Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών είχε δημοσιοποιήσει το 2020 χάρτη που αποτύπωνε νέες περιοχές στην Ανατολική Μεσόγειο, για τις οποίες η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία TPAO είχε καταθέσει αιτήσεις για άδειες σεισμικών ερευνών και γεωτρήσεων.
Ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, σε συνέντευξή του υπενθύμισε ότι οι δύο χώρες υπέγραψαν συμφωνία-πλαίσιο γενικής ενεργειακής συνεργασίας.
«Σχεδιάζουμε να υπογράψουμε μια ειδική offshore συμφωνία το 2026», δήλωσε ο Μπαϊρακτάρ, σημειώνοντας ότι μετά την υπογραφή της θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν σεισμικές έρευνες στα συριακά παράλια. Τόνισε, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη πως η διαδικασία θα καταλήξει σε γεωτρήσεις.
Ενίσχυση του ενεργειακού άξονα Τουρκίας–Συρίας
Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ και την ενίσχυση της επιρροής της Τουρκίας στη Συρία, Άγκυρα και Δαμασκός υπέγραψαν σειρά εκτεταμένων συμφωνιών στον τομέα της ενέργειας. Η ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών έχει επιταχυνθεί ιδίως από τον Δεκέμβριο του 2024.
Η σημαντικότερη συμφωνία στο πλαίσιο αυτό υπογράφηκε στις 29 Μαΐου 2025. Καλύπτει τους τομείς του φυσικού αερίου, της ηλεκτρικής ενέργειας, της εξόρυξης και του πετρελαίου και περιλαμβάνει τεχνικό συντονισμό, ανταλλαγή πληροφοριών και κοινές επενδύσεις.
Σε λειτουργία ο αγωγός φυσικού αερίου Κιλίς–Χαλέπι
Ένα από τα πιο κρίσιμα έργα της συμφωνίας είναι ο αγωγός φυσικού αερίου Κιλίς–Χαλέπι, ο οποίος ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2025. Μέσω του αγωγού αυτού, η Τουρκία αναμένεται να προμηθεύει τη Συρία με έως και 2 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως.
Η ποσότητα αυτή θα επιτρέψει την παραγωγή περίπου 1.300 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας στη Συρία.
Διασύνδεση των ηλεκτρικών δικτύων
Στο πλαίσιο της συμφωνίας περιλαμβάνεται επίσης η κατασκευή γραμμής μεταφοράς υψηλής τάσης 400 κιλοβόλτ, η οποία θα συνδέσει τα ηλεκτρικά δίκτυα των δύο χωρών. Η γραμμή, που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2026, θα μπορεί να υποστηρίξει εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας έως και 500 μεγαβάτ.
Στρατηγική επένδυση 7 δισ. δολαρίων
Η Τουρκία, μέσω των ομίλων Kalyon Holding και Cengiz Holding, υπέγραψε επίσης στρατηγική συμφωνία συνεργασίας ύψους 7 δισ. δολαρίων με την καταριανή UCC και την αμερικανική εταιρεία Power International.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, θα κατασκευαστούν σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασμένου κύκλου φυσικού αερίου συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 4.000 μεγαβάτ στις περιοχές Τρέιφι, Ζεϊζούν, Ντέιρ εζ-Ζορ και Μχάρντεχ της Συρίας. Παράλληλα, προβλέπεται η κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού ισχύος 1.000 μεγαβάτ στην περιοχή Βιντιάν αλ-Ράμπι.
Κίνδυνος νέας έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο
Η σχεδιαζόμενη υπεράκτια ενεργειακή συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Συρίας εκτιμάται ότι ενδέχεται να προκαλέσει ανησυχία στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Βλ. Σχετ.: Η Τουρκική TPAO σε Συνομιλίες με τη Chevron για Κοινή Εξερεύνηση Υδρογονανθράκων
Η Αθήνα και η Λευκωσία θεωρούν ότι το βήμα αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ Άγκυρας και Δαμασκού και να οδηγήσει σε κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με ειδικούς, η εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας Τουρκίας–Συρίας δεν θα επηρεάσει μόνο τις διμερείς σχέσεις, αλλά και τις ισορροπίες ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο συνολικά.