώντας εκατοντάδες εκατ. ευρώ. Προσθέτουμε στο σημείο αυτό ότι ακόμη και αν καμία από τις ανωτέρω μεταβολές των δεδομένων δεν είχαν προκύψει, η διασύνδεση Κύπρου-Κρήτης θα μεταφέρει ενέργεια που αντιστοιχεί μόνο στο 15-35% της μεταφορικής της ικανότητας, δεδομένου του γεγονότος ότι η διασύνδεση της Κρήτης (μικρή και μεγάλη) με το ηπειρωτικό σύστημα της Ελλάδας έχει μεταφορική ικανότητα 1.150 MW. Λαμβάνοντας υπόψη ότι για τις ανάγκες της Κρήτης χρειάζονται ετησίως από 450 έως 800 MW, η διαθέσιμη για την ενέργεια από και προς Κύπρο μεταφορική ικανότητα, για την οποία θα δαπανηθούν πάνω από 2,5 δις θα κυμαίνεται από 350 έως 750 MW!
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο Υπουργός Ενέργειας της Κύπρου δήλωσε ότι προϋπόθεση να υλοποιηθεί το έργο είναι η διαφάνεια και η παροχή εγγυήσεων. Μέχρι σήμερα με τους χειρισμούς της ελληνικής πλευράς δεν υφίσταται ούτε το ένα ούτε το άλλο. Σε ότι αφορά στις εγγυήσεις είναι εύλογη η ανησυχία λαμβανομένων υπόψη των αντιδράσεων της Τουρκίας σε συνδυασμό με την ελληνική άτακτη υποχώρηση στην παρεμπόδιση εκ μέρους των Τούρκων των σχετικών ερευνητικών εργασιών στην Κάσο.
Το γεγονός όμως ότι παρεμποδίστηκε το έργο από πλευράς Τουρκίας, απαγορεύοντας ουσιαστικά στην Ελλάδα την άσκηση κυριαρχικού της δικαιώματος στο πεδίο, αποσπά το έργο από τις στενά οικονομικές του συνιστώσες, τις οποίες όφειλε να έχει λύσει η ελληνική πλευρά και το καθιστά μείζον γεωπολιτικό πρόκριμα για το έργο και συνθήκη γεωπολιτικής παρουσίας της χώρας στην περιοχή, όπου οι βασικοί διεθνείς δρώντες μετρούν τις δυνατότητες και την σχετική ισχύ κάθε κράτους και αναλόγως διαμορφώνουν τις συμμαχίες και τις συμφωνίες τους. Και τι συμφωνίες μπορεί να κάνει ένα κράτος που υποχωρεί ατάκτως λίγο έξω από τα χωρικά του ύδατα στην Κάσο; Με αυτή την έννοια ο κ. Μητσοτάκης πρέπει να φροντίσει το έργο να προχωρήσει εδώ και τώρα, πέραν οποιασδήποτε άλλης διάστασης.
Σε ότι αφορά στο θέμα της διαφάνειας δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί ότι πλευρές της όλης υπόθεσης έχουν μπει στο στόχαστρο της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, η οποία διεξάγει σχετικές έρευνες. Αν μάλιστα εξεταστεί προσεκτικότερα η όλη υπόθεση, προκύπτουν πολλά σκοτεινά σημεία.
Ενδεικτικά αναφέρονται:
- To τίμημα των 48,8 εκατ. ευρώ της εξαγοράς της ιδιωτικής εταιρείας Euroasia Interconnector από τον ΑΔΜΗΕ το 2023, το οποίο κρίνεται υπερβολικό. Σημειώνεται ότι η ΡΑΕΕΥ έχει εγκρίνει μόνο τα 12-14 εκατομμύρια της σχετικής δαπάνης.
- Η ιδιωτική εταιρεία Euroasia Interconnector, πριν από την εξαγορά της από τον ΑΔΜΗΕ, χωρίς να έχει διασφαλίσει καν χρηματοδότηση, είχε προκρίνει τη Nexans ως επικρατέστερο εργολάβο κατασκευής του καλωδίου Κύπρου-Κρήτης, με τίμημα 1,4 δις, ήτοι τουλάχιστον 30 φορές μεγαλύτερο από την αξία της ίδιας! Σε κάθε περίπτωση η όποια διαδικασία ακολούθησε η εταιρεία αυτή δεν έχει ουδεμία σχέση με τις διαδικασίες που προβλέπει το εθνικό και κοινοτικό δίκαιο για τις δημόσιες συμβάσεις. Η μετέπειτα εξαγορά της από τον ΑΔΜΗΕ, δημόσια εταιρεία, καθώς το 51% του μετοχικού του κεφαλαίου ανήκει στο κράτος, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παράκαμψη του δικαίου για τις δημόσιες συμβάσεις. Ήτοι ο ΑΔΜΗΕ ουδόλως νομιμοποιεί το να αναθέσει και συνάψει σύμβαση με τη ΝΕΞΑΝΣ χωρίς να έχει προηγηθεί η διαδικασία που προβλέπει το εθνικό και το κοινοτικό δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων. Στην πραγματικότητα για ένα έργο της τάξης των 1,4 δισ. ευρώ έγινε απευθείας ανάθεση χωρίς προκήρυξη διαγωνισμού!
- Οι μέχρι σήμερα δαπάνες της τάξης των 300 εκατομμυρίων ευρώ από τον ΑΔΜΗΕ για το έργο, προτού διασφαλιστεί η κατασκευή του. Μάλιστα φαίνεται ότι αυτό το ζήτημα ήταν η σταγόνα (τρόπος του λέγειν) που ξεχείλισε το ποτήρι και προκλήθηκαν οι αντιδράσεις από πλευράς Κύπρου, η οποία κλήθηκε να καταβάλει τα 2/3 της δαπάνης βάσει των αρχικών συμφωνιών, καθώς το έργο γίνεται κυρίως για την εξυπηρέτηση των δικών της συμφερόντων. Αντιδράσεις, για την καταλλαγή των οποίων η κυβέρνηση, στο πλαίσιο της πρεμούρας της, προθυμοποιήθηκε να καταβάλει η ελληνική πλευρά το 50% της δαπάνης και μάλιστα να το νομοθετήσει τον περασμένο Νοέμβριο επικαλούμενη γεωπολιτικούς κινδύνους. Τις δαπάνες των 300 εκατομμυρίων ευρώ αρνείται να τις εγκρίνει η ΡΑΕΕΥ ώστε να καλυφθούν από τους καταναλωτές με αύξηση των τελών χρήσης συστήματος. Έτσι μεθοδεύεται αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ. Δηλαδή θα κληθούν οι μέτοχοι, μεταξύ των οποίων το ελληνικό δημόσιο κατά 51%, ήτοι οι Έλληνες φορολογούμενοι, να επωμιστούν αλόγιστες δαπάνες της τάξης των 300 εκατομμυρίων ευρώ. Εκτός εάν μεθοδεύεται η παραίτηση του δημοσίου από την εν λόγω αύξηση και η μείωση της συμμετοχής του κάτω του 50% του μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, σύμφωνα με την πάγια θέση της ΝΔ. Αλλά και σε αυτή την περίπτωση είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει δέσμευση έναντι των νέων μετόχων ότι σε κατάλληλο χρόνο θα αυξηθούν τα τέλη χρήσης συστήματος. Δηλαδή σε κάθε περίπτωση θα επιβαρυνθούν οι Έλληνες πολίτες είτε ως καταναλωτές είτε ως φορολογούμενοι.
Όπως δημοσιοποίησε πρόσφατα η Τουρκοκυπριακή πλευρά είναι ήδη έτοιμες οι μελέτες για τη διασύνδεση των κατεχομένων με την Τουρκία. Το ζήτημα αυτό δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Είναι γνωστό, καθώς άλλωστε ο Κύπριος υπουργός κ. Κεραυνός αναφέρθηκε ευθέως στο θέμα αυτό σε δημόσια τοποθέτηση του πριν από λίγους μήνες. Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες μας η Τουρκία έχει ήδη θέσει το ζήτημα τρείς φορές στο παρελθόν, χωρίς ωστόσο να επιμείνει λόγω των αντιδράσεων της ελληνικής πλευράς στο πλαίσιο του ENTSO-E, με τον οποίο έχει συμβληθεί και η Τουρκία. Τι θα κάνει όμως αν προχωρήσει η διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου χωρίς τη δική της συναίνεση;
Σύμφωνα με έγκριτους παράγοντες αυτή η διασύνδεση ως έργο δεν παρουσιάζει καμία τεχνική δυσχέρεια, μπορεί μάλιστα να γίνει με εναλλασσόμενο ρεύμα πράγμα που μειώνει το κόστος θεαματικά. Έτσι η Τουρκία θα διεισδύσει στο ηλεκτρικό σύστημα της Κύπρου διαθέτοντας, όσο τουλάχιστον καθυστερεί στη Μεγαλόνησο η αξιοποίηση των κοιτασμάτων αερίου και η μεγιστοποίηση της ενέργειας από ΑΠΕ, το πλεονέκτημα της σαφώς φθηνότερης ενέργειας!
Προφανώς η απάντηση σε αυτή την απόπειρα της Τουρκίας δεν είναι μόνο το καλώδιο με τη σημερινή του μορφή και τεχνικά δεδομένα, αλλά η άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών σε επίπεδο ΕΕ και η αναζήτηση από Κυπριακής πλευράς και άλλων λύσεων που θα διασφαλίσουν την ενεργειακή της αυτάρκεια και θα μειώσουν δραστικά το ενεργειακό κόστος, όπως η αξιοποίηση των ανακαλυφθέντων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και η μεγιστοποίηση της διείσδυσης των ΑΠΕ, πράγματα που έχουν υποδειχθεί και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Σε κάθε όμως περίπτωση, παρά την όποια διασύνδεση των κατεχομένων με την Τουρκία, η Κύπρος δεν μπορεί να εξαρτηθεί ενεργειακά από μία λύση, ίσως φθηνότερη, όπου όμως η Τουρκία θα κρατά τον διακόπτη παροχής ενέργειας. Κάτι τέτοιο θα ήταν εθνικά επιζήμιο από πολλές πλευρές. Και από αυτή την άποψη επομένως το καλώδιο διασύνδεσης με την Ευρώπη είναι επιβεβλημένο.
Επειδή, η αναμφισβήτητη γεωπολιτική σημασία του έργου επιτάσσει την υλοποίηση του, με τήρηση των κανόνων της επιστήμης, χωρίς παράλληλα να αναιρείται η ανάγκη της τήρησης της διαφάνειας, των κανόνων δικαίου, της μη ασύμμετρης επιβάρυνσης των πολιτών και των οικονομιών της Ελλάδας και της Κύπρου και, το σημαντικότερο, της μη διατάραξης των σχέσεων της χώρας μας με την Κύπρο ιδιαίτερα σ’ αυτή την κρίσιμη συγκυρία, υποβάλλουμε στον κ. Υπουργό Ενέργειας τα κατωτέρω ερωτήματα και αιτήσεις για κατάθεση εγγράφων:
Σε ποιες ενέργειες θα προβεί και τι μέτρα θα λάβει η Κυβέρνηση σε συνεργασία και με την ΕΕ για τη διασφάλιση της υλοποίησης του έργου έναντι των εμποδίων που θέτει η Τουρκία;
Θα ασκήσει η Ελλάδα τα κυριαρχικά της δικαιώματα και πότε σχετικά με την υλοποίηση του έργου ενεργειακής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου;
Μπορεί ο κ. Υπουργός να μας γνωστοποιήσει το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου;
Με ποια οικονομική μελέτη και εκτίμηση για την αξία της εταιρείας προχώρησε ο ΑΔΜΗΕ το 2023 στην εξαγορά της Euroasia Interconnector έναντι ποσού 48,8 εκατ. ευρώ;
Με ποιο σκεπτικό η ΡΑΕΕΥ από το ανωτέρω ποσό των 48,8 εκατ. ευρώ ενέκρινε μόνο ένα μικρό μέρος (12-14 εκατομμύρια ευρώ);
Ποια ήταν η μετοχική σύνθεση της Euroasia Interconnector πριν από την εξαγορά της;
Σε ποιο ποσό ανέρχονται οι μέχρι σήμερα δαπάνες κάθε είδους του ΑΔΜΗΕ για το έργο; Ποιο μέρος αυτών έχει εγκριθεί από τη ΡΑΕΕΥ; Υπήρξε προηγούμενη συνεννόηση με τους αρμόδιους φορείς της Κύπρου, όπως ο Διαχειριστής του Συστήματος Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η Ρυθμιστική Αρχή; Αληθεύει ότι η ΡΑΕΚ ενέκρινε την καταβολή μικρού μέρους (ίσως κάτω του 10%) των εν λόγω δαπανών;
Με ποιο ακριβώς σκεπτικό προέβη ο ΑΔΜΗΕ στις ανωτέρω δαπάνες χωρίς προηγουμένως να έχει διασφαλιστεί η υλοποίηση του έργου; Έχουν εγερθεί διεκδικήσεις από τη Nexans για τη μη διασφάλιση της υλοποίησης του έργου;
Με ποια νομική τεκμηρίωση παρακάμφθηκε το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων στην ανάθεση του έργου στη Nexans χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού;
Ποια η θέση των αρμοδίων Γενικών Διευθύνσεων της ΕΕ, η οποία επιδοτεί το έργο με 657 εκατ. ευρώ, για τη διαδικασία ανάθεσης του έργου;
11.
Ισχύει η δήλωση του Κύπριου Υπουργού ενέργειας ότι από τον Νοέμβριο του 2024 η κυβέρνηση της Κύπρου έχει αποστείλει στην ελληνική κυβέρνηση τις παραγγελθείσες από το κυπριακό κράτος μελέτες που καταδεικνύουν την προβληματικότητα της οικονομικής βιωσιμότητας του έργου (προφανώς με τα μη επικαιροποιημένα τεχνικοοικονομικά δεδομένα); Αν ναι γιατί κυβέρνηση δεν τις έχει γνωστοποιήσει; Με ποιο σκεπτικό τις αγνόησαν τόσο η κυβέρνηση όσο και ο ΑΔΜΗΕ;
Πως σκέπτεται ο κ Υπουργός και η κυβέρνηση γενικότερα να αναλάβει τις ευθύνες του για τις δημόσιες τοποθετήσεις του, που διαψεύστηκαν από την κυπριακή κυβέρνηση και προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα θέτοντας σε κίνδυνο τις σχέσεις της χώρας μας με την Κύπρο;
Επίσης, παρακαλούμε όπως κατατεθούν στη Βουλή, εντός της προθεσμίας που ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής:
Οι σχετικές μελέτες βάσει των οποίων η ΕΕ αποφάσισε τη χρηματοδότηση του έργου με 657 εκατομμύρια ευρώ καθώς επίσης και τις και τις σχετικές αποφάσεις της ΕΕ.
Η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ΑΔΜΗΕ και της σχετικής εισήγησης των αρμόδιων υπηρεσιών του για την εξαγορά της Euroasia έναντι του ποσού των 48,8 εκατομμύριων ευρώ.
Η σχετική απόφαση της ΡΑΕΕΥ και τη σχετική εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών της στην ολομέλειά της για την έγκριση μέρους (12-14 εκατομμύρια ευρώ) από τα 48,8 εκατομμύρια. ευρώ.
Η απόφαση ανάθεσης του διοικητικού συμβουλίου του ΑΔΜΗΕ και η σχετική εισήγηση των αρμόδιων υπηρεσιών του για την ανάθεση του έργου στη Nexans.
Τις μελέτες που από το Νοέμβριο του 2024 η κυβέρνηση της Κύπρου έχει αποστείλει στην ελληνική κυβέρνηση τις παραγγελθείσες από το κυπριακό κράτος μελέτες που καταδεικνύουν την προβληματικότητα της οικονομικής βιωσιμότητας του έργου.
Οι Ερωτώντες Βουλευτές: Θεοδώρα Τζάκρη, Γιώτα Πούλου, Δρ. Μιχαήλ Χουρδάκης, Ραλλία Χρηστίδου.