Οι Προειδοποιήσεις του 2020: Ένα Χρονικό Προαναγγελθέντος Εγκλήματος
Ιδιαίτερη βαρύτητα στην κατανόηση της παρούσας ακρίβειας έχουν οι τεκμηριωμένες αναλύσεις και οι ημερολογιακές προειδοποιήσεις του 2020 οι οποίες ήρθαν στη δημοσιότητα το 2021. Ήδη από τον Φεβρουάριο του 2020 είχε κρούσει ο κώδωνας του κινδύνου επισημαίνοντας ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν ραγδαία. Η εκτίμηση εκείνη είχε γίνει με δραματικό τρόπο σε κλειστό κύκλο ατόμων στην Ελλάδα: «Το φώσφορο και τα μάτια μας: χωρίς σπάνιες γαίες ζούμε. Χωρίς φώσφορο όμως, όχι... Τί έρχεται τους επόμενους μήνες αρχής γενομένης από Μάρτιο (Σ.Σ. του 2020); Παγκόσμια αύξηση τιμών στα αγροτικά προϊόντα - διατροφή...είμαστε στην αρχή ακόμη του φαινομένου». Ακολούθησε η δημοσίευση εκείνης της εκτίμησης κινδύνου: «οι παγκόσμιες τιμές των λιπασμάτων θα οδηγήσουν σε ένα νέο 2008» (εδώ: https://www.energia.gr/article/183989/pagkosmies-times-lipasmaton-tha-zhsoyme-ena-neo-2008). Σε αυτή την ανάλυση τονιζόταν ημερολογιακά πώς η εκτίναξη του κόστους του φυσικού αερίου —βασικού συστατικού για την παραγωγή αμμωνίας και λιπασμάτων— θα μεταφερόταν νομοτελειακά στο ράφι. Η προειδοποίηση ήταν σαφής: η αύξηση των τιμών των λιπασμάτων κατά εκατοντάδες ποσοστιαίες μονάδες δεν πλήττει μόνο την τσέπη του αγρότη, αλλά προκαλεί μια αλυσιδωτή αντίδραση που καταλήγει στην επισιτιστική κρίση. Η ιστορία του 2008, όπου η πείνα οδήγησε σε κοινωνικές εξεγέρσεις, φαίνεται να επαναλαμβάνεται, καθώς οι τιμές των τροφίμων παραμένουν σε δυσθεώρητα ύψη, επιβεβαιώνοντας τις δυσοίωνες προβλέψεις του.
Το «Θανάσιμο Λάθος» των Οικονομολόγων
Η επιμονή της ακρίβειας τροφοδοτείται επίσης από αυτό που πολλοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ως «100% θανάσιμο λάθος» των θεωρητικών οικονομολόγων
(εδώ: https://www.energia.gr/article/212163/provlepsh-plhthorismoy-apo-theorhtikoys-oikonomologoys-100-thanasimo-lathos). Η υποτίμηση του πληθωρισμού και η καθυστερημένη αντίδραση των κεντρικών τραπεζών βασίστηκαν σε μοντέλα που δεν έλαβαν υπόψη τις δομικές αλλαγές στην εφοδιαστική αλυσίδα και την ενεργειακή μετάβαση. Η θεωρία ότι ο πληθωρισμός θα ήταν «παροδικός» αποδείχθηκε μια επικίνδυνη πλάνη, αφήνοντας τους καταναλωτές απροστάτευτους μπροστά σε μια διαρκή διάβρωση του εισοδήματός τους. Όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται σε «γυάλινους πύργους» χωρίς επαφή με την παραγωγή, το αποτέλεσμα είναι η οικονομική ασφυξία της μεσαίας και χαμηλής τάξης.
Ο Παραλογισμός της Φορολογίας: ΦΠΑ στο... Παϊδάκι
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον, προστίθεται και η διάσταση της «πράσινης» ιδεολογίας που συχνά αγγίζει τα όρια του παραλογισμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι συζητήσεις για την επιβολή επιπλέον πράσινων φόρων σε προϊόντα όπως το κρέας με το πρόσχημα της προστασία του πλανήτη από τις εκπομπές ρύπων της κτηνοτροφίας
(εδώ: https://www.neakriti.gr/parapolitika/2163671_fpa-sto-paidaki-gia-na-sothei-o-planitis
και εδώ: https://www.neakriti.gr/ellada/2163668_hr-kolobos-anagkaia-timi-ston-ant-foskolo-kai-neo-afigima-prasinis-ayxisis-ston-fpa).
Είναι εξόφθαλμα οξύμωρο να επιδιώκεται η «σωτηρία του πλανήτη» μέσω της πράσινης φτωχοποίησης των πολιτών. Όταν το βασικό διατροφικό αγαθό μετατρέπεται σε είδος πολυτελείας μέσω της φορολογίας, η ακρίβεια παύει να είναι μόνο οικονομικό πρόβλημα και γίνεται εργαλείο κοινωνικής μηχανικής. Ο καταναλωτής καλείται να πληρώσει το τίμημα μιας μετάβασης για την οποία δεν ερωτήθηκε, την ώρα που το κόστος ζωής έχει ήδη ξεπεράσει κάθε ανεκτό όριο.
Η Ιδεολογική Παγίδα των «Πράσινων Φόρων»
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται σε προειδοποιήσεις που διατυπώθηκαν ήδη από το 2018, όταν γινόταν σαφές ότι η εμμονική στροφή σε οριζόντιους «πράσινους φόρους» θα λειτουργούσε ως τροχοπέδη για την οικονομία. Η τιμωρητική φορολόγηση της κατανάλωσης ενέργειας δεν προστατεύει το περιβάλλον, αλλά οδηγεί μαθηματικά στη φτωχοποίηση των νοικοκυριών. Η άρνηση στην υιοθέτηση τέτοιων μέτρων βασιζόταν στην πρόβλεψη ότι η τεχνητή αύξηση του κόστους των ορυκτών καυσίμων, πριν υπάρξουν φθηνές εναλλακτικές, θα πυροδοτούσε έναν πληθωριστικό κύκλο που σήμερα βιώνουμε σε όλη του την ένταση. Σε πολιτικό επίπεδο, αυτή η τιμωρητική πράσινη φορολόγηση νομοτελειακά θα οδηγούσε σε αύξηση των άκρων
(εδώ: https://www.huffingtonpost.gr/ikonomia/ochi-stous-prasinous-forous/).
Το «Μνημόνιο» της Συμφωνίας του Παρισιού
Το 2019, οι δεσμεύσεις της Συμφωνίας του Παρισιού είχαν χαρακτηρισθεί ως ένα άτυπο «νέο μνημόνιο» για τον μέσο πολίτη
(εδώ: https://www.defence-point.gr/quot-ayti-einai-i-synoliki-kai-atomiki-epivarynsi-mnimonio-tis-symfonias-toy-parisioy-quot). Υπολογίζοντας τη συνολική και ατομική επιβάρυνση, κατέδειξε ότι το κόστος της ενεργειακής μετάβασης θα μεταφραζόταν σε χιλιάδες ευρώ πρόσθετων βαρών για κάθε άτομο. Για την Ελλάδα, το κόστος της Πράσινης Συμφωνίας του Παρισιού μέχρι το 2050 είχε εκτιμηθεί στο ιλιγγιώδες ποσό των 301 δις δολαρίων! Συγκριτικά, τα Μνημόνια αντιστοιχούσαν σε ποσό 250 δις ευρώ. Αυτή η «πράσινη» επιβάρυνση, που παρουσιάστηκε ως αναγκαιότητα, αποδείχθηκε μια βόμβα στα θεμέλια της αγοραστικής δύναμης του Έλληνα καταναλωτή, καθώς προετοίμασε το έδαφος για τη διαρκή ακρίβεια που βλέπουμε σήμερα στα καύσιμα, τη θέρμανση και κατ' επέκταση σε όλη την παραγωγική αλυσίδα.
Συμπέρασμα
Η ακρίβεια δεν «φεύγει» γιατί οι ρίζες της είναι βαθιές και οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν επιδεικτικά. Όσο οι διεθνείς τιμές των εισροών παραμένουν υψηλές, οι οικονομικές θεωρίες αποτυγχάνουν και η φορολογία χρησιμοποιείται ως τιμωρία, ο πολίτης θα βρίσκεται εγκλωβισμένος σε έναν αέναο κύκλο ανατιμήσεων. Είναι καιρός να πούμε ΟΧΙ στους πράσινους φόρους!
*Ο κ. Σωτήρης Καμενόπουλος είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου από τη Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης. Οι τομείς του ερευνητικού του ενδιαφέροντος είναι η βιώσιμη αξιοποίηση των ορυκτών πόρων, η γεωπολιτική και η διαχείριση κινδύνων.