Κι αυτό γιατί η απειλή ενός τέτοιου χρηματοπιστωτικού – και όχι μόνο – «πολέμου» δεν θα αφορά μόνο ανταγωνιστές των ΗΠΑ που διακρατούν αμερικανικά ομόλογα, όπως η Κίνα και η Ινδία, αλλά, σε αυξανόμενο βαθμό, τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.
«Οι ΗΠΑ δεν είναι μια καλή πιστωτική χώρα»
«Οι ΗΠΑ δεν είναι μια καλή πιστωτική χώρα και μακροπρόθεσμα τα οικονομικά της αμερικανικής κυβέρνησης δεν είναι βιώσιμα», δήλωσε, συγκεκριμένα, ο Αντερς Σέλντε, διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων της AkademikerPension στο Bloomberg. Η διαχείριση του κινδύνου και της ρευστότητας είναι ο μόνος λόγος για να παραμείνουμε στα κρατικά ομόλογα και «αποφασίσαμε ότι μπορούμε να βρούμε εναλλακτική λύση», όπως είπε, τονίζοντας ότι οι ανησυχίες για τη δημοσιονομική πειθαρχία και το ασθενέστερο δολάριο δικαιολογούν την εκποίηση των ομολόγων. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι μία από τις αιτίες της απόφασης είναι και οι απειλές Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας.
Η επιθετική πολιτική του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, με αποκορύφωμα τον «πόλεμο δασμών» που εξαπέλυσε σχεδόν με την έναρξη της τρέχουσας θητείας του, θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια νέα φάση παγκόσμιας χρηματοοικονομικής σύγκρουσης, καθώς ξένες κυβερνήσεις και επενδυτές επανεξετάζουν την όρεξή τους για αμερικανικό ενεργητικό, εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας και οικονομικών εντάσεων. Αυτό τόνισε ο γνωστός δισεκατομμυριούχος επενδυτής Ρέι Ντάλιο μιλώντας στο CNBC, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) του Νταβός. Μάλιστα, προειδοποίησε ότι «δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει την πιθανότητα πολέμων κεφαλαίων. Με άλλα λόγια, ίσως να μην υπάρχει πλέον η ίδια διάθεση για αγορά αμερικανικού χρέους και παρόμοιων τίτλων».
Πώς αντιδρούν οι αγορές
Πτώση 0,1% σημείωνε σήμερα, κατά την διάρκεια της ομιλίας του Αμερικανού Προέδρου στο WEF, δείκτης Dow, ενώ 0,1% αύξηση παρουσίαζε, την ίδια ώρα, ο S&P 500, με τον Nasdaq να παραμένει αμετάβλητος. Ήδη από χθες, εν όψει της ομιλίας Τραμπ και της πιθανολόγησης ότι θα εμπέδωναν το κλίμα γεωπολιτικής έντασης, ο S&P 500 έπεφτε ενδοσυνεδριακά κατά 1,2%, χάνοντας προσωρινά τα κέρδη που έχει ως τώρα σημειώσει εντός του 2026, ενώ ο δείκτης μεταβλητότητας VIX εκτινάχθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο πανευρωπαϊκός STOXX 600 γνώρισε τη μεγαλύτερη διήμερη πτώση μέσα στους τελευταίους δύο μήνες. Παράλληλα, οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων αμερικανικών ομολόγων έφτασαν σε υψηλό τετραμήνου, καθώς οι επενδυτές αντέδρασαν στη βίαιη πτώση των ιαπωνικών ομολόγων μετά τη νέα μείωση φόρων που ανακοίνωσε η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σαναέ Τακαΐτσι, αλλά και στην προαναφερθείσα ανακοίνωση του συνταξιοδοτικού ταμείου της Δανίας.
Επίσης χθες, το δολάριο κατέγραφε το χειρότερο διήμερο του τελευταίου περίπου μηνός, ενώ το bitcoin έπεσε προσωρινά κάτω από τα 90.000 δολ. Στον αντίποδα, διαχρονικό καταφύγιο σε δυσοίωνες περιστάσεις, ο χρυσός ξεπέρασε τα 4.700 δολ. η ουγκιά, σε νέο ιστορικό υψηλό, όπως και ο άργυρος, ο οποίος σχεδόν άγγιξε τα 96 δολ.
"Sell America" λόγω αποστροφής ρίσκου
«Πρόκειται ξανά για ένα "sell America", στο πλαίσιο μιας ευρύτερης παγκόσμιας αποστροφής ρίσκου», όπως σχολίασε στο Bloomberg ο Κρίσνα Γκούχα της Evercore, προσθέτοντας ότι «οι διεθνείς επενδυτές επιδιώκουν να μειώσουν ή να αντισταθμίσουν την έκθεσή τους σε μια ασταθή και αναξιόπιστη Αμερική. Αυτό που μένει να φανεί είναι η ένταση και η διάρκεια αυτών των δυναμικών».
Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να εκδίδουν μεγάλους όγκους χρέους, κάτι που θα προκαλέσει προβληματικές καταστάσεις σε περίπτωση που κλονιστεί η εμπιστοσύνη ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες που διακρατούν ομόλογά τους. Ήδη, το αμερικανικό χρέος υπερβαίνει τα 38 τρις δολ., ενώ οι τόκοι αγγίζουν ετησίως το 1 τρις δολ.
Στα χέρια ξένων κυβερνήσεων, όπως δείχνουν τα στοιχεία που δημοσίευσε τον περασμένο Νοέμβριο το Υπ. Οικονομικών των ΗΠΑ, βρίσκονται αμερικανικά κρατικά ομόλογα αξίας άνω των 9 τρις δολ. Τα περισσότερα ομόλογα κατέχει σήμερα η Ιαπωνία, σύμμαχος των ΗΠΑ (1,2 τρις δολ., το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2022), ενώ η Κίνα, ο μεγάλος εμπορικός ανταγωνιστής των Αμερικανών, έχει μειώσει την έκθεσή του στα 682 δις δολ., που αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο από το 2008, ενώ από τις αρχές του 2025, οπότε και ο Τραμπ εξαπέλυσε δασμολογικό πόλεμο στο Πεκίνο, έως σήμερα υπήρξε πτώση 10% στα αμερικανικά ομόλογα που διακρατεί το τελευταίο. Χαμηλότερα βρίσκονται το Βέλγιο και ο Καναδάς με διακρατήσεις αξίας 481 δις δολ. και 472 δις δολ. Αντίστοιχα. Αντίθετα, στη δεύτερη θέσει έχει «σκαρφαλώσει» το Ηνωμένο Βασίλειο, με 888 δις δολ.,έχοντας, μάλιστα, αυξήσει τις τοποθετήσεις της.
Ωστόσο, ο επικεφαλής του παγκόσμιου τραπεζικού τομέα της Citigroup, Βις Ραγκάβαν, εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι επενδυτές θα ξεπεράσουν το αρχικό σοκ που προκάλεσαν οι πρόσφατες απειλές του Προέδρου των ΗΠΑ για δασμούς στις ευρωπαϊκές χώρες που θα στείλουν στρατεύματα στη Γροιλανδία. «Ελπίζουμε ότι θα επικρατήσει η λογική και ότι θα βρεθεί κάποιος συμβιβασμός, οι αγορές θα προσαρμοστούν και τελικά αυτό θα καταλήξει καλά» δήλωσε σε συνέντευξή του στην τηλεόραση του Bloomberg από το Νταβός.
Μένει να αποδειχθεί αν η σημερινή ομιλία Τραμπ, η οποία χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα απαξιωτικό ύφoς, θα πυροδοτήσει αποχώρηση κεφαλαίων από αμερικανικές κρατικές τοποθετήσεις εκ μέρος ιδίως των Ευρωπαίων εταίρων των ΗΠΑ ή αν η πάγια οικονομική υστέρηση και γεωπολιτική εξάρτηση της ΕΕ από τον διατλαντικό εταίρο και σύμμαχο θα είναι ο βαρύνων και αποφασιστικός παράγοντας για άλλη μία φορά…