Η διαδικασία αυτή τέθηκε πρόσφατα στο επίκεντρο συνάντησης στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τη συμμετοχή των αρμόδιων ρυθμιστικών και διαχειριστικών φορέων.Η απαίτηση δεν προκύπτει από εθνική πρωτοβουλία, αλλά από ευρωπαϊκή υποχρέωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει κοινή μεθοδολογία για την αποτίμηση της ευελιξίας, αναγνωρίζοντας ότι τα ενεργειακά συστήματα με υψηλή συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών δεν μπορούν να λειτουργήσουν αποδοτικά χωρίς μηχανισμούς ταχείας προσαρμογής. Με απλά λόγια, όσο αυξάνονται τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά, τόσο πιο απαραίτητο γίνεται να υπάρχει τρόπος εξισορρόπησης όταν η παραγωγή δεν συμβαδίζει με τη ζήτηση.
Η μελέτη που θα εκπονηθεί δεν περιορίζεται σε γενικές εκτιμήσεις. Αντίθετα, καλείται να εξετάσει συγκεκριμένες τεχνολογίες και πρακτικές που μπορούν να στηρίξουν το σύστημα. Η αποθήκευση ενέργειας, είτε μέσω συσσωρευτών είτε μέσω αντλησιοταμίευσης, αποτελεί βασικό πυλώνα, καθώς επιτρέπει τη μεταφορά ενέργειας από ώρες πλεονάσματος σε ώρες ελλείμματος. Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διαχείριση της ζήτησης, δηλαδή στη δυνατότητα καταναλωτών να μεταβάλλουν την κατανάλωσή τους όταν το δίκτυο το έχει ανάγκη. Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι διασυνδέσεις με γειτονικές χώρες, που λειτουργούν ως «βαλβίδα αποσυμπίεσης» σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων.
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι ο περιορισμός της αναγκαστικής περικοπής παραγωγής από ΑΠΕ. Καθώς η πράσινη ενέργεια αυξάνεται, το φαινόμενο να «χάνεται» παραγόμενος ηλεκτρισμός επειδή το σύστημα δεν μπορεί να τον απορροφήσει γίνεται συχνότερο. Η σωστή αποτύπωση αυτών των απωλειών και των αιτίων τους θα καθορίσει τις μελλοντικές επενδυτικές αποφάσεις.
Η μελέτη θα πρέπει να συντονίζεται με τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας: τα σχέδια ανάπτυξης των δικτύων μεταφοράς και διανομής, τους στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, καθώς και τις ευρωπαϊκές αξιολογήσεις επάρκειας ισχύος. Μετά την ολοκλήρωσή της, τα ευρήματά της θα αξιοποιηθούν για τον καθορισμό εθνικών στόχων ευελιξίας, οι οποίοι θα αποτελέσουν οδηγό για πολιτικές στήριξης επενδύσεων.
Για την Ελλάδα, που ήδη παράγει περίπου τη μισή ηλεκτρική της ενέργεια από ΑΠΕ, το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Η ευελιξία αποτελεί τον καταλύτη ώστε η πράσινη μετάβαση να συνεχιστεί χωρίς να επιβαρύνει το κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις και χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια εφοδιασμού. Σε αυτό το πλαίσιο, η επερχόμενη μελέτη δεν είναι απλώς μια ακόμη υποχρέωση, αλλά ένα κρίσιμο εργαλείο για το ενεργειακό μέλλον της χώρας.