«Εμείς υποστηρίζουμε ότι τα ζητήματα δεν είναι άλυτα στη βάση του διεθνούς δικαίου. Με ικανοποίηση διαπίστωσα ότι συμφωνούμε με τον φίλο μου Κυριάκο σε αυτό το θέμα» σημείωσε χαρακτηριστικά ο Ερντογάν, εκφράζοντας την αισιοδοξία του «ότι από το 2023 και μετά θα σημειωθεί πρόοδος και στην επίλυση των αλληλένδετων προβλημάτων στο Αιγαίο».
Από την πλευρά του ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι Αθήνα και Άγκυρα πρέπει να συνομιλούν με ειλικρίνεια και πως «δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία μπορούμε όμως να την κάνουμε σύμμαχο». Υπενθύμισε δε στον Ερντογάν, σχολιάζοντας σχετική αναφορά του για “τουρκική μειονότητα στην Θράκη”, ότι «η Συνθήκη της Λωζάνης προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, αποκλείοντας κάθε άλλη παρερμηνεία». Να σημειωθεί ότι δεν προέβη σε δημόσια δήλωση για την ηλεκτρική σύνδεση Κρήτης-Κύπρου (και μετέπειτα Ισραήλ) project για το οποίο αντιδρά και επί του πεδίου η Τουρκία.
Μετά το τέλος των κοινών δηλώσεων, υπήρξε και η κοινή δήλωση, στην οποία Ελλάδα και Τουρκία αναφέρουν πως στόχος είναι η αύξηση του διμερούς εμπορικού όγκου στα 10 δισ. δολάρια, έως το τέλος της δεκαετίας και υπογράφηκαν συμφωνίες θετικής ατζέντας. Βεβαίως, με δεδομένη την τουρκική αναθεωρητική ατζέντα, τις προκλήσεις επί του πεδίου (βλ. Κάσος, δηλώσεις για αποστρατιωτικοποίηση νησιών) τις συνεχείς αναφορές για «τουρκική μειονότητα στην Δυτική Θράκη», η «προοπτική επίλυσης των διμερών προβλημάτων», που ανέφεραν οι δύο ηγέτες χρειάζεται πολλά βήματα παραπάνω από ένα καλό επικοινωνιακό κλίμα, όπως δείχνει και η πρόσφατη ιστορία.
Ελληνοτουρκικά: Η ιστορία των διερευνητικών επαφών
Ο Ανδρέας Παπανδρέου συνήθιζε να λέει ότι κάθε συνομιλία με την Τουρκία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εν δυνάμει διαπραγμάτευση, στην οποία η Ελλάδα οφείλει να προσέχει, ώστε να μην οδηγηθεί σε εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ο γιος του, Γιώργος, ως υπουργός Εξωτερικών, είχε εγκαινίασε το 2002 τις γνωστές μας πλέον τις διερευνητικές επαφές. Μία διαδικασία διαλόγου που υπόκειντο σε πολύ συγκεκριμένους κανόνες.
Η βασική εξ αυτών είναι ότι αν και θα έμπαιναν στο τραπέζι διάφορα ζητήματα, τίποτα δεν θα θεωρείτο δεδομένο, αν δεν υπήρχε οριστική και συνολική συμφωνία στα ελληνοτουρκικά. Εξ’ ου και ο όρος “διερευνητικές επαφές” (exploratory talks). Επίσημα ο στόχος ήταν, η κάθε πλευρά να διερευνήσει τις προθέσεις της άλλης.
Αποφασίστηκε εξαρχής οι συνομιλίες να παραμείνουν μυστικές. Η Ελλάδα τήρησε την συμφωνία και τα πρακτικά όλων των γύρων παρέμειναν απόρρητα. Ενημερώνονταν μονάχα ο υπουργός Εξωτερικών και ο πρωθυπουργός. Αρχικά, και οι Τούρκοι προστάτευσαν το περιεχόμενο. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι ότι, το 2004 Τούρκοι διπλωμάτες αρνήθηκαν να ενημερώσουν τις ΗΠΑ για το ακριβές περιεχόμενο των συνομιλιών.
(της Νεφέλης Λυγερού - η συνέχεια στο slpress.gr)